Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/316 K.2023/1299

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı şirketin 5307 sayılı Kanuna göre faaliyetlerini sürdüren, ... merkezinde ve ülke çapında bir çok bayi aracılığıyla LPG otogaz ticareti yapan bir LPG dağıtım şirketi olduğunu, 5307 sayılı Kanunda Dağıtıcının LPG dağıtım yetkilisi olan ve lisanslarına işlenmesi halinde depolama, dolum, taşıma işlemleri yapabilen sermaye şirketi şeklinde tanımlandığını, müvekkilinin bu şekilde akaryakıt ve LPG istasyonlarında perakendecilik yapan şirketlerin ya da şahısların dağıtıcısı konumunda bulunduğunu,

davalının ise sektörde perakende LPG otogaz ticareti yapan ve 30.06.2017 tarihinden bu yana davacı şirketin bayisi konumunda bulunduğunu, taraflar arasında sözleşme akdedildiğini, 30.06.2017 tarihli LPG otogaz bayilik sözleşmesi ile ... adresindeki LPG otogaz istasyonu için 30.09.2019 tarihine kadar 2 yıl süre ile davalının davacının bayiliğini üstlendiğini, anılan sözleşmenin 36. Maddesi ile Ankara Mahkemelerinin yetkili olarak kabul edildiğini, davalının davacı tarafından tanzim edilen 13.07.2017 tarih A-594650 seri/sıra nolu fatura ve dayanağı olan 13.07.2017 tarih 117591 no.lu irsaliye ile satın aldığını,

3.853 kg LPG otogaz bedeli olan 14.572,04 TL ile davalı adına EPDK’ da takip edilen işlemler esnasında eksik ödendiği tespit edilen 1.550.- TL eksik lisans bedelinin müvekkilince davalı nam ve hesabına ödenmiş olmasına rağmen, bu bedelleri ödemekten imtina ettiğini, bu nedenle Ankara 63. Noterliği’nin 02.08.2017 tarih ve 27612 Yevmiye no.lu ihtarnamesinin keşide edilerek bahse konu faturanın gönderildiğini, söz konusu bedellerinde ödenmesinin istenildiğini, davalı yanca Niğde 1. Noterliği’nin 07.08.2017 tarih ve 08761 yevmiye no.lu cevabi ihtarnamesinin keşide edilmek sureti ile söz konusu LPG teslimatının inkar edilerek,

tanzim edilen faturanın iade edildiğini, bayilik sözleşmesinin de haksız yere fesih edildiğini, davalı yanın aynı ihtarname ile müvekkil şirket adına ... isimli bir şahıs ile 02.07.2017 tarihinde bir protokol imzalandığını belirterek, buna göre gönderilmesi gereken LPG’ nin gönderilmediği,

aynı zamanda teminat için verdikleri senedin de iadesinin gerektiğini bildirdiğini, EPDK mevzuatı gereği LPG bayiliklerinin herhangi bir nedenle son bulması halinde bildirim zorunluluğunun bulunduğunu, bu nedenle bu hususun 15.08.2017 gün ve BGL52DAM barkod numaralı yazıları ile EPDK’ya bildirilmek sureti ile davalı yanın davacı üzerinde görünen bayiliğinin sonlandırıldığını, müvekkilince davalıya keşide edilen Ankara 63. Noterliği’nin 15.08.2017 tarih ve 29390 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile müvekkili şirketin ... isimli bir bölge müdürünün olmadığı,

müvekkil şirket adına akdedilen sözleşmelerin müvekkil şirket yetkililerince imza edildiğinin belirtildiğini, davalı yanca bu şekilde imzalanmış bir sözleşmenin de sunulmadığını, aralarında imza altına alınan sözleşmenin 5.4. maddesi uyarınca davalının satın aldığı LPG bedeli ile müvekkilince kendisi adına yapılan eksik bayilik harç bedelini gönderilen ihtara rağmen ödemeyen davalının aralarındaki sözleşmeyi haklı nedenle fesih edebilecek hiçbir yanının bulunmadığım, dağıtım şirketleri ile bayiler arasındaki tüm ürün sevkiyatının EPDK tarafından anlık olarak sistem üzerinden takip edildiğini,

bu açıdan yapılan tüm satışların müvekkilince bildirildiğini, söz konusu kayıtların kurumdan istenebileceğini, davalının müvekkilinden satın aldığını inkar ettiği ürünlerle aynı tarihte satış yapmaya devam ettiğini, dağıtıcı konumundaki müvekkilinin bayisi olmasından dolayı başka bir dağıtıcıdan ürün alamayacağını, davalının satın aldığı ürünü inkar ederek sözleşmeyi de haksız yere fesih ettiğini, bahse konu alacakların tahsili için Ankara 17. İcra Müdürlüğü’nün 2017/6490 sayılı dosyası üzerinden başlatılan yasal takibe davalı yanca itiraz edildiğinden bahisle;

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile davalı tarafından Ankara 17. İcra Müdürlüğü’nün 2017/6490 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, kötü niyetli ve haksız itirazı nedeniyle davalı taraf hakkında alacaklarının %20’ sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. Beyan dilekçesinde borcu olmadığını bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında bayilik sözleşmesi akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, davaya ve takibe dayanak faturanın davalıya teslim edildiği davacı defterleri ile fatura içeriğinden görüldüğü, davalının ihtaratlı davetiyeye rağmen defter ibrazında bulunmadığı, 7251 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişen HMK 222. maddesine göre taraflardan birinin defter ibraz etmemesi halinde karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş defterlerin lehine delil kabul edileceği anlaşıldığından, tarafların arasındaki hukuki ilişkinin varlığı ve hizmetin ifa edildiği,

davacı tarafından ispat edildiği, ödemeye yönelik ispat külfeti kendisinde olan davalı/borçlu borcun ödendiğine dair belge ibraz etmediği, bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı tarafından faturaya dayalı başlatılan takipte, takibe konu bedelin davalı tarafından ödenmediği ve takipten önce davalının temerrüde düşürüldüğü anlaşılmakla;

davanın KABULÜ ile davalının Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2017/16490 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 16.122,04TL asıl alacak ve 55,39TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.178,03 TL yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren artan oranlarda avans faizi işletilmesine, -Hükmolunan 16.178,03 TL'nin %20'si olan 3.235,61 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından.

Eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğu, müvekkilinin defterlerini sunmasının istendiği bu doğrultuda Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne 2018/8 talimat dosyası ile müzekkere yazıldığı, defterlerin sunumu için tarafına süre ya da kesin süre verilmediği, Müvekkil şirkette yetkili olup olmadığı araştırılan ... hakkında yapılan incelemeler sonucunda Niğde Valiliği'nin 15.02.2019 tarih ve 97206350-250.02-E.3500 sayılı cevabi yazısında ...'ın müvekkilinin oğlu olmadığının bildirildiği,

yine dava dosyasına eklenen 27.02.2019 tarihli tutanakta ...'ın 2017 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos ayları arasında şirkette çalıştığına dair herhangi bir kaydının olmadığının tespit edildiği, Ticaret ve Sanayi Odası'nın cevabi yazısında da şirketin kuruluş tarihinden itibaren ve halen de ...'ın müvekkili şirket yetkilisi ve ortağı olmadığının belirtildiği, bu yönüyle müvekkiline mal teslim edilmediğinin ortada olduğu, ayrıca müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu da bulunmadığı,

davacı şirkete müvekkili tarafından 15.07.2017 tanzim 15.07.2019 vade tarihli 25.000,0TL bedelli teminat senedi verilmiş olup davacı tarafından müvekkiline mal verilmediği için bu senedin de iade edilmediği, Müvekkili şirkete LPG ikmali yapılmadığı, LPG bayilik sözleşmesine aykırı davrananın davacı olduğu, davanın da reddi gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava ve takibe konu borcun kapsam ve miktarı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 17. İcra Müdürlüğü'nün 2017/16490 sayılı takip dosyasında; alacaklısının .... San. ve Tic. A.Ş., borçlusunun ... .... Şti. olduğu, 23.08.2017 tarihinde 16.122,04 TL asıl alacak, asıl alacağa işlemiş 55,99 TL faiz ile işleyecek %9,75 reeskont faizi, icra giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte 16.178,03 TL alacağın tahsili amaçlı ilamsız takip başlatıldığı, takibe dayanak olarak cari hesap ekstresi alacağının gösterildiği, borçlu ... Şirketi takibe itirazında "alacaklıya böyle bir borcumuz yoktur ödeme emrine süresinde itiraz ediyoruz" şeklinde 25.08.2017 tarihli itiraz dilekçesinin sunulmuştur.

Takibin dayanağı olarak 10.08.2017 faiz başlangıç tarihli 16 122,04 TL tutarındaki -13 07 2017 tarih 594 650 nolu fatura, 23.08.2017 tarihli muavin defter sureti, 07.07.2017 tarihli... Bankası dekontu 13.07.2017 tarihli 117 591 Seri Nolu sevk irsaliyesi ve kantar fişi 02.08.2017 tarih ve 27612 nolu ihtarname ve 30.06.2017 tarihli bayilik sözleşmesi gösterilmiştir.

