İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1371 K.2025/1447

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde; müvekkili ile karşı taraf ... ... Gıda A.Ş. arasında 28/03/2019 tarihinde alan tahsis sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin konusunun; müvekkili tarafından İstanbul ...

Havalimanı Terminali’nde borçluya ticari faaliyette bulunabileceği alan tahsis edilmesi, bunun karşılığında da borçlu tarafından sözleşmede kararlaştırılan alan tahsis bedelinin ödenmesi olduğunu, sözleşme uyarınca alan tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerinin müvekkili tarafından fatura edileceğini ve faturanın tebliğinden itibaren 5 gün içerinde ödeneceğini, ancak borçlu tarafın ticari faaliyetini kesintisiz şekilde devam ettirerek hiçbir kullanım giderini ödemediğini, yani masrafsız ticaret yaptığını, borçlunun GİB teslim raporlarına göre kendisine tebliğ edilen faturalara itiraz etmediğini,

bu durumun fatura konusu alacakların borçlu tarafça kabul edildiğini ve kesinleştiğini, faturaların 08/07/2025 tarihli 63.725,84 TL bedelli elektrik giderlerine katılma ve 30/06/2025 tarihli 286.392,21 TL bedelli vade farkı ile ilgili olduğunu, faturaların ödenmemesi sebebiyle maddi zarara ve hak kaybına uğrayan müvekkilinin alacağını tahsil edebilme imkânı kalmadığı gibi borçlu/karşı tarafın belirtilen bu borcunu ödemekten kaçınması,

kaçma yada mallarını kaçırma veya gizleme riskinin son derece yüksek olması ve müvekkilinin alacağının sair hiçbir teminatı bulunmaması nedeniyle takdir edilecek teminat karşılığında faturaların toplam tutarı olan 350.118,05 TL için ihtiyati haciz kararı verilerek borçlu şirketin, müvekkilinin şirket alacağını karşılayacak kadar menkul, gayrimenkul ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; "...taraflar arasındaki sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin (gelir/ürün getiren bir yerin ve bir hakkın kullanılmasını -işletme hakkının- belli bir bedel ve elde edilecek hasılatın belli bir oranı karşılığında bedel karlığında verilmesi edimini içeriği görülmekle) ürün kirası sözleşmesi niteliğinde olduğu, bundan kaynaklanan alacak davalarına bakmakla görevli mahkemenin de yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alındığında sulh hukuk mahkemeleri olduğu, bu sebeple mahkememizin talebe konu alacak bakımından ihtiyati haciz kararı verme görevinin bulunmadığı..." gerekçelerine istinaden mahkemenin görevsizliği nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde istinaf edilmiş olup ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde.

İİK’da yetkiden bahsedilmiş ise de görev düzenlemesinin bulunmadığını, görev uyuşmazlığının halli hususunda geçecek zaman diliminde, ihtiyati haciz istenen malların elden çıkarılarak kaçırılması durumunun hasıl olacağını, bu hususun da işin acele hallerden oluşu ve korunmak istenen hukuksal yarara aykırı olacağını, bu nedenle ihtiyati haciz taleplerine ilişkin görevsizlik kararı verilemeyeceğini, talep konusunun, dayanak sözleşmenin aynı olduğu dosyalar üzerinden verilen ihtiyati haciz kararlarının işbu dosya açısından emsal nitelikte olduğunu, ihtiyati haciz talepleri ile ilgili Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu,

bu nedenle mahkemece verilen görevsizlik kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Karşı taraf/borçlu şirket vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin mahkemenin görevsizliği nedeniyle reddine yönelik tesis edilen karar talep eden tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesine konu uyuşmazlık mahkemenin ihtiyati haciz talebi bakımından görevli olup olmadığı ve buna göre tesis edilen kararın yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından 08/07/2025 tarihli, 63.725,84 TL bedelli, elektrik giderlerine katılım payı faturası ile 30/06/2025 tarihli, 286.392,21 TL bedelli, Haziran 2025 vade farkı faturasına dayalı ihtiyati haciz talep edilmiştir."...Görev konusu, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece re'sen nazara alınacağına göre, mahkeme kendisinin görevli olmadığı sonucuna ulaştığı takdirde ihtiyati haciz talebini görev yönüyle usulden reddetmekle yetinmelidir..."(Mehmet Özdemir, Yargıtay Üyesi, Geçici Hukuki Korumalar, 2. Baskı, syf.

428).2004 sayılı İİK'da dava açılmazdan evvel ihtiyati haciz talebine karar verecek görevli mahkeme hususunda bir düzenlemeye yer verilmediğinden 6100 sayılı HMK'nun göreve ilişkin hükümleri dikkate alınarak görevli mahkemenin tespiti gerekir. Davanın açılmasından sonra ise ihtiyati haciz bakımından görevli mahkeme davanın açıldığı mahkemedir.İhtiyati haciz talep eden şirket tarafından İstanbul ...

Havalimanı Terminalı içinde bulunan alanların, yiyecek ve içecek servis ve satışlarının yapılması amacıyla bizzat ve doğrudan işletilmek üzere aleyhine ihtiyati haciz istenen işletmeci şirkete tahsis edilmesi için taraflar arasında alan tahsis sözleşmesi imzalanmıştır. Tahsis bedelinin, sözleşmede belirlenen usulde garanti edilen yıllık asgari tutardan veya gelir payından yüksek olanın ödenmesi suretiyle ifa edileceği kararlaştırılmıştır.

Ayrıca bunun dışında, ortak giderlerin, tahsis bedeline dahil olduğu ve kullanım giderlerinin sözleşme hükümleri uyarınca ayrıca faturalandırılacağı, tahsis tarihinden sonra alanlara ilişkin olarak tahakkuk edecek vergiler ile tüm ilave vergi, harç ve resimlerin işletmeciye ait olduğu, elektrik, su, telefon gibi ve bunlarla sınırlı olmaksızın kullanım bazında ölçülebilir hizmetlerden doğan kullanım giderleri ile EPOS sistem bedelinin işletmeci şirket tarafından ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Buna göre taraflar arasında imzalanan sözleşme, sadece tahsis edilen alanın işletilmesine ilişkin olmayıp bunun dışında başkaca verilen hizmetleri de içerdiği anlaşılmakla Mahkemece taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olarak nitelendirilmesi ve bu doğrultuda görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğundan bahisle talebin reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Zira her iki tarafın tacir olduğu ve uyuşmazlık konusunun da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu nazara alındığında talep bakımından karar vermeye görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu kabul etmek gerekir.Açıklanan nedenlerle, mahkemece uyuşmazlık bakımından görevli olduğu kabul edilerek ihtiyati haciz talebine ilişkin varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken mahkemenin görevsiz olduğundan bahisle talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/1032 D.İş, 2025/1032 Karar sayılı ve 22/08/2025 tarihli kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı ihtiyati haciz talep eden tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,5-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde,

..