Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/367 K.2024/508

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nde çalışan işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemenin rücuen tahsili için açılan davada şirketin ihyası için dava açmak üzere taraflarına yetki ve süre verildiğini belirterek ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; ihyası istenilen şirket hakkında daha önce açılan davada şirketin ihyasına hükmedildiğini, bu karar üzerine şirketin 04/02/2020 tarihinde sicile tescil edilerek 12/10/2020 tarihinde TTSG'de tescilin ilan edildiğini, şirketin aktif halde olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sicil özeti yazısında ihyası istenen şirketin aktif olduğunun belirtildiği, dosya içerisine kazandırılan Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/03/2017 tarih 2016/750 Esas 2017/220 Karar sayılı ilam örneğinden davaya konu ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ihyasına karar verildiği, kararın 18/01/2018 tarihinde kesinleştiği, anılan kararda şirketin ihyasının belirli bir konu ile sınırlandırılmamış olduğu, eldeki davanın ise 08/02/2023 tarihinde açıldığı, HMK'nun 114/1-h maddesinde düzenlenen davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartının eldeki davada bulunmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Ankara 41. Asliye Hukuk Mahkemesince 2021/260 Esas sayılı dosyasında 25/01/2023 tarihli duruşma tutanağının 1 numaralı ara kararı ile münfesih ...

Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş. yönünden ihya davası açmak üzere taraflarına 2 haftalık kesin süre ve yetki verildiğini, kesin süre içerisinde ihyası talep edilen davalı yönünden beyanda bulunmadıkları ve dava açtıklarını bildirmedikleri takdirde dosyanın mevcut durumuna göre neticelendirileceğinin taraflarına ihtar edildiğini, şirketin tasfiyesinin sona erdiğinin öğrenildiğini, şirketin ihyası için dava açma gereğinin hasıl olduğunu, ...

Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin tasfiyesinin usulüne uygun yürütülmediğini, şirketin rücu davası kapsamında da ihya edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK'nın geçici 7. madde uyarınca ticaret sicilden terkin edilen şirketin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 41. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/260 Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden gelen sureti, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap, ihyası talep edilen şirkete ilişkin yapılan ilan sureti, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/750 Esas 2017/220 Karar sayılı kesinleşen karar sureti, anılan karar gereğince ihyası talep edilen şirketin 12/10/2020 tarihinde ticaret siciline re'sen tescil edildiğine ilişkin tescil ve ilan belgeleri dosya içerisinde yer almaktadır.

Ankara 41. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/260 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, davalısının ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş. olduğu, davanın 18/06/2020 tarihinde rücuen alacak istemi ile açıldığı görülmüştür.

İhyası talep olunan ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ticaret sicil özetinden şirketin TTK'nun geçici 7. maddesi uyarınca 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği, bu durumun Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği, davacı ... tarafından anılan şirketin ihyası için Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine açılan davada yapılan yargılama sonucu Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2017 tarih ve 2016/750 Esas 2017/220 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, şirketin ihyasına karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 10/11/2017 tarihinde kesinleştiği, 12/10/2020 tarihli ticaret sicil gazetesinde ihya kararının tescil ve ilan edildiği anlaşılmıştır.

HMK'nun 114/1.h maddesi uyarınca hukuki yararın bulunması dava şartı olup, HMK'nun 115. maddesi uyarınca hukuki yararın bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılmalıdır.

Hukuki yarar; davacının sübjektif hakkına hukuki koruma sağlanması hususunda mahkemeye başvuru esnasında hukuken korunacak bir yararın bulunmasıdır.

Davacının mahkemeden tescil istemi ile bir dava açılabilmesi için, bu davayı açmakta veya hukuki korunma istemekte "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" haklı bir yararının bulunması gerekir. Davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü için; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olması, bu yararın dava açan hak sahibi ile ilgili olması ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmasıdır.

Ayrıca, açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin, hakkına ulaşmak için, mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın varlığından sözedilebilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25/12/2013 tarih ve 2013/10-436 Esas 2013/1748 Karar sayılı ilamı). Bu durumda dava tarihinde var olan hukuki yararın kararın kesinleşmesine kadar devam etmesi gerekir.

Buna göre hakim dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır, taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını tespit ettiğinde davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmekle yükümlüdür.

İhyası istenen şirketin TTK'nun Geçici 7. maddesi uyarınca 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen terkin edilmiş ise de, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2017 tarih ve 2016/750 Esas 2017/220 Karar sayılı kararıyla ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin hiçbir sınırlama içermeden ihyasına karar verildiği, verilen kararın 10/11/2017 tarihinde kesinleştiği ve 12/10/2020 tarihinde ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan edildiği dosya içeriğiyle sabittir.

Bu durumda mahkemece, dava tarihi olan 08/02/2023 tarihinden önce ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ihyasına ilişkin kesinleşen karar bulunduğu, kesinleşen karar doğrultusunda ... Temizlik İnşaat Eğitim Sağlık Güvenlik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ihyasının dava tarihinden önce, 12/10/2020 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde tescil ve ilan edildiği, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gözetilerek davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08/04/2019 tarih ve 2019/925 esas 2019/2734 karar sayılı emsal içtihatı).

Öte yandan, işbu dava tarihinde ihyası talep edilen şirket faal olup, bu durum ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiş durumdadır. Bir başka anlatımla aleni niteliğe sahip ticaret sicil gazetesi ilanı karşısında davacı yana açtığı rücuen tazminat davasında ihya davası açmak üzere kesin süre verilmiş olması davacı yanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunması sonucunu doğurmayacaktır.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.