Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1360 K.2025/1351

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 202 Esas 2025/ Karar T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2025/1360

KARAR NO : 2025/1351

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/07/2025

NUMARASI

2025/223 Esas 2025/501 Karar

KARŞI TARAF : HASIMSIZ

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 18/03/2025

KARAR TARİHİ : 27/11/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2025

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde özetle; şirkete ait TTK kapsamında tutulması gereken defterlerin 2021 yılından 2024 yılına kadar şirkette muhafaza edildiğini, 10/12/2024 tarihinde ise faturalar, SGK kayıtları ve bilgi dosyası ile birlikte yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin şirketin muhasebe işlemlerini takip eden meslek mensubuna teslim edildiğini, 03/03/2025 tarihi itibariyle şirket genel kurulunca şirketin ticari faaliyetlerine son verilmesine karar verildiğini, kararın kayda geçirilmesi için genel kurul toplantı ve müzakere defterine ihtiyaç duyulduğunu,

06/03/2025 tarihinde meslek mensubundan istendiğinde sehven atık malzemeler ile birlikte geri dönüşüme göndermiş olabileceğini beyan ettiğini belirterek 2021 - 2024 yıllarına ait genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; talep eden şirket yetkilisinin şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin meslek mensubunun elinde iken sehven atık malzemeler ile birlikte geri dönüşüme gönderilmiş olabileceğini beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep ettiği, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet ya da hırsızlık sebebi ile kaybolması halinde zayi belgesi istenebileceği, meslek mensubunun elinde iken kaybolmasının kanunda sayılan hallerden biri olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; tacirin elinde olmayan sebeplerle genel kurul toplantı ve müzakere defterinin bulunamadığını, muhasebeciye teslim edilen defterin sehven şirketin atık malzemeleriyle birlikte geri dönüşüme gönderilmiş olabileceğinin beyan edildiğini, şirketin vergi borcunun bulunmadığını, aktif olarak kaydının devam ettiğini, SGK prim borcunun bulunmadığını, şirket hakkında yürütülen bir denetim ve incelemenin olmadığını, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda, talep eden yetkilisi talep dilekçesinde, şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterinin muhasebecide bulunduğu sırada sehven atık malzemelerle birlikte geri dönüşüme gönderilmiş olabileceğinin muhasebeci tarafından söylenildiğini iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde de aynı iddiasını tekrar etmiştir.

Talep edenin anılan isteminden anlaşılacağı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen genel kurul toplantı ve müzakere defteri talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil, defterlerin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle, şirket merkezinde bulunması ve saklanması gereken defter muhasebeciye teslim edildikten sonra muhasebeci tarafından kaybedilmek suretiyle tacirin elinden çıkmıştır.

Hal böyle olunca, talep edenin zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterinin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekeceği gözetilerek mahkemece talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden yetkilisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.