Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2026/47 K.2026/333

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya sigortalı dava dışı ... plaka sayılı aracın 10/06/2024 tarihinde İzmir-Gebze Otoyolu üzerinde yabani hayvana çarpması sonucu araçta maddi hasar oluştuğunu, meydana gelen hasardan davalı şirketin kusurlu olduğunu, kaza sonucu müvekkili şirket tarafından hasar dosyasından ödeme yapıldığını, davalı şirketin kusurlu olması nedeniyle müvekkil şirketçe ödenen tazminatın davalıdan tahsili için Ankara 8. Genel İcra Dairesinin 2024/69905 esas sayılı icra takibini başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu iddia ederek itirazın iptaline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazları bulunduğunu, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kazanın meydana geldiği otoyolun ... A.Ş. tarafından yapıldığını ve işletildiğini, davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünün 13/05/2024 tarihli yazılarında da belirtildiği gibi Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve bağlantı Yolları da dahil) 3465 sayılı yasa uyarınca 27/09/2010 tarihli sözleşme ile "Yapım-Bakımı ve İşletilme" işinin ... A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğu, davalı şirketin otoyol'un yapım, bakım ve işletilmesinden dolayı sorumluluğu bulunmadığı için davalı şirketin davalı sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-(d) - 115/2 maddesi uyarınca davalı sıfatı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesi ve 21/05/2024 tarihli beyan dilekçesinde ... A.Ş. ile ...

A.Ş. ile 24 haziran 2013 tarihinde imzaladığı bir işletme ve bakım sözleşmesi kapsamında otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğinin belirtildiğini, hiçbir araştırma yapılmaksızın yalnızca davalının bu beyanı üzerine kazanın meydana geldiği otoyolun işletilmesi ve bakımı işlerini üstlenmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan davalının sorumlu olduğunu, davalı şirketin kuruluş amacının "Gebze-Orhangazi-İzmir otoyolunun (İzmit körfez geçişi ve bağlantı yolları da dahil olmak üzere) işletim öncesi faaliyetleri, işletilmesi,

onarımı ve bakımı ve 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap - işıet - devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü ile ...

A.Ş. (görevli şirket) arasında 27 eylül 2010 tarihinde imzalanan Gebze- Orhangazi- İzmir (ızmit körfez geçiii ve bağlantı yolları dahil) otoyolu'nun yap- işlet - devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işi'ne ilişkin uygulama sözleşmesine istinaden Gebze- Orhangazi- Izmir otoyolunun (İzmit körfez geçisi ve bağlantı yollan da dahil olmak üzere) işletimi, onarımı ve bakımıyla ilgili olarak ...

A.Ş. ve ... arasında 24 haziran 2013 tarihinde imzalanan işletme ve bakım sözleşmesi (İ&B sözleşmesi)'nde yer alan diğer işlerin ifa edilmesidir şeklinde açıklandığını, davalı şirketin dava konusu kazanın meydana geldiği Gebze - Orhangazi - Izmir otoyolunun bakımı, onarımı ve işletilmesi için kurulduğunu, davalı şirketin %50 paya denk gelen hissedarının (Karayolları Genel Müdürlüğü yazısında belirtildiği üzere otoyolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu olan) ...

A.Ş. olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla ekstra çabaya dahi gerek olmaksızın davalının beyanı ve aleni ticaret sicili gazetesi kayıtlarına bakıldığında davalının otoyolda meydana gelen zararlar nedeniyle sorumlu olduğunu, mahkemenin gerekçe olarak dikkate aldığı Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünün 09/01/2023 tarihli yazısında yap-işlet-devret modeline göre idareyle sözleşme imzalayan ...

A.Ş'nin sorumlu olduğunun belirtildiğini, somut olayda davalı şirket sorumlu olduğu gibi ...

A.Ş.'de meydana gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olacağını, mahkemenin dosya kapsamında uymayan, dosyadaki delillere dayanmayan, makul ve mantıklı bir açıklaması da bulunmayan gerekçelerle davalı şirketin sorumlu olmadığını kabul etmesinin hatalı bulunduğunu, dava konusu kazanın davalı şirketin sorumluluklarını yerine getirmemesi üzerine yaşandığını, otoyola başıboş hayvanın girmesinin başlı başına davalı şirketin kusurlu ve sorumlu olduğunu ortaya koyduğunu,

