Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1592 K.2025/1413

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, 21/07/2023 tarihinde, davalı şirkette ZMMS poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Turizm Tic. ve San. Ltd.

Şti.'ye ait ve dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tamamen kusurlu olarak çarpması sonucu maddi hasara uğradığını, yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu alınan rapora ve servis faturasına göre sigortalı araçta KDV dahil 38.400,00 TL hasar tespit edilmiş olduğunu ve davacı şirket tarafından hasar bedelinin 10/08/2023 tarihinde ilgilisine tamamen ödendiğini, davacı şirket hasar bedelini ödemekle Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, bu nedenle, kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere,

davalı şirket tarafından karşılanan 6.400,00 TL'nin mahsubuyla kalan 32.000,00 TL asıl alacağın 10/08/2023 tarihinden takip tarihine kadar işleyen avans faizi ile birlikte tahsili için davalı aleyhine Ankara Batı İcra Dairesi'nin 2023/56558 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapılmışsa da davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle davalı şirketin Ankara Batı İcra Dairesi'nin 2023/56558 E. sayılı dosyası ile açılan ilamsız takibe yaptığı haksız itirazının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı vekili 14/11/2024 tarihli dilekçesi ile dava konusu alacağın tahsil edildiğine dair dilekçe sunarak dosya hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve davanın açılmasına sebebiyet veren davalı sigorta şirketi aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği, celp edilen icra dosyasında icra takibine konu bedellerin dava tarihinden sonra ödendiğinin anlaşıldığı, bu nedenlerle dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından davalıya bu davadan önce KTK 97 madde uyarınca yapılmış herhangi bir yazılı başvuru bulunmadığından esasa ilişkin inceleme yapılmaksızın davanın usulden reddi gerektiğini,

Davalı şirketin temerrüde düşmediğini,

Ön inceleme aşamasında yapılan ödeme ile davacının zararı eksiksiz karşılandığını, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret MADDE 6- (1) Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına hükmolunur " düzenlemesi uyarınca davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin tarifeye aykırı oluduğunu bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK'nun 1472 vd maddeleri uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına yapılan ödemelerin halefiyet ilkesi kapsamında davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamında yer alan Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; dava dışı ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 28/10/2022 - 28/10/2023 tarihleri arasında ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. Sigorta Şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığı görülmüştür.

21/07/2023 tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde; "sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı (...) otobüs ile Eskişehir ili istikametinden Ankara ili istikametine orta şeritte seyir halindeyken km45'e geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ şeritte aynı istikamette önünde seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorkun sol arka kısımları ile çarpması sonucu çift yaralanmalı ve maddi hasarlı meydana gelmiştir.

Bu kazanın oluşumunda; ... plakalı otobüs sürücüsü ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır. ... plakalı çekici sürücüsünün herhangi bir kusur ve ihlalinin olmadığı kanaatine varılmıştır." şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.

Davacı sigorta şirketi tarafından iş bu kaza nedeniyle kendi sigortalısına 02/08/2023 tarihinde 32.000,00 TL ödeme yapıldıktan sonra bu kez 27/11/2023 tarihinde davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına ödediği bedelin rücusu amacıyla davalı ... Sigorta Anonim Şirketi (dava dışı kazaya karışan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası olan) ile dava dışı sürücü ... ve işleten ... Turizm Ltd. Şirketi aleyhine Ankara Batı İcra Dairesinin 2023/56558 sayılı ilamsız icra takibi yapıldığı görülmüştür.

Ankara Batı İcra Dairesinin 2023/56558 sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlular dava dışı sürücü ..., işleten ... Turizm Ltd. Şirketi ve dosyamız davalısı ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine 32.000,00 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere 34.740,38 TL'nin ödenmesi amacıyla 27/11/2023 tarihinde ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin 30/11/2023 tarihinde takibe itiraz ettiği, davalının itirazı üzerine yasal süresi içerisinde 11/11/2024 tarihinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, dava tarihinden sonra icra takip dosyasına 14/11/2024 tarihinde 58.556,00 TL ödemenin dava dışı takip borçlusu ... Turizm Ltd. Şirketi tarafından yapıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında davacının kasko sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile davalıya ait aracın çarpışması sonucu hasara uğradığı, hasar bedelinin davacı tarafından ödendiği, davacı tarafça kasko sigortalısına yapılan ödemenin TTK'nun 1472. maddesi uyarınca davalıdan rücu talebiyle eldeki davanın açıldığı, dava açıldıktan sonra davaya konu icra takibine konu edilen borcun dava dışı takip borçlusu ... Turizm Ltd.

Şirketi tarafından ödenmesi sonucu davanın konusuz kaldığının davacı vekilince 14/11/2024 tarihinde mahkemeye bildirildiği, mahkemece konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verildiği, davalı sigorta şirketi tarafından yukarıda yazılı olduğu şekilde ilgili karara karşı istinafa gelindiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı sigorta şirketinin istinaf itirazları doğrultusunda dosyamız kapsamında ki uyuşmazlık, somut olayda KTK 97. maddenin uygulama alanı bulunup bulunmadığı, davacı şirketin temerrüte düşüp düşmediği ve mahkemece hükmedilen vekalet ücretinin usul ve yasaya uygun olup olmadığının belirlenmesi noktasında toplandığı görülmüştür.

Bu bağlamda tüm dosya kapsamı, istinaf nedenleri ve yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafça her ne kadar, davalı tarafça usulüne uygun başvuru yapılmadığı, KTK'nun 97. maddesi uyarınca davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiği iddia edilmiş ise de, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya takip tarihinden önce kendi zorunlu mali mesuliyet sigortalısının poliçesi kapsamında 30/10/2023 tarihinde 6.400,00 TL'yi ödediği, davacı sigorta şirketince ödenmeyen bakiye 32.000,00 TL yönünden davalı sigorta şirketi aleyhine takip başlatıldığı,

KTK'nun 97. maddesinin zorunlu mali mesuliyet sigortasına ilişkin olup eldeki ihtilafın ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinden kaynaklandığı, dolayısıyla somut olayda uygulama yeri olmadığı gibi dosya kapsamında 30/10/2023 tarihinde yapılan 6.400,00 TL ödeme göz önünde bulundurulduğunda, davalı şirket tarafından davacının kendilerine başvurulmadığının ve davalı şirketin temerrüte düşürülmediğinin ileri sürülmesinin mümkün olmayıp hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğu anlaşılmakla, davalının vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince davanın konusuz kaldığına ilişkin beyan dilekçesinin 14/11/2024 tarihi ile mahkemeye sunulduğu, mahkemece ön inceleme duruşması yapılmaksızın dosya üzerinden 25/11/2024 tarihinde yukarıda yazılı olduğu şekilde karar verildiği görülmüştür.

Davanın konusu tazminata ilişkin olduğundan mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi halinde hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin nispi vekalet ücreti olduğu izahtan varestedir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6. maddesi uyarınca; Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.

Bu bağlamda mahkemece takdir edilen vekalet ücretine yönelik davalı vekilinin istinaf itirazı irdelendiğinde; davanın ön inceleme aşamasından önce konusuz kaldığı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 6 madde uyarınca bu Tarife hükümleriyle belirlenen nispi vekalet ücretlerin yarısına hükmedilmesi gerektiği,

dava değeri 34.740,38 TL olup tarifeye göre hesaplanan nispi vekalet ücretinin AAÜT'nin 13. maddesi uyarınca maktu vekalet ücretinden az olamayacağı dikkate alınarak mahkemece hükmedilecek nispi vekalet ücretinin 30.000,00 TL'nin yarısı olan 15.000,00 TL olması gerekirken mahkemece davalı aleyhine 30.000,00 TL vekalet ücreti hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş olup bu yönüyle davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf itirazının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına istinafa gelen tarafın sıfatı dikkate alındığında ilk derece mahkemesi karar tarihindeki tarifenin 6. maddesi uyarınca davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -