Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/37 K.2023/852

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen dosya davalı vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili asıl davada, müvekkili ...’in davalılar ile arsa alımı hususunda anlaştığını, tapu karşılığında 100.000,00 TL peşin ödemede bulunduğunu, 100.000,00 TL + 80.000,00 TL bedelli ...'a ait iki adet çeki verdiğini, daha sonra bahsi geçen arsaların ... köyünde değil Konya sınırına yakın 90 km uzaklıkta bir yerde olduğunu öğrendiğini, 100.000,00TL+80.000,00TL'nin (ekteki çekler) ...Bankası'na ait 26/11/2015 ve 23/112015 tarihli çeklerin birini ...'e diğerini davacı ...'ye (... diye yazılarak) verildiğini belirterek müvekkillerinin çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/232 E. sayılı dosyasında asıl davadaki beyanlarını tekrarlayarak hileli satış işleminde hileli satışa konu taşınmazın sahibi tapu kayıtlarında ... adlı şahıs olmasına rağmen 80.000,00 TL miktarlı çekin arsa sahibi ...'nın babası ... adına yazılması istenmiş ve bu talep üzerine de 80.000,00 TL miktarlı çekin ... adına yazıldığını belirterek 80.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasında, asıl davadaki beyanlarını tekrarla dava konusu çekin 3. kişiye ciro edildiğini, davalının kötüniyetli hamil olduğunu belirterek 100.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalılar vekili, müvekkili ...'ın yıllardır ...nda emlakçılıkla uğraştığını, davacının tacir olduğunu ve taşınmazın nerede olduğunu tapu kaydından anlayabileceğini, olayda dolandırıcılığın söz konusu olmadığını, müvekkilleri ile davacı ... arasında herhangi bir bağlantı bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir. Davalı birleşen Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/232 E. sayılı dosyasında, davaya cevap vermemiştir. Davalı vekili birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasında, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, asıl davanın davacının dava konusu çeklerde sıfatının bulunmaması nedeniyle iş bu davayı açamayacağı, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, asıl davanın davalısı ...’nin de çeklerde sıfatı bulunmadığından ona karşı dava açılamayacağı, pasif dava ehliyetinin bulunmadığı, asıl ve birleşen davalara konu çeklerin bedelsiz olduğu, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasında davalı vekilinin taraflar arasındaki alacak verecek ilişkisini ispat edecek herhangi bir belge sunamadığı,

ispat yükünün yer değiştirerek davalıya geçtiği, davalı yanca çek iktisap ederken kusurlu olarak kendi zararına hareket ettiğininin ve senedi bedelsiz olarak iktisap ettiğinin kabulü gerekeceği belirtilerek asıl davanın kısmen, birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı ... vekili tarafından; Müvekkiline yönelik davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ...’ın muhatabının asıl davanın davacısı ... olduğunu, tapu iptal ve tescil davasını açan ...’ın davasının reddedildiğini, davacı ...’ın ceza davasında da taraf olmadığını, Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/548 E. sayılı dosyası ile iş bu dosyanın mükerrer olduğunu, ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamayacağını, İstinaf eden- davalılar ