Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/1004 K.2023/202

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında müvekkili şirketin pişirdiği yemeklerin malzemesinin temini hususunda ticari ilişki olduğunu, bu işlemlerde davalının isteği üzerine kendisine 05/05/2018 tarihli 100.000,00 TL bedelli ... aracılığı ile düzenlenen örneği dilekçeye ekli çekin teminat olarak verildiğini, çekin 31/01/2018 tarihinde müvekkiline iade edileceği hususunun şirket temsilcisi ...’nün 29/12/2017 tarihinde imzası ile teyit edildiğini, ancak çekin müvekkiline iade edilmediği gibi teminatın içeriğini oluşturulan malzemeninde teslim edilmediğini, davalı firmanın ekonomik dar boğazda olduğunu, çekin tahsili halinde haksız kazanç sağlayacağı iddiaları ile dava sonuna kadar çekin tahsilinin tedbiren durdurulması ve iptalini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili ile davacı şirket arasındaki ticari iş gereği davacı şirkete satılan mallar karşılığı davaya konu ... ...Şubesine ait ... nolu 100.000,00 TL bedelli 05/05/2018 tarihli çekin davacı tarafça müvekkiline teslim edildiğini, teminat çeki olduğu iddasını kabul etmediklerini, çek altındaki fotokopi şeklindeki yazıların teminat iddiasını ispatlamadığını bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında cari hesap şeklinde çalışılan ticari ilişki olduğu, davacı yanın aldığı mallar karşılığı sipariş avansı niteliğinde verdiği 100.000,00 TL'lik çekin karşılıksız kaldığını iddia etmiş ise de cari hesap sonucuna/ticari defterlerine göre davacı tarafın 33.577,27 TL alacaklı olduğu, 66.422,73 TL kısım için mal teslim edildiği, cari hesap ile çekten doğan alacağının aynı/tek bir alacak olduğu, davalı şirketin ticari defterlerini vermediği, muavin defter kayıtlarında teslim ettiği mallara ilişkin kaydın olduğu,

ödemeye ilişkin dava konusu çekte dahil çek ve EFT'lerin olmadığı, ayrıca aynı alacak ile ilgili davacı tarafça yapılan 37.147,67 TL'lik icra takibine itiraz etmediği de dikkate alındığında davacı ticari defterlerinin sonuç kısmına itibar edilmesi gerektiği, davacı tarafın 33.577,27 TL alacaklı olduğunun tespiti ile cari hesap dayanaklı icra takibine konu alacak da aynı alacak olduğundan tahsilde tekerrür olmamak üzere talep edilebileceği, davalı tarafça çek ibrazı ile bu miktarın tahsil edildiği/davacı tarafça ödendiği, dava istirdada dönüştüğünden tahsiline karar vermek gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece tespit talebi ile dava açıldığı halde eda niteliğinde tahsil hükmü kurulmasının doğru olmadığı, taraflar arasında cari hesaba dayalı kesinleşmiş ve icra edilebilir bir icra takibinin mevcut olduğu, davacı yanca teminat iddiasının ispat edilemediği, bu halde mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık avans olarak verildiği iddia edilen çek karşılığında mal teslim edilip edilmediği, çek bedelinin yargılama aşamasında ödenmesi nedeniyle istirdat hükmü kurulup kurulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinin avans olarak verildiği, karşılığında mal teslim edilmediğinden bedelsiz kaldığı gerekçesiyle açılan menfi tespit davası olup, yargılama aşamasında çek bedeli ödendiğinden dava istirdat davasına dönüşmüştür.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu çekin incelenmesinde, ... ...Şubesinin keşidecisi .... Olan ait ... nolu 100.000,00 TL bedelli 05/05/2018 tarihli çek örneğinin alt kısmına gelecek kısımda “Teminat Çekidir. 31/01/2018 tarihine kadar .... Şti’ne geri iade edilecektir. Aslını Elden Aldım 29/12/2017 tarih ... isim ve imzasının” bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan banka yazılarının incelenmesinden, .... Şti tarafından keşide edilen çekin, .... Şti’nce ibrazında 07/05/2018 tarihinde ibraz edene ödendiği bildirilmiştir.

Ankara 20. İcra Müdürlüğü’nün 2018/6167 E. sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı .... Şti. Borçlu .... Şti aleyhine 37.147,67 TL asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere cari hesap bakiye borç açıklaması ile 14/05/2018 tarihinde ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin 17/05/2018 tarihinde borçlu şirkete tebliğ olduğu, itiraz olmadığından takibin kesinleştiği, takibin halen devam ettiği, yapılan haciz sırasında 29.05.2018 tarihinde ödeme taahhüdünde bulunulduğu tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında bilirkişi raporunun incelenmesinden davacı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; e defter mükellefiyeti kapsamında onaylarının yasal süresi içirisinde yapıldığı, 2017-2018 yılında davalı yanla yoğun bir ticari ilişki içerisinde bulunduğu, dava konusu 05/05/2018 vadeli 100.000,00 TL bedelli ... çekinin 29/12/2017 tarihinde defterde “Verilen Sipariş Avansları” hesabına kaydedildiği, teminat çekinin verilen sipariş hesabına değil, “Verilen Depozito ve Teminatlar” hesabına kaydedilmesi gerektiği, çekin verilen siparişler avanslar hesabına kaydedilmesi ve 01/01/2018 tarihinde satıcılar hesabına virman yapılması,

bu çekin ticari mal alımı karşılığı (cari hesaba mahsuben) verildiğini gösterdiği, dolayısı ile dava tarihi olan 07/03/2018 tarih itibari ile satıcılar hesabında 33.557,27 TL borç bakiyesi oluştuğu, davalı şirketten bu miktarda alacağının bulunduğu, davalı şirketin ticari defterlerini ibraz etmediği, ibraz edilen muavin defter kayıtlarında 329.735,97 TL davacı şirketten alacaklı göründüğü, kayıtlarda ödemelerin görünmediği, dava konusu çekin ve diğer davacının ödemesine ilişkin çek ve EFT'lerin kayıtlarda olmadığı,

davacı tarafın defterlerindeki ödemeye ilişkin çek ve banka EFT kayıtlarının bu miktardan mahsubu sonrasında davalı ticari defterlerinde 32.538,27 TL davacı şirkete borcunun olduğunun tespit edildiği tespiti yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."