Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2026/86 K.2026/465

Taraflar arasındaki ticari işletme hisse devir bedelinin tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. 09/10/2015 tarihinde devrettiği ... Plastik Doğrama Oto Sanayi Ltd. Şti.'nin devir bedelini, davalı ...'den devralacağı ...

Enerji İmar Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin %15'lik hissesinin bedeli olarak davalıya aktardığını, davalının hisse devrini gerçekleştirmediği gibi yurt dışında bulunduğu sırada usulsüz bir toplantıyla şirketteki müdürlük görevine son verdiğini, bu durum üzerine dolandırıldığını anlayarak davalı hakkında İstanbul Çağlayan Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu,

söz konusu alacağın tahsili için Ankara 6. Genel İcra Dairesi'nin 2024/73454 E. sayılı dosyasıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu ileri sürerek davalının takibe vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve İİK'nun 67. maddesi uyarınca alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle. Ankara 6. Genel İcra Dairesi'nin 2024/73454 esas sayılı dosyasına konu takibe yapılan itirazın iptali davasında, şirket merkezinin, davalının ikametgahının ve hisse devrinin yapıldığı noterliğin Tarsus'ta bulunması nedeniyle Ankara Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkisiz olduğunu, ayrıca TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davacının dava konusu ... Plastik Doğrama Oto Sanayi Ltd.

Şti.'nde hisse sahibi olmayıp yalnızca vekaleten işlem yaptığını, hisse devir bedelini talep etme konusunda aktif taraf sıfatının bulunmadığını, davacının aynı iddialarla Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/64730 Soruşturma sayılı dosyası üzerinden şikayette bulunduğunu ve bu dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, davacının ...

Enerji İmar A.Ş.'deki yetkilerinin usulsüz sonlandırıldığı iddiasının da gerçeği yansıtmadığını ve 14/06/2016 tarihli kararla kendi isteğiyle istifa ettiğini belirterek davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dava şartı yokluğundan usulden reddine, bu taleplerin de kabul görmemesi halinde esastan reddine ve davacının haksız takibi nedeniyle takipte kesinleşen miktarın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; itirazın iptali istemli açılan eldeki dava için de aranan zorunlu dava şartı olan arabuluculuk usulüne davacının dava konusuna uygun olarak başvurmadığı, davacının sunduğu arabuluculuk anlaşmama tutanağında arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin icra takip tarihi öncesi 20/09/2021 olduğu, anlaşmama tutanağının düzenlendiği tarihin ise davanın açılmasından sonraki 02/10/2025 tarihi olarak gösterildiği, bu tutanakta da icra takip bilgilerine yer verilmediği gibi davanın niteliği ile ilgili bir ibarenin bulunmadığı,

diğer taraftan 2021 yılında henüz başlamamış bir icra takibi olmaksızın İİK md. 67'ye dayalı itirazın iptali davası için arabuluculuk yoluna başvurulmasının fiilen imkansız olduğu, dolayısıyla eldeki itirazın iptali davası nedeniyle usulüne uygun bir arabuluculuk başvurusundan söz edilemeyeceği,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesinin 1. fıkrası ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile eklenen 18/A-2 maddesi gereğince bu hususun mahkeme açısından özel dava şartı olduğu ve dava tarihi itibariyle dava şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından HMK'nın 114 ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu gerekçesiyle; "davanın reddine" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilebileceğini, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verilmesi ve verilen süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceğini, verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yan, dava dışı ... ... Anonim şirketinin % 15 hissesinin devri karşılığı olmak üzere yine kendisine ait diğer ... Plastik .... Ltd. Şirketini davalıya devretmesine rağmen, davalının, sözü edilen hisse devir işlemini gerçekleştirmediği gibi şirketteki müdürlük görevini de bilgisi olmaksızın sonlandırdığı iddiası ile ... Anonim Şirketine ait hisse devrine ilişkin tarafından davalıya ödenen hisse bedelinin tahsili istemiyle davalı aleyhine takip başlatmış, borca ve yetkiye itiraz ile durdurulan takibe karşı vaki itirazın iptali istemiyle hak düşürücü süresi içinde açılan işbu davada, mahkemece, zorunlu arabuluculuk dava şartının gerçekleştirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartları yönünden reddine ilişkin yazılı olduğu üzere karar verilmiştir.

Dava, şirket eski ortağı tarafından şirket ortağına karşı açılmış itirazın iptali davasıdır. HMK 14/2 maddesinde; " özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. " düzenlemesine yer verilmiştir. Açılan işbu davada, HMK'nın 14/2 maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olacaktır.

Davacı yan, kendisine ait olan ... Plastik Doğrama Oto Sanayi Limited Şirketinin davalı yana devredilen hisselerine ilişkin hisse devir bedelinin, davalının, yetkilisi olduğu dava dışı ... Enerji Anonim Şirketinin % 15 hissesinin kendisine satışı karşılığı alınmasına rağmen hisse devrinin gerçekleştirilmediği iddiasıyla ...

Enerji Anonim Şirketinin % 15 hissesi devir bedelinin tazmini istemiyle başlatılan takibe karşı itirazın iptali davasını açmış olup taraflar arasındaki uyuşmazlık; ...

Enerji Anonim Şirketinin % 15 hissesi devrine ve devir bedeline ilişkin olmakla söz konusu şirketin merkezi Tarsus olduğundan eldeki davanın, yetki sınırında bulunduğu Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılarak görülmesi gerekirken yetkisiz Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek yazılı olduğu üzere karar verildiğinin davalı yanca cevap dilekçesi kapsamında ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, dava konusu " ... Enerji İmar Sanayi ve Ticaret A.Ş."'nin adresinin; ... olarak müdürlük de kayıtlı olduğu görülmektedir. Somut uyuşmazlıkta o halde şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan Mersin Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisi, HMK'nun 14. maddesi uyarınca kesin yetki olacaktır. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/10/2015 tarih 2015/10708 Esas 2015/10274 Karar, 21/03/2016 tarih 2016/1052 Esas 2016/3132 Karar sayılı ilamları).(Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin ve bu konudaki 25/03/2022 gün 2021/9104 Esas 2022/2412 Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine yönelik kararı)

Kesin yetki kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemelerce de re'sen gözönünde bulundurulması gereken usul kurallarındandır.

Hal böyle olunca mahkemece, açılan davada, yetkisizlik nedeniyle dava şartları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yetkili mahkeme olunduğunun kabulüyle yazılı şekilde davanın zorunlu arabuluculuk dava şartı nedeniyle usulden reddine yönelik verilen kararında isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle mahkemenin, davanın, zorunlu arabuluculuk dava şartının gerçekleşmemesi nedeniyle usulden reddine yönelik verilen kararında isabet görülmediğinden davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek HMK'nun 353(1)-a.3 maddesi uyarınca dava yeniden görülmek üzere dosyanın, görevli ve yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Mersin Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... · ... ... ... ...