Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/948 K.2024/1380

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekili ve davalı temsilcisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacaklı bulunduğu ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve kefil olan şirket ortağı aleyhine alacağın tahsili talebiyle icra takibi başlattığını, takip dosyasında kefilin taşınmazının haczedildiğini, borçlu şirketin münfesih olması nedeniyle kıymet takdir raporunun borçlu şirkete tebliğ edilemediğinden satış günü alınamadığını, borçlu şirketin sicilden terkin edildiği tarihte borçlu sıfatıyla devam eden dosyalar bulunduğunu belirterek taraf teşkilinin sağlanması için ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; şirketin yasal prosedüre uygun olarak kapatıldığını, terkin tarihinde şirketin alacak ve borçlarının, derdest davalarının müdürlük tarafından bilinemeyeceğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, yasal hasım olunduğundan aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının borçlu şirketin kefiline ait haczedilen taşınmazın satışı için sicilden kaydı silinen borçlu şirketin ihyasını talep ettiği, bu talebin TTK'nun 547. maddesi gereğince ek tasfiye niteliğinde olduğu, borçlu şirketin kefiline ait haczedilen taşınmazın satışının yapılmadan borçlu şirketin sicilden kaydının silinmesinin hukuka uygun olmadığı, Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2020/4070 esas ve 2020/1376 esas sayılı dosyalar ile Çorum İcra Müdürlüğünün 2022/154 talimat sayılı dosyaları ile sınırlı olmak üzere borçlu şirketin ihyasının gerektiği kanaatine varıldığı,

Ticaret Sicil Müdürlüğünün 6102 sayılı kanunun geçici 7. maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ticaret sicilinden resen terkin etmekle davanın açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasına kayıtlıyken sicilden kaydı silinen ...

Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin ihyasına, tasfiye memuru olarak ...'ın atanmasına, aylık olarak 1.500,00 TL ücret takdiri ile daha sonra tasfiye esnasında tasfiyeden alınmak üzere davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, 09/01/2024 tarihli ek karar ile tasfiye memurunun yeminli mali müşavir ... olarak değiştirilmesine, tasfiye memuru için takdir edilen 3 aylık ücret olan 4.500,00 TL ve yeni takdir olunan 2.000,00 TL ihya giderinin davacı tarafça yatırılması halinde tasfiye memurunun görevinin başlamasına, davacı tarafından yapılacak giderlerin tasfiye aşamasında şirket kasasından karşılanmak üzere tasfiye memurunca nazara alınmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş ise de haksız ve hukuka aykırı olarak atanan tasfiye memuru ücretinin taraflarına yükletildiğini, ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin hiç bir mal varlığı olmadığı gibi işbu davanın açılması sebebinin ...

Medikal Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi aleyhinde Ankara 18. İcra Dairesi 2020/4070, Ankara 18. İcra Dairesi 2020/1376 sayılı ve Çorum İcra Dairesi 2022/154 Talimat dosyalarından münfesih şirket aleyhinde icra takiplerinin devam etmesi, bahse konu dosyalardan şirket borçlarına kefil şirket ortağı ... adına kayıtlı taşınmazın haczedildiğini, Çorum İcra Dairesi 2022/154 Talimat dosyasında düzenlenen kıymet takdiri raporunun şirkete tebliğ edilemediğinden satış gününün alınamadığını, satışı talep edilen mal varlığının ... adına kayıtlı bulunduğunu, diğer takip borçlusu ...

Medikal Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'ne tebligat yapılamadığı için dosya tahsil edilemediği gibi kıymet takdirinin de tebliğ edilemediğini, davayı açmaktaki amacının şirket mal varlığının tasfiyesi değil, tebligat işlemlerinin yapılamaması olduğunu, tasfiye boyunca tasfiye memuruna ücret ödenmesi halinde alacaklarını aşar bir şekilde ödeme yapılmasının söz konusu olacağını, satılacak mal varlığı borçlu şirket adına kayıtlı olmadığından tasfiye sonrası bu ücretin tahsilinin de mümkün olmayacağını,

sorumluğunu yerine getirmeyen şirket yetkililerin sorumlu olduğu işlem sebebiyle taraflarına yüklenen ücretin verilen kararın kabulünün mümkün olmadığı gibi davanın amacına ters bir karar verildiğini, tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken kabul kararına rağmen aleyhlerine sonuç doğuracak şekilde karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; şirketin yasal prosedüre uygun olarak terkin edildiğini, terkin tarihinde şirketin alacak ve borçlarının, derdest davalarının müdürlük tarafından bilinemeyeceğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, yasal hasım olunduğundan aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; şirketin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

İhyası talep olunan şirketin terkinine dayanak belgeler, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2011/10229, Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2011/2699 sayılı dosya suretleri ile Çorum İcra Müdürlüğünün 2022/154 Tal. dosyasının sureti dosya içerisinde yer almaktadır.

Davacı yan ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi aleyhine alacağın tahsili için icra takipleri başlatıldığını, icra dosyalarında borçlu olarak yer alan dava dışı kefilin taşınmazı üzerine haciz konulduğunu, kıymet takdir raporunun borçlu şirketin münfesih olması nedeniyle şirkete tebliğ edilemediğinden satış kararı alınamadığını, icra takip dosyasında taraf teşkilinin sağlanması için şirketin ihyasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda terkinin mevzuata aykırı yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, tasfiye memuru ücretinin ise tasfiye sırasında tasfiyeden alınmak üzere davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.

Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2011/10229 sayılı ve Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2011/2699 sayılı icra takip dosyaları ile, davacıya alacağı temlik eden ... Bankası tarafından borçlu ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve diğer borçlular aleyhine kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle icra takipleri başlatıldığı, borçlu kefil ...'nun taşınmazının haczi için yazılan talimat üzerine Çorum İcra Müdürlüğünün 2022/154 Tal. sayılı dosyasında, kıymet takdir raporunun alındığı görülmüştür.

İhyası talep olunan ... Medikal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin münfesih sayılmasına rağmen TTK'nun geçici 7. maddesi uyarınca kendisine yapılan ihtar ve ilan üzerine süresi içerisinde bildirimde bulunmadığından 03/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden resen silindiği, ihtarnamede infisah sebebi olarak şirketin sermayesini kanunda öngörülen tutarlara çıkarmaması olarak yer aldığı, anılan ihtarnamenin ihyası talep olunan şirkete tebliğ olduğu, şirket yetkililerine yapılan bir tebligat bulunmadığı, ihtarın Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği dosya içeriğiyle sabittir.

6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerde tasfiye ve ticaret sicilinden re'sen kayıtlarının silinmesinin düzenlendiği, aynı maddenin 4.fıkrasının "a" bendinde; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla,

11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, aynı maddenin 11.bendinde ise; dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen süresi içerisinde cevap vermeyen veya tasfiye memuru bildirmeyen veyahut durumunu kanuna uygun hale getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtları ile birlikte bildirmeyen şirketin unvanının ticaret sicilinden re'sen silineceği düzenlenmiştir.

Ticaret Sicili Müdürlüklerince; 559 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermaye artırımında bulunmayarak münfesih olan şirketlere yapılacak ihtarda; ortaklarından, yönetici veya denetçilerden ya da müdürlerinden tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde tasfiye memurunun bildirilmesi, aksi takdirde, bu madde hükümlerine göre ticaret sicili kayıtlarından unvanın silineceği, şirkete ait malvarlığının unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal edeceği ve bunun kesin olduğu açıkça yazılmalıdır.