başıboş yabani hayvanın ancak tel ve çitlerdeki yırtık/kopuk veya benzeri sebeplerle hasarlı olan bir yerden otoyola girdiğini ve kazanın yaşanmasına sebebiyet verdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 8. Genel İcra Dairesi 2024/69905 Esas sayılı dosyası, poliçe sureti , kaza tespit tutanağı, banka ödeme dekontları, ekspertiz raporu, hasara ilişkin görüntüler, 29/7313361 numaralı hasar dosyası, Karayolları Genel Müdürlüğü yazıları, trafik tescil kayıtları vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ankara 8. Genel İcra Dairesi 2024/69905 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;

davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 147.538,17 TL'nin tahsili talebiyle başlatılan ilamsız icra takibinin davalının ödeme emrine süresinde itirazı üzerine durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK'nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Kaza tespit tutanağında, kazanın meydana gelmesinde ... A.Ş.'nin yapımı, bakımı, işletilmesiyle ilgili görevli ve sorumlu oldukları karayollarında karayolu yapısını trafik işaretlerini, trafik güvenliğini sağlayacak şekilde yapmak ve bulundurmakla yükümlü olduğu kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü ile ... A.Ş. arasında 27/09/2010 tarihinde Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunun yap-işlet-devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işine ait sözleşme imzalanmıştır.

Karayolları Genel Müdürlüğü 16/02/2024 tarihli müzekkere cevabında, kazanın meydana geldiği bahse konu yol kesiminin ... A.Ş.'nin sorumluluğunda yer aldığı bildirilmiştir.

Davacı yan kasko sigortalı aracın otoyolda seyri sırasında yola aniden çıkan yabani hayvana çarpmak suretiyle hasara uğradığını, sigortalıya hasar bedelinin ödendiğini, sigortalıya ödenen hasar bedelinden davalının sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının kasko sigortacısı olduğu aracın otoyolda hasara uğradığı, hasar bedelinin davacı tarafından sigortalıya ödendiği, sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin istinaf itirazı kapsamında uyuşmazlık, davacı tarafından açılan işbu itirazın iptali davasında davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, dava konusu kazanın meydana geldiği otoyolun davalının bakım ve işletmesinde bulunup bulunmadığı davalının takibe itirazının haksız olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere yargılama aşamasında mahkemece Karayolları Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta kazanın meydana geldiği otoyolun dava dışı ... A.Ş'nin sorumluluğu alanında bulunduğunun bildirilmesi üzerine mahkemece davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Oysa, davalı vekilince dava dilekçesinin tebliği üzerine yasal süre içerisinde verilen cevap dilekçesinde kazanın meydana geldiği otoyolun ... A.Ş. tarafından yapıldığı ve işletildiği bildirildikten sonra müvekkilinin ... A.Ş. ile 24/06/2013 tarihinde imzaladığı bir işletme ve bakım sözleşmesi kapsamında otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğini bildirmiştir.

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinin davalı vekiline tebliği üzerine davalı vekilince dosyaya ibraz edilen istinaf dilekçesinde de cevap dilekçesiyle benzer anlatımda bulunduktan sonra müvekkili tarafından sorumluluğundaki otoyola hayvan girişin engellemek için üzerine düşen tüm yükümlülükleri KGM standartlarına uygun olarak yerine getirdiği, müvekkilinin gerekli bakım ve onarımlar yapılarak evcil ya da sokak hayvanlarının da otoyolda zarar görmesinin önüne geçilmeye çalışıldığını, evcil ya da sokak hayvanlarının bakım ve sahiplenme takiplerinin müvekkili tarafından gerçekleştirilmesinin beklenmesinin mümkün olmadığı,

müvekkili tarafından otoyol üzerinde herhangi bir evcil hayvanın başıboş bırakıldığı, terk edildiği vb. gibi durumlar tespit edildiği takdirde gerekli önlemlerin alınabilmesi adına yetkili mercilere bildirim yapıldığı, ilgili hususlara ilişkin gerekli tedbirlerin gereği gibi yerine getirildiği bildirilmiştir.

Davalı vekilinin açıklanan dilekçelerinden açıkça anlaşılacağı üzere, dava dışı ... A.Ş.ile davalı arasında işletme ve bakım sözleşmesi imzalanmış olup, otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işleri davalı tarafından üstlenilmiş olup, davalının bakımını üstlendiği otoyolda meydana gelen dava konusu trafik kazasında husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü gerekecektir.

Hal böyle olunca, mahkemece davalının ... A.Ş.ile akdettiği sözleşme uyarınca kazanın meydana geldiği otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerini üstlendiği, bu kapsamda davalıya husumet yöneltilebileceği gözetilerek husumet dışında işin esasına girilerek esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken davalı vekilinin cevap dilekçesindeki açık beyanı gözetilmeden salt KGM'nin müzekkere cevabı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf itirazının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, husumet dışında işin esasına girilerek esas hakkında bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -