Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/703 K.2025/1263

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu şirkete ait pay defterinin kaybolduğunu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/198780 esas numaralı dosyasında suç duyurusunda bulunduğunu iddia ederek şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı...şirketin ortaklar pay defterinin nasıl kaybolduğunun bilinmediği, anılan kanun maddesinde sayılan haller nedeniyle zayi olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden şirket yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; şirkete ait pay defterinin kaybolduğunu, bu nedenle Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, zayi koşullarının oluştuğunu bildirerek ilk derece kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde. "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda, talep eden şirket yetkilisi vekili (avukat olmayan) talep dilekçesinde, şirkete ait pay defterinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde de aynı iddiaları ileri sürmüştür. Talep edenin şirket yetkilisi olmadığı ve avukat olmayan vekilin adli işlemlerde vekil olamayacağı gözetilerek şirket yetkilisine durum bildirilmiş ... yetkilisi ...

31/10/2025 gününde talebe muvafakat ettiğinden işin hak düşürücü süreye tabi olduğu nazara alınarak esasa ilişkin incelemeye geçilmiştir. Talep eden yetkilinin anılan isteminden anlaşılacağı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defter, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil, defterin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle kaybedilmek suretiyle tacirin elinden çıkmıştır.

Hal böyle olunca, talep edenin zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait pay defterinin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekeceği gözetilerek ilk derece mahkemecesince yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya uygundur. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.