Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/1668 K.2022/536

....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/10/2018

ESAS NO ... DAVANIN KONUSU : Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 29/03/2022

YAZILDIĞI TARİH : 15/04/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı .... vekili ile davalı .... vekilinin tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; mahkemenin 2016/71E., 2016/550K. sayılı ilamı ile zayi olduğu gerekçe gösterilerek iptaline karar verilen muhatabı ... ... ..., keşidecisi .... olan 31.12.2017 keşide tarihli ve 1.600.000 Euro bedelli çekin müvekkili zilyetliğinde bulunduğunu, zayi olma durumunun söz konusu olmadığını, davacının düzgün bir ciro silsilesi ile hamil konumuna geldiğini, yapılacak yargılama neticesinde nizalı çek hakkında mahkemece verilen zayi nedeniyle iptal kararının iptaline hükmedilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı .... vekili; açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, niza konusu olan çekin süresinde bankaya ibraz edilmemiş olup, neticesinde çek vasfını yitirdiğini, kambiyo vasfını yitiren çek dolayısıyla davacının talepte bulunmasının mümkün olmadığını, öte yandan zayi kararının verildiği mahkemenin 2016/71 esas sayılı dosyasında 3 kez ilan yapılmasına rağmen çekin mahkemeye sunulmadığını, bu durumda davacının iyi niyetli olmadığını, yapılacak inceleme neticesinde; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu edilen çekin iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacının iptaline karar verilen çekin uhdesinde olduğu iddiası ile eldeki davayı açtığı, çek aslının incelenmesinde geçerli bir ciro silsilesinin bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu iptal kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... .... .... vekili, davanın ikinci alacaklılar toplantısının on gün sonrasına kadar bekletilmesi gerektiğini, bu hususun mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkili hakkında iflas kararı verildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davaya konu çekte müvekkilinin keşideci olduğunu ve diğer davalı tarafından çekin iptaline ilişkin davanın açıldığını, çekin davacı tarafından dava dışı ... ... şubesine ciro edildiğini, davacının yetkili hamil olmadığını, müvekkilinin davaya sebebiyet vermediğini, aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı .... vekili, davacının yapılan ilanlardan haberdar olmamasının mümkün olmadığını, iptal kararından 2 yıl sonra çekin davacıda çıkmasının kötüniyetinin göstergesi olduğunu, davaya konu çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edilmediğini, çek vasfını yitirdiğini, davacının çek vasfını yitiren dava konusu çekten ötürü iptal kararının kaldırılmasını talep edemeyeceğini, çekin dava dışı ... ...

Şubesine ciro edildiğini, ibraz edildiğine ilişkin her hangi bir ibare bulunmadığını, davacının eline nasıl geçtiği belirsiz olduğunu, davacının çeki dava dışı kişiden aldığının dava dilekçesine eklediği belgeden anlaşıldığını, bu durumda kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili ile davacı arasında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, çekin müvekkili tarafından davacıya teslim edilmediğini, çekin akıbetinin bilinmemesi nedeni ile zayi kararı alınmasının olağan olduğunu, müvekkilinin davaya sebebiyet vermediğini,

aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalılara husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği ile zayi nedeni ile iptal kararının kaldırılması koşullarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin zayi nedeni ile iptali kararının kaldırılması istemine ilişkindir

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK.'nın 790. maddesi, “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” hükmünü,

Yine TTK'nın 792. maddesi ise, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, davacının çekin yetkili meşru hamili olduğu, davacı hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından dolayı açılmış bir soruşturma veya dava dosyasının bulunduğu ileri sürülmediği gibi, bu hususta dosyada herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanılmadığı, davalının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çekin en son hamili olan davacının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu dosya kapsamıyla ispat edemediğinden bu doğrultuda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamakta olup davalı .... vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davalı ... .... .... vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, zayi nedeni ile iptal davasının davalı .... tarafından açıldığı ve iptal kararının verildiği, davalı ... .... ....'nin ise çekin keşidecisi olup bu anlamda eldeki davada kendisine husumet yöneltilemeyeceği nazara alınarak ... .... .... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde ... .... .... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davalı ... .... .... vekilinin istinaf itirazının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının bu yönden HMK m. 353/1-b-2 hükmü uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki biçimde karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."