Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1430 K.2026/62

Taraflar arasındaki alacak, mal iadesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında taşocağı ruhsat alanında beton malzemesi üretmek ve satmak için %50'şer ortaklı şirket kurma maksadıyla ve taşocağının davalı şirket ile birlikte işletilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, bu hususta sözleşme hazırlandığını, sözleşmenin davalı şirket yetkilileri tarafından elektronik iletiyle gönderildiğini, müvekkilinin bu çerçevede taşocağı işletmesine mülkiyeti kendisine ait olan faturalı elek şasesi ve olukları, ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi,

müvekkili tarafından finansal kiralama yolu ile alınan ve bedeli müvekkili tarafından ödenen ... paletli darbeli kırıcı makinenin davalının işlettiği taşocağına kurulumunun yapıldığını, mülkiyeti müvekkiline ait anılan makine ve ekipmanlarının halen davalının kullanımında olduğunu,

taraflar arasında çıkan anlaşmazlık nedeniyle davalıya bu malzemelerin kullanılmaması ve teslim edilmemesi halinde tazminat ödenmesinin ihtar edilmesine rağmen davalının taleplerini karşılamadığını belirterek davalıda bulunan elek şase ve olukları ile bant ve ... taş kırma makinesi için kullanım bedeli olarak şimdilik 20.000,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 2400*6000 elek şasesi ve olukları, 1400*3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi ve ... taş kırma makinesinin aynen davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

mümkün olmazsa şimdilik 20.000,00 TL'nin ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında talebini kullanım bedeli yönünden toplam 3,000,000,00 TL, makinelerin aynen iadesi, mümkün olmazsa bedeli yönünden toplam 1.928.438,62 TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı davaya yasal süre içerisinde cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında davalıya ait taş ocağına davacıya ait makinaların kurulumu suretiyle taş ocağının birlikte işletilmesine ilişkin sözlü anlaşmaya varıldığı, anlaşma gereğince dava konusu edilen makine ve ekipmanların davalıya ait taş ocağı sahasına kurulumunun yapıldığı,

kurulumu yapılan 2400x6000 elek şasesi ve olukları, 1400x3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesinin davacı tarafından satın alındığına ilişkin faturaların kendi defterlerinde kayıtlı olduğu yine ... taş kırma makinasının finansal kiralama yoluyla davacı tarafından satın alınarak mülkiyetinin davacıya geçtiği, bu makine ve ekipmanların davalıya ait taş ocağına kurulumunun yapıldığının davacı tanığı ... tarafından ifade edildiği,

ayrıca davalı tarafından davacıya keşide edilen 23/09/2024 tarihli ihtarnamede sözlü anlaşma ile tüm masraflar davacı tarafından karşılanmak üzere geç faaliyete geçebilen taşocağı üretiminin üretimde kullanılması gerekli tüm araç gereçlerin davacı şirket tarafından alınmak suretiyle son bulduğu ifade edilmekle üretimde kullanılan makine ve ekipmanların davalının işlettiği taş ocağına kurulumu yapılarak teslim alındığının davalının kabulünde olduğu,

davacı tarafından iade alındığı ifade edilmekle birlikte dava konusu makine ve ekipmanların davacıya iade edildiğine ilişkin herhangi bir teslim tutanağı vb. belge sunulmadığından ariyet verilen bu makinaların halen davalı uhdesinde bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, yanlar arasındaki sözlü anlaşmanın feshedilmiş olması nedeniyle davacıya ait olduğu kanıtlanan ve davalı uhdesinde bulunan makinaların iadesi talebinin yerinde görüldüğü, bilirkişi heyeti tarafından dava konusu edilen makine ve ekipmanların tespit edilen toplam değeri 99.088,40 Usd karşılığı dava tarihi itibari ile 1.928.438,62 TL olarak hesaplandığı,

taleple bağlılık ilkesi gereği davacıya teslimine karar verilen makinaların tesliminin mümkün olmaması halinde İİK'nun 24. maddesi kapsamında makinaların değeri olan 1.928.438,62 TL'nin davalıdan tahsili yönünde karar vermek gerektiği, davacı yan dava konusu makine ve ekipmanların davalı tarafından kullanılması nedeni ile kullanım bedeli olarak 3.000.000 TL'nin tahsili talebinde bulunmuş ise de;

