Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/621 K.2024/1474

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davacı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, 04/06/2022 tarihinde davalıların sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı aracın dava dışı bir araca arkadan çarpması sonucu, çarpılan aracında aralarında sigortalı aracında bulunduğu diğer araçlara arkadan çarpması sonucu zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, kaza tutanağında davalı sürücünün asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, kaza sonrası yapılan ekspertizde sigortalı araçta 155.169,85 TL hasar belirlendiğini,

aracın tamirinin ekonomik olmaması nedeniyle sigortalı ile mutabakata varılarak 285.000,00 TL piyasa rayicinden 179.550,00 TL sovtaj bedeli düşülerek kalan 105.450,00 TL hasar bedelinin 02.08.2022 tarihinde sigortalıya ödendiğini, ödenen tazminatın 50.000,00 TL'sinin davalı tarafın sigortacısından tahsil edildiğini, bakiye kalan 55.450,00 TL'nin tahsili için Ankara 10. İcra Dairesinin 2023/3871 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının rücu hakkı bulunmadığını, davalının araç sürücüsünün asli kusurlu olduğuna dair bir rapor bulunmadığını, icra takibi ile talep edilen meblağın fahiş olduğunu, sigorta tarafından karşılanmayan zararlardan davalı sürücünün sorumlu olduğunu belirterek davanın reddi ile davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01/04/2022 tarihinde davalı Rektörlükte temizlik kadrosuna atandığı halde 03/06/2022 tarihinde şoför olarak görevlendirilerek Rektörlüğe at ... plakalı otobüs ile Marmaris'e gitmek için yola çıktığını, olay yerine geldiğinde müvekkilinin frene basmasına rağmen teknik bir arıza nedeniyle aracın durmaması sonucu dava konusu kazanın meydana geldiğini, kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın kontrollerinin yaptırılıp yaptırılmadığının araştırılması gerektiğini, araçtaki teknik arızadan araç malikinin sorumlu olduğunu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın kabulüne, davalıların Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2023/3871 Esas nolu dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile, icra takibinin 55.450,00 TL asıl alacak, 4.707,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.157,18 TL üzerinden devamına, İcra inkar tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazaya karışan 1997 model ... plakalı otobüsün fren sisteminin kontrolü yapılmakla birlikte, bu kontrolün ... plakalı aracın önden aldığı darbeyle bağlı olarak yapıldığı değerlendirilerek aleyhine karar verildiğini, üniversitenin halihazırda elinde uzun yola uygun olan başkaca servis ve otobüs olmasına rağmen 27 yıllık 1997 model uzun yola uygun olmayan araç ile yola çıkarıldığını, kazanın frene basmamasından kaynaklıymış gibi araç başında teknik inceleme yapılmadığını,

aracın kazadan önceki tarihlerde frenle ilgilisi olmayan fatura ve evraklar ile kazadan 1 ay sonra fren bakımıyla tamiriyle ilgili evrak ve bakım teklif formlarının diğer davalı rektörlük tarafından sunulan evraklar üzerinden yapılan bilirkişi incelemesinin eksik yapıldığını, bilirkişi raporunda da belirtilen davalı rektörlük tarafından sunulan 03/03/2022 belgelerde ... plakalı aracın fren sistemle ile alakalı herhangi bir belgenin net olarak olmadığını, 01/06/2022 tarihli ihtiyaç talep formunda aracın fren sistemi bakımlarını yapıldığına dair tarihi belli olmayan tutanağın mevcut olduğunu,

kazadan sonrası için alınmış fren bakım teklif formunun ek olarak birbirine eklenerek hepsinin karışık ve düzensiz biçimde sunulduğunu, fren sistemi ile ilgili belge olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının rücu hakkının bulunmadığını, sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B4.

Maddesinde tek tek sayıldığını, dava dilekçesinde davalıya hangi sebeple rücu edildiğinin belirtilmediğini, öncelikle rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını, alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün olayda asli ve tam kusurlu olduğunu, kazanın gerçekleşmesine sebebiyet vermesi nedeniyle ağır kusurlu olduğu tespit edildiğini, kazada dava dışı araç sürücüsünün tam kusurlu olması,

işletenin sorumluluğuna gidilebilmesi için gerekli olan illiyet bağını kestiğini, bu nedenle işleteni olan davalı bakımından Karayolları Trafik Kanunu 86. maddesi uyarınca rücu şartları gerçekleşmediğini, olaya ilişkin kusur oranları değerlendirildiğinde davalı ...'ın ağır kusuruyla olayın gerçekleştiği açıkça görüleceğini, bu sebeple de davalıya davacı tarafından rücu edilmesinin mümkün olmadığını bildirerek , ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödediği tazminatın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir.

6102 Sayılı TTK'nın 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtilmiş, aynı yasanın 5/(1) bendinde de aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 5/(3) bendinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

22/03/1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur", denilmiştir.

Somut olaya gelince, davacı sigorta şirketinin sigortalısının gerçek kişi olduğu, gerçek kişiye ait kazaya karışan aracın ticari araç olmadığı gibi, dava konusu olayın haksız fiil niteliğinde olduğu, bu hale göre dava konusu kazanın tacirler arası haksız fiil niteliğinde olmadığı, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rucüen tazminat davasının ticari dava olmamasından ötürü , haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin davaya bakmakla görevli olduğu,

TTK'nun 6335 sayılı kanun ile değişik 5/3 maddesi uyarınca 01/07/2012 tarihinden itibaren asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin , iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp, görev ilişkisi haline dönüştürüldüğü,

Mahkemenin görevli olması ise, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca dava şartlarından olup, anılan kanunun 115. maddesi uyarınca da davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, hal böyle olunca, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı iş bu tazminat davasında asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden kabulü gerekmiş, HMK'nın 353(1)-a.3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının görevli mahkemenin tayini yönünden kaldırılmasına, HMK'nın 353(1)-a.3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden HMK'nun 360. maddesinin atfı ile HMK'nun 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın görevli Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi