Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1368 K.2025/1726

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı .. .. Mensucat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi dava dilekçesinde özetle; cari hesap ekstresi ve faturalar gereği ..-USD alacak sebebi ile.

İcra Müdürlüğü .. takip sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından haksız yere borca, fer'ilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini ve takibin.. tarihinde durduğunu, .. tarihinde ise davalı borçlu şirketin avukatı aracılığıyla anlaşma protokolü yapıldığını, ancak davalı borçlunun yapılan anlaşma protokolüne uymadığını, anlaşma protokolünde kararlaştırılan ..-TL vekalet ücretinin peşin olarak ödendiğini, kalan ..-USD borcun ise,.. tarihli 1. taksiti olan .. tarihli ... taksiti olan ..-USD'yi ödediğini, buna karşın 3. ve son taksit olan ..-USD'yi ödemediğini,

sözleşmeye aykırı davrandığını, icra dairesinin yapılan anlaşma nedeni ile alacaklının ifa yeri olması nedeni ile yetkili hale geldiğini, bu nedenle .. İcra Müdürlüğü .....sayılı dosyasına yapılan itirazın ..-USD yönünden devamı ile ..-USD üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı . ..

Yatırımlar Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiklerini, yetkili icra dairesinde takip yapılmaması nedeni ile öncelikle yetki itirazının kabul edilmesi gerekiğini, davacının dayandığı protokolün 6. maddesinde bu protokole taraflarca delil olarak dayanılamayacağının yazılı olduğunu, akabinde ise davacı tarafından takipte talep edilen faizin usul ve yasaya aykırı olduğunu, takip içeriği borcu kabul etmemekle birlikte .. ..

Asliye Hukuk Mahkemesi ./. esas sayılı dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı borçlu aleyhine ..-USD eksik tahsilat hesaplandığını bu nedenle yeniden rapor aldırılması gerektiğini, ayrıca davacı dava dilekçesinde ..-USD talep ve dava etmiş ise de, ..-USD üzerinden icra inkar tazminatı talep ettiğini, taraflar arasındaki alacağın likit olmadığı gibi yabancı para üzerinden bir sözleşme yapılmadığını, bu nedenle de alacağın türü ile talep edilen icra inkar tazminatına da itiraz edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; "davacı tarafından faturaya dayalı icra takibinin .. İcra Müdürlüğü .. Takip sayılı icra dosyası ile yapıldığı davalı borçlunun icra dosyasında yetki itirazında bulunduğu yetkili icra dairesinin ..

İcra Daireleri olduğunu takibe yapmış olduğu itirazda açıkça belirttiği anlaşılmış olup, icra dairesinin yetkili olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmiş olup, tarafların tacir olduğu yetki sözleşmesi yapabilecekleri anlaşılmış ise de, davacı tarafından yetki sözleşmesi sunulmadığı gibi .. tarihli duruşmada takip konusu faturanın notlar bölümünde uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme ve icra dairelerinin .. olduğunun yazılı olduğu belirtilmiş ise de, yetki sözleşmesinin müstakil şekilde yapılması gerekeceği bir taraf, tarafından düzenlenen fatura ile yetki sözleşmesinin geçerli olamayacağı,

bununla beraber dava dilekçesi ekinde sunulan.. tarihli anlaşmanın takip tarihi ve borca, ferileri ile yetkiye itirazdan sonra yapıldığı gibi anlaşma protokolünün 6'ncı maddesi ile protokolün hiç bir şekilde icra takibi ve dava dosyalarında delil olarak kullanılamayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmış olup, bu nedenle takip sebebinin cari hesap ekstresi ve faturalar olduğu kural olarak genel haciz yoluyla yapılan takiplerde, genel yetkili icra dairesi, kural olarak takip tarihindeki borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir.

Davalı tarafın mersis kaydı incelendiğinde adresi itibariyle yetkili icra dairesinin İstanbul icra daireleri olduğu usulüne uygun yapılmış bir yetki sözleşmesi de bulanmadığı anlaşılmakla yetkili icra dairesinin İstanbul icra daireleri olduğu anlaşılmakla usulüne uygun şekilde yapılmış, geçerli bir icra takibinin varlığının bulunmasının dava şartı olduğu ortada, geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak bulunmaması nedeni ile dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; davalı taraf sözleşmesel ilişkiyi reddetmediği için TBK m. 89/I ve HMK m. 10 hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bu nedenle de .. mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı TBK m. 207 ve devamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık davacının başlattığı icra takibinin yetkili icra dairesinde olup olmadığı ve buna bağlı olarak itirazın iptali davalarının dava şartı olan geçerli bir icra takibi bulunup bulunmadığı konusundadır.

Tarafların her ikisi de şirket ve tacir olmasına karşın aralarında yapılmış yazılı bir yetki sözleşmesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla 6100 sayılı HMK m. 6 genel yetkili mahkeme olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi ve aynı yasa m. 10 sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi yetkilidir.

Davalının adresi . / .. olup HMK m. 6'ya göre genel mahkeme olarak . .. Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Sözleşmenin ifa yeri mahkemesi ise 6098 sayılı TBK m. 89 hükmüne göre belirlenecektir. Bu maddeye göre borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir.

Dava konusu alacak alım satım sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağına yani para borcunun ödenmesine ilişkin olup bu durumda davaya konu alacağın alacaklısı durumunda olan davacının yerleşim yerinde ifası gerekir. Bu nedenle davacının yerleşim yeri olan Kahramanmaraş borcun ifa yeridir. Dolayısıyla 6100 sayılı HMK m. 10'a göre sözleşmenin ifası, yani fatura alacağının ifası davacının yerleşim yeri olan Kahramanmaraş'ta gerçekleşecektir.

Para borçlarında HMK m. 10 ve TBK m. 89'un yetki konusunda uygulanmaması için taraflardan birinin sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi gerekir. Davalı taraf taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmemiş olup, dosya kapsamına göre sözleşmenin ifa edileceği yer de açıkça belirlenmediğinden davacı, kendi yerleşim yeri olan icra dairesinde de takip yapabilecektir...

Bu nedenle davaya konu takibin .. İcra Dairesinde yapılmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Mahkemece HMK m. 6, 10 ve TBK m. 89 ile yukarıda belirtilen Yargıtay .. kararı değerlendirilmeden geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."