Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/57 K.2025/1737

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde dava açarak 500,00 TL. tutarlı, aracın pert total bedelini içeren maddi tazminat ve 500,00 TL. tutarlı, araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat talebinde bulunduklarını, açmış oldukları davanın 17/02/2023 tarihinde lehlerine sonuçlandığını, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen karar uyarınca müvekkilinin 80.000,00 TL'lik aracın pert total bedelini içeren maddi tazminat ve 4.350,00 TL'lik araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminata hak kazandığının tespit edildiğini ve kararın kesinleştiğini,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile lehlerine sonuçlanan dosyada belirtmiş oldukları taleplerinin mahsubu akabinde müvekkilinin bakiye 83.350,00 TL alacağının kaldığını bildirerek 79.500,00 TL'sinin maddi zarar, 3.850,00 TL'sinin araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar olmak üzere toplam 83.350,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirkete 16/06/2021 - 2022 tarihleri arasında 346177204/0 numaralı kasko poliçesi ile sigortalı olduğunun, huzurda görülmekte olan davaya konu kazaya ilişkin daha önce dava açılmış ve Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararın taraflarca itiraz edilmemesi ile kesinleştiğini, bu nedenle kesin hüküm bulunduğundan davanın reddi kararı verilmesin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen hasar bedelinin başvurucu tarafından ispatlanması gerektiğini,

başvurucunun talebinin fahiş olduğunu ve tek taraflı olarak alınan eksper raporunun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, araç mahrumiyet bedelinin teminat kapsamı dışında olduğunun, haksız fiilden kaynaklanan olayda ancak yasal faiz istenebileceğini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/531 Esas sayılı dosyasında, davacı "... Emlak Otomotiv İnşaat Turizm ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin" vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde, davanın 6100 Sayılı HMK.'nın 107. maddesi anlamında "belirsiz alacak davası" olduğuna dair hiçbir ibare veya talep bulunmadığı, bu doğrultuda davacı tarafından daha önce Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan işbu davanın, anılan Kanun'un 109. maddesi anlamında "kısmi dava" olarak kabulü gerektiği ve "belirsiz alacak davası" olmaması nedeniyle "alacağın tamamı için açılmış bir dava" olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşıldığından,

davalı tarafından sunulan "kesin hüküm" itirazı yerinde görülmemiş ve davanın kabulüne, bu doğrultuda 09/09/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, araç pert bedelini içeren maddi tazminat bedeli olarak 79.500,00 TL'nin, 08/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat bedeli olarak 3.850,00 TL'nin, 08/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından daha önce Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan ve karar verilen dosyada verilen karar kesinleşmiş olup kesin hükmün bulunduğunun gözardı edilerek hüküm kurulmuş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, sigortalı aracın kullanım amacına aykırı bir şekilde ticari amaçla kullanıldığı savcılık ifadeleriyle de sabit olup uzun süreli araç kiralama durumunda işleten sıfatının ve sorumluluğunda değişebileceği hususunun göz ardı edildiğini,

araç mahrumiyet bedelinin teminat kapsamında bulunmamasına rağmen araç mahrumiyet bedeli yönünden de hüküm tesis edilmiş olması ve istinafa konu yerel mahkemenin hükmünde esas almış olduğu Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazları esas alınmayarak eksik bir incelemeyle hüküm kurduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava;kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamında yer alan Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/531 esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafça 500,00 TL. tutarlı, aracın pert total bedelini içeren maddi tazminat ve 500,00 TL. tutarlı, araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat olmak üzere toplam 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek reoskont faizi ile davalıdan tahsili talebiyle dava açtığı,

Bahsi geçen mahkemece alınan 16/01/2023 tarihli raporda özetle, aracın pert total işlemine tabi tutulmasına uygun olacağı, meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı aracın hasarlı ve hasarsız tüm parçaları, bölümleri, diğer bir deyişle aracın tüm hakları sigorta şirketine bırakılmış ise sigorta şirketi tarafından sigortalıya rayiç bedeli olan 145.000,00 TL ,şayet sigortalı pert aracın çalışan parçalarını ya da hurdasını sigorta şirketine bırakmamış ise sigorta şirketi tarafından sigortalıya 80.000,00 TL ödenmesi gerektiği, araç mahrumiyet tazminatının 4.350,00 TL olduğunun belirlendiği,

Bahsi geçen mahkemenin 17/02/2023 tarih, 2023/531 E., 2023/90 K. sayılı kararı ile davacının davasının kabulüne karar verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 18/14/2023 tarihinde kesinleştiğinin şerh verildiği görülmüştür.