13.07.2017 tarih 594650 seri nolu faturanın incelenmesinde davacı-... tarafından davalı- ... Şirketi adına düzenlendiği içeriğinin LPG Otogaz 3853 kilogram miktarlı KDV dahil 14.572,02 TL tutarlı düzenlendiği anlaşılmıştır

... LPG Otogaz Bayilik Sözleşmesi başlıklı sözleşmede ... Anonim Şirketi İle ... Malzemeleri Limited Şirketi arasında 30.06.2017 tarihi ile 30.06.2019 tarihleri arasında 2 yıl süreyle geçerli olduğu, sözleşmede;

5.4. maddesinde her türlü ödeme gecikmesinde temerrüt faizinin ödeneceğinin belirtildiği, 7. maddede teslimatını düzenlendiği 7.2.maddesinde "otogazın satıcıya tesliminin ...'ın kamyon- tankerlerindeki sayaçlar marifetiyle ölçülen litre bazındaki miktar üzerinden kilograma dönüştürülerek yapılacağını ve bu şekilde yapılan teslimlerinin tarafları bağlayacağını satıcı kabul etmiştir. Otogaz- LPG'nin ikmali gecikmelerin varlığı halinde durum ... tarafından satıcıya haber verilerek Satıcının otogazı nereden temin edeceği bildirilecektir bu halde nakliye gideri ... tarafından ödenecektir."

7.3. maddesinde "her teslimatta satıcıya teslim edilen LPG miktarını belirten irsaliye veya irsaliyeli fatura bırakılacaktır .İrsaliye ile teslimat yapılması halinde fatura bilahare yasal sürelerde tanzim edilerek gösterilecektir. satıcı irsaliyeyi veya irsaliyeli faturayı imzalamak için istasyonda daima bir yetkilisine hazır bulunduracaktır. yetkilinin hazır bulunamadığı durumda istasyonda çalışan diğer olan teslimatında kendisine yapılmış teslimat olduğunu satıcı şimdiden kabul eder faturanın satıcıya teslimi ile LPG bedelinin ödenmesi hususunda ...'ın tespit edeceği ödeme şekli ve ödeme süresine uymayı satıcı peşinen kabul etmiştir ."

7.4 maddesinde “... satıcıya LPG'nin teslimini sistemin kurulduğu yerdeki Otogaz stok tankına yapacaktır. satıcı ... gaza malın teslim edilebileceği kişilerin ad ve soyadlarına yazılı olarak bir liste halinde bildirecektir. yetkili'nin hazır bulunmadığı durumda istasyonda çalışan diğer elemanlara yapılan teslimatın kendisine yapılmış olacağını ve otogazın teslim edilmeye başladığı andan itibaren tüm mesuliyetin kendisine ait olacağını satıcı kabul etmiştir.” hükmü düzenlenmiştir.

... şirketi satıcı olarak anılacak 14. maddede lisans izin ruhsat ve mükellefiyetler düzenlenmiş olup buna göre 14. 2 satıcı tüm masrafları kendisine ait olmak üzere satış yerinde Otogaz vesair ürününün depolanması ve satışı için gerekli lisans izin ve ruhsatları kanun ve nizamlar dahilinde bizzat alacaktır denilmiştir.

Buna göre lisans bedelinin eksik kalan kısmını yatıran davacının talebi haklıdır.

15.08.2017 tarihli Fesih ihbarnamesi başlıklı belgede ... inşaat şirketi ... gaza tarafınızdan Otogaz LPG tedariki yapılamadığından sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini bildirmiştir.

... tarafından ... İnşaat Limited şirketine 02.08.2017 tarihinde gönderilen ihtarnamede 30.06.2017 tarihinde düzenlenen bayilik sözleşmesine aykırı davranışların bildirilmesi aykırılıkların giderilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği.

13. 07.2017 tarihli fatura karşılığında 14.572,04 TL'lik otogaz sevk edildiği ayrıca lisans başvurusu sırasında ödenen bedelin eksik olması nedeniyle 1.550,0TL'nin müvekkilleri tarafından ödendiği bu nedenle 16.122,04 TL borcu bulunduğu düzenlenen 13.07.2017 tarihli faturanın tebliğ alınmadığı iade edildiği bu nedenle ihtarname düzenlendiği bu borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 3 gün içerisinde ödenmesi faturanın hesaplarına işlenmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği bildirilmiştir.

İhtarname 04.08.2013 tarihinde ... iş yeri sahibinin kardeşi adı ile tebliğ edilmiştir.

07.08.2017 tarihli cevabi ihtarnamede ... Şirketi ... Şirketinin taraflarına LPG ikmali yapılmadığı borçlarının bulunmadığı 02.07.2017 tarihli bölge müdürünüz ... ile yapılan protokolden sonra müvekkilinin taleplerine rağmen LPG'nin gönderilmediği sözleşmeye aykırı davrananın kendileri olduğu sözleşmenin mal vermedikleri için hükümsüz hale geldiği, verilen bononun da iadesinin gerektiği bayilik sözleşmesini sözleşmeye aykırı davranmaları nedeniyle fesh ettiklerini bildirmiştir. Davacı şirkette 18.08.2017 tarihinde tebliğ edilen 15.08.2017 tarihli cevabı ihtarnameyi göndermiştir. Bu adda bir bölge müdürü olmadığı belirtilmiştir.

117 591 nolu 13.07.2017 tarihli sevk irsaliyesinin incelenmesinde 3853 kilo otogazın ... şirketine ... imzasına teslim edildiğine dair imza atıldığı görülmüştür.

07.07.2017 tarihli dekont ile EPDK'ya 1550 TL ... Şirketinin EPDK bakiye lisans bedeli olarak ... tarafından para yatırıldığına dair dekont sunulmuştur.

Davalı taraf 11.12.2018 tarihli arar karar da belirtilen sevk irsaliyesindeki imzaya bir itirazın olup olmadığı yönündeki hükme karşı adı geçen kişiyi tanımadıklarını öyle bir malın teslim alınmadığını sevk irsaliyesine itiraz ettiklerini bildirmiştir.Davacı taraf sevk irsaliyesinde adı geçen ...'ın Şirket ortağı ...'ın oğlu olduğu bu hususun emniyetten sorulmasını istemiştir.

Niğde Ticaret ve Sanayi Odası tarafından gönderilen 15.02.2019 tarihli yazıda ... şirketinin 1990 yılında tescil edildiği ortaklık pay durumunun ... ve ... adına oldu Şirket ortağı ...'ın şirketin kuruluşundan itibaren her hususta temsil ve idama tek yetkili oldu ... isimli şahsın kuruluş tarihinden itibaren ve halen Şirket ortağı veya yetkilisi olmadığı bildirilmiştir.

Niğde Vergi Dairesi Müdürlüğü de 2017 vergilendirme döneminde ... şirketi tarafından ... bahse geçen alışla ilgili BA bildirimi yapılmadığı belirtilmiştir.

Emniyet tarafından düzenlenen 27.02.2019 tarihli tutanakta da davalı şirket yetkilisi ...'ın oğlu olan ...'ın 2017 yılı Haziran-Temmuz- Ağustos ayları ve devamı süreçte davalı şirkette çalışıp çalışmadığına dair yapılan araştırmada herhangi bir kaydın olmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece 23.01.2018 tarihli celse'de davacı tarafa defterlerini sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş davalıya defter ibrazı yönünde meşruatlı davetiye tebliğine şeklinde ara karar yazılmıştır. Talimat yolu ile HMK 222 tebligatı istenilmiştir.Davalı tarafın defterlerini sunmadığı belirtilerek talimat iade edilmiştir.

Davalının ticaret sicil tarafından bildirilen adresine HMK 222 gereği defterin ibrazı için tebligat yapılmış tebligat'ta sadece incelenmek üzere defterlerin ibraz edilmesi belirtilmiş adresten taşınmasından kaynaklı iade edilmesi üzerine tebligat kanunu 35 maddeye göre 24.05.2018 tarihinde 2 haftalık kesin süre içerisinde defterlerin sunulması belirtilmiştir.

Davalı Taraf talimat mahkemesine 04.12.2018 tarihinde sunmuş olduğu dilekçesinde 2016 ve 2017 yılı defter ve mizanlarını ekte sunulduğunu eksik olması halinde tamamlanacağını bildirmiştir. Ne var ki bilirkişi raporu 24/05/2018 tarihinde daha önce düzenlenmiştir.

Mahkemece alınan mali müşavir bilirkişi 24/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ticari defterlerinin TTK hükümleri gereği usulüne uygun şekilde tutulmuş olduğu ve e-defter mükellefiyeti bulunduğu, davalı ticari defterlerinin dosyaya sunulmamış olması nedeni ile incelenemediği, davacı ticari defter kayıtlarında davalı taraf adına tanzim olunan ve takip konusu edilen faturanın kayıt altına alındığı, davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre 23.08.2017 takip tarihi itibari ile davalı şirketten 16.122,04TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle mal tesliminin davalı yana yapıldığının kanıtlanmasına ve davalı tarafça ödeme yapıldığının kanıtlanamamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."