taraflar arasında yapılan sözlü anlaşma gereğince taş ocağı üretim tesisinde 10/12/2013 tarihinde faaliyete başlanıldığı ve davacı tarafından 10/09/2014 tarihli ihtarname ile sözlü anlaşmanın feshedildiği anlaşılmakla bu tarihten sonra iş bu davanın açıldığı 28/04/2023 tarihine kadar davacı tarafından davalıya ariyet verilen makinaların iadesi talebine ilişkin herhangi bir ihtarname keşide edilmediği, bu yönde talepte bulunulduğuna ilişkin başkaca bir delil sunulmadığı, 10/09/2014 tarihli ihtarname içeriğinde söz konusu makinaların kullanılmaması,

devredilmemesi belirterek taş ocağından kendileri tarafından alınacağı ifade edilmekle birlikte makinaların davalı tarafından kendilerine teslimi talebini içermediğinden makina teslimine ilişkin davalının temerrüde düşürülmediği, davacı tarafından dava konusu makinaların dava tarihi öncesinde davalıdan talep edildiği halde kendilerine teslim edilmediği iddiasının kanıtlanamadığı,

davacının davalıdan makinaların kullanım bedeli talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı tarafından davalıya ariyet olarak teslim edilen 1 adet 2400x6000 elek şasesi ve olukları, 1 adet 1400x3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi ve 1 adet ... paletli darbeli kırıcı makinenin davalıdan alınarak davacı yana teslimine, davacıya teslimine karar verilen malların tesliminin mümkün olmaması halinde 1 adet 2400x6000 elek şasesi ve olukları 241.271,05 TL, 1 adet 1400x3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi 80.037,43 TL,

1 adet ... paletli darbeli kırıcı makine 1.607.130,14 TL olmak üzere toplam 1.928.438,62 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 22/07/2025 tarihli istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili 29/08/2025 havale tarihli istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; tacirler arasındaki ödünç sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve aynen iade istemine ilişkindir.

Taraf vekillerinin süresinde vermiş olduğu istinaf başvuru dilekçeleri üzerine dosya istinaf incelemesi için Dairemize gönderildikten sonra, davacı vekili Av. ...'un UYAP üzerinden sunduğu 16/01/2026 tarihli e-imzalı dilekçe ile istinaf talebinden ve davadan feragat ettiğini bildirmiş, davalı vekili Av. ...'un UYAP üzerinden sunduğu 15/01/2026 tarihli e-imzalı dilekçe ile istinaf talebinden feragat ettiğini bildirmiştir.

Davacı vekili Av. ...'un dosya içerisinde yer alan Ankara 57. Noterliği'nin 11/02/2019 tarih ve 04469 yevmiye numaralı vekaletnamesinde anılan vekilin davadan ve kanun yollarından feragat yetkisinin bulunduğu görülmüştür.

Davalı vekili Av. ...'un dosya içerisinde yer alan Ankara 64. Noterliği'nin 06/07/2019 tarih ve 14030 yevmiye numaralı vekaletnamesinde anılan vekilin kanun yollarından feragat yetkisinin bulunduğu görülmüştür.

Başvuru hakkından feragati düzenleyen HMK'nın 349/2. maddesinde; "Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilirse, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararı veren mahkemece başvurunun reddine karar verilir. Dosya, bölge adliye mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise başvuru feragat nedeniyle reddolunur." hükmüne yer verilmiştir.

Bu durumda, dava dosyası istinaf incelemesi yapılmak üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderildikten sonra taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusundan feragat edilmiş olmakla taraf vekillerinin istinaf isteminin feragat sebebiyle ayrı ayrı reddine, istinaf talebinden feragat edilmesi nedeniyle davadan feragat hakkında Dairemizce olumlu olumsuz bir karar verilemeyeceğinden davadan feragat hakkında ilk derece mahkemesince ek karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.