Davacı tarafça, dava konusu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketince ödeme yapılmadığı, belirsiz alacak davası olarak açılan Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davacının davasının 1.000,00 TL yönünden kabulüne karar verildiği, ilgili kararın kesinleştiği, bu karar kapsamında bilirkişi raporunda belirlenen bakiye tazminat miktarının eldeki davada ödenmesinin talep edildiği, davalı tarafça hasarın teminat kapsamı dışında olduğunun savunulduğu, mahkemece davacı tarafça dava konusu kazaya ilişkin belirsiz alacak davası olarak açılan Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan bilirkişi raporu eldeki davada hükme esas alınmak suretiyle hüküm tesis edildiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davacı aracında meydana gelen hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında olup olmadığı, poliçe teminatı kapsamında ise miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesinde, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Aynı Yasanın "Sigortanın Kapsamı" başlıklı 1409. maddesinin 1. fıkrasında "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur."; 2. fıkrasında ise "Sözleşmede öngörülen rizokolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." denilmektedir.

Yine aynı Yasanın 1427. maddesinin 2. fıkrasında "Sigorta tazminatı veya bedeli rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve riziko ile ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre on beş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez."; 4. fıkrasında ise "Borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer." hükmünü düzenlenmiştir.

Davalı vekilinin istinaf itirazları doğrultusunda somut olay incelendiğinde;

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince her ne kadar tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 18/04/2023 tarihinde kesinleştiği beyan edilerek karara kesinleşme şerhi düşürülmüş ise de, davalı sigorta şirketi yönünden kabul edilen toplam 1.000,00 TL alacak yönünden mahkeme kararının kesin olup, bu haliyle denetimden geçmeyen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ve bu kapsamda alınan bilirkişi raporunun davalı sigorta şirketi yönünden kesin delil niteliğinde olmadığı tartışmasızdır.

HMK'nun 266. vd. maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir. Mahkemece hasar yönünden herhangi bir inceleme yapmadığı da anlaşılmıştır.

Ayrıca sigorta şirketi tarafından dosyaya bir örneği sunulan dava dışı ... imzalı dilekçe de " Jandarma aracın teslim edilmesi için araç sahibini sordu, kendileri de aracın kiralık olduğunu, düğün için Ankara'dan aracı kiraladıklarını Jandarma görevlisine söylerken ben de yanlarında olduğum için duydum. Kiralık aracın sürücü ...'nın amcasının oğlu çekici ile Ankara'ya götürdü. Konu ile ilgili Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunduk. Olayı avukatımız takip etmektedir. Amcamın aracı Ankara Gümrü'ğe çekildi. " şeklinde belirlemelerin yer aldığı da görülmüştür.

Hal böyle olunca, denetimden geçerek kesinleşmeyen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde verilen kararın ve bu dosya kapsamında alınan raporun davalı sigorta şirketi yönünden kesin delil teşkil etmeyeceği dikkate alınarak, davalının hasarın teminat dışında kaldığına yönelik iddia ve savunmalarına ilişkin dayandığı delillerin de toplanılması suretiyle, dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen gerçek hasar bedelini belirtir denetlemeye ve hüküm kurmaya elverişli rapor alındıktan sonra sonucu dairesi hüküm tesis etmesi gerekir. Anılan husular HMK 353/1-a-6 anlamında esasa etkili delillerin toplanmaması ve değerlendirilmemesi niteliğinde olmakla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -