Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1069 K.2025/899

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından kararda yazılan gerekçeyle talebin reddine yönelik verilen hükme karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden vekili ihtiyati tedbirin kapsamının genişletilmesi talepli 28/07/2025 tarihli talep dilekçesinde özetle; tapu ve tescil davasından mahkemenin 25/07/2025 tarihli tensip tutanağı ile dava konusu taşınmazlar üzerin ihtiyati tedbir şerhi konulduğunu ancak davalı şirketin taşınmazların yeni maliki olduğu iddiası ile taşınmazlardaki kiracılardan kira talep etme veya tahliye isteme riski olduğunu,

bu işlemlerin davaya konu taşınmazların ekonomik değerini ve müvekkilinin ortaklık haklarını telafisi imkansız şekilde zedeleyeceğini belirterek davalının davaya konu taşınmazlardan kira veya tahliye talep etmesinin engellenmesini, dava dışı ... ile davaya konu taşınmazlarda kiracı olarak bulunan şirketler arasındaki mevcut kira/intifa sözleşmelerinin geçerliliğinin korunmasını, mahkeme aksi kanaat ise dava neticeleninceye kadar mahkemece belirlenecek tevdii mahalline ilgili kazanç ve kira gelirlerinin ödenmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 28/07/2025 tarihli ara karar ile ; geçici hukuki korumanın amacının dava konusu taleplerin karar sonuna kadar ara dönemde zarara uğramasını engellemeye yönelik olması durumunu ifade etmesi hususunda yola çıkıldığında davacının talebinin taşınmazın aynına ilişkin olmayıp ve dava konu edilmeyen taleplerle ilgili ve davanın taraflarının dışındaki kişileri de etkileyecek şekilde olup, yukarıda da izah edildiği üzere tedbirin ancak dava konusu, taraflarına yönelik olma hususunu zedeleyebileceği ortada olmakla davacının tedbirin genişletilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hakkında tedbir kararı verilen dava konusu taşınmazların kira gelirlerinin, dava konusu taşınmazların ekonomik değerinin ayrılmaz bir parçası olup, HMK m. 389/1 uyarınca dava konusuyla doğrudan bağlantılı olduğunu, ..., ..., ... Turizm İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Sağ. Hizm. İnş. Turz. Oto. Tic. ve San. A.Ş.’nin kira ödemeleri, ...’ün malvarlığını oluşturduğunu ve bu gelirlerin ...

İnşaat’a yönlendirilmesinin, müvekkilin ortaklık haklarını telafisi imkânsız şekilde zedeleyeceğini, Yargıtay içtihatlarında , kira gelirlerinin taşınmazın aynına bağlı olduğunu ve dava süresince tevdi mahallinde toplanmasının HMK m. 389/2 uyarınca uygun olduğunun vurgulandığını, kira gelirlerinin, taşınmazın aynına bağlı feri bir hak olup dava konusuyla doğrudan ilişkili olduğunu, muvazaa iddiasının, gelirlerin tartışmalı hale gelmesine neden olduğunu ve bu nedenle tevdi mahalli atanmasının da şart olduğunu, bu nedenle istinafa konu ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek,

ihtiyati tedbir talebinin kabulüyle, yerel mahkemenin 28/07/2025 tarihli ara kararının kaldırılarak, mevcut ihtiyati tedbirin, ... İnşaat’ın dava konusu taşınmazlardan (20585 ada, 3 parsel, 1-2 no.lu. 4 parsel, 2-3-4-5-6 no.lu bağımsız bölümler) kira talep etmesini ve tahliye işlemlerini engelleyecek şekilde genişletilmesi, ... ile ..., ..., ...

Turizm ve ... arasındaki mevcut kira/intifa sözleşmelerinin geçerliliğinin korunması ve bu şirketlerin kira ödemelerine ...’e devam etmesi, Mahkeme aksi kanaatteyse, kira gelirlerinin dava süresince mahkemece belirlenecek bir tevdi mahallinde (ör. banka veya noter hesabı) toplanması ve nemalandırılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz isteminin reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nun 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nun 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

Somut olayda, mahkemece tapu iptal tescil talepli eldeki davada dava konusu taşınmazların devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verdiği , bu kez davacı tarafça ihtiyati tedbirin kapsamının genişletilmesi suretiyle , davalının kira talep etmesini ve tahliye işlemlerini engelleyecek şekilde tedbir kararı verilmesini veya kiraların tevdii mahalinde toplanması yönünde tedbir kararı verilmesinin talep edildiği,

mahkemece davacının talebinin taşınmazın aynına ilişkin olmayıp ve dava konu edilmeyen taleplerle ilgili ve davanın taraflarının dışındaki kişileri de etkileyecek şekilde olup, tedbirin ancak davanın konusu ve taraflarına yönelik verileceği dikkate alınarak davacının tedbirin genişletilmesi talebinin reddine karar verilmiş olmakla ilk derece mahkemesinin davacının ihtiyati tedbir talebinin reddi gerekçesi gözetildiğinde ara karar usul ve yasaya uygundur.

Yine davacı vekilince mahkemece her ne kadar tevdii mahalline ilişkin karar verilmediği iddia edilmiş ise de, mahkemece davacının tedbirin genişletilmesi talebinin tümden reddine karar verildiği ve davacının talebinin taşınmazın aynına ilişkin olmayıp ve dava konu edilmeyen taleplerle ilgili ve davanın taraflarının dışındaki kişileri de etkileyecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceği gözetildiğinde, davacı vekilinin bu yöndeki itirazının da dinlenemeyeceği, yine ilk derece mahkemesince tevdi mahalli konusunda karar verilmediği, her aşamada bu talebin değerlendirilebileceği Dairemizce ancak karar verilen hususlar da istinaf incelemesi yapılabileceği, hal böyle olunca tevdi mahalli talebine ilişkin istinaf incelemesi yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin ara kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.