559 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen geçici 10. maddesi gözetildiğinde asgari sermaye şartını süresinde arttırmadığından münfesihlik durumu ortadan kalkmadığından tasfiye ile sınırlı olmak üzere ihya kararı verilebilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 7/15. maddesi uyarınca sicilden sermaye artırımı yapmayarak münfesih duruma düşmesinden ötürü tasfiye işlemleri için de şirkete tasfiye memuru atanması gerekmektedir. Şirketin son yetkililerini gösterir belge dosya içerisinde yer almaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, davalı tarafından yapılan terkin işleminin usul ve yasaya uygun bulunmadığı, ancak sermaye artırımı yapmayan şirketin münfesihlik durumunun halen devam ettiği, sicilden sermaye artırımı yapmayarak münfesih duruma düşmesinden tasfiyeyle sınırlı olmak üzere şirketin ihyasına karar verilebileceği, TTK'nun 547/2. maddesi gereğince ek tasfiye kararı ile ihya ve tasfiye işlemlerinin yapılması için de şirkete tasfiye memuru atanması gerektiği gözetilerek karar verilmesi gerekirken şirketin herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın tam ihyasına karar verildikten sonra şirkete tasfiye memuru atanmasında isabet görülmemiştir.

Hükmün kendi içerisinde çelişki oluşturduğu bu durum kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğinden davacı vekili ve davalı temsilcisinin istinaf itirazları üzerine Dairemizce re'sen gözetilmiştir.

Öte yandan, yukarıda açıklandığı üzere ihyası talep olunan şirket yetkilisine ihtar usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden yapılan terkin işlemi usul ve yasaya uygun değildir. Bir başka anlatımla, davalı işbu davanın açılmasına sebebiyet vermiştir. Bu durumda mahkemece, davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği gözetilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/10/2024 tarih ve 2024/4996 Esas 2024/7128 Karar sayılı emsal içtihatı).

Davacı vekilinin tasfiye memuru ücretinin tasfiye sırasında tasfiyeden alınmak üzere davacı tarafından karşılanmasına yönelik hükme ilişkin istinaf itirazı incelendiğinde, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atadıktan sonra tasfiye memuru için takdir edilen aylık 1.500,00 TL'nin tasfiye sırasında tasfiyeden alınmak üzere davacı tarafından karşılanmasına,

ek karar ile de tasfiye memuru değiştirildikten sonra tasfiye memuru için takdir edilen 3 aylık ücret olan 4.500,00 TL ve yeni takdir olunan 2.000,00 TL ihya giderinin davacı tarafça yatırılması halinde tasfiye memurunun görevine başlamasına, davacı tarafından yapılacak giderlerin tasfiye aşamasında şirket kasasından karşılanmak üzere tasfiye memurunca nazara alınmasına hükmedilmiştir.

Mahkemece tasfiye memuruna ücret takdir edildikten sonra bu ücretin tasfiye aşamasında ihyasına karar verilen şirket tasfiyesinden alınmak üzere davacı tarafından karşılanmasına hükmedilmiş ise de, tasfiye memuru için takdir edilen ücretin tasfiye aşamasında tasfiye işlemlerini gerçekleştirecek olan tasfiye memuru tarafından tasfiyesi yapılan şirketten karşılanması gerekir. Aksi durumun kabulü iddia edilen alacağın tahsili için icra takip işlemlerini yürüten davacı alacaklıyı ek külfet altına sokacaktır. Dairemizce yeniden kurulan hüküm sırasında hüküm altına alınan tasfiye memuru ücretinin tasfiye aşamasında tasfiye işlemlerini gerçekleştirecek olan tasfiye memuru tarafından tasfiyesi yapılan şirketten karşılanmasına hükmedilmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü kararında isabet görülmediğinde davacı vekilinin ve davalı temsilcisinin istinaf başvurularının kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kısmen kabulüne, sair istinaf itirazlarının reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, şirketin ek tasfiyesine, şirkete mali müşavir ...'ın ek tasfiye işlemlerini yapmak üzere tasfiye memuru olarak atanmasına, tasfiye memuruna 1.500,00 TL ücret takdirine, tasfiye memuru ücretinin tasfiye aşamasında tasfiye işlemlerini gerçekleştirecek olan tasfiye memuru tarafından tasfiyesi yapılan şirketten karşılanmasına,

ihya kararı kesinleştiğinde kararın tescil ve ilanına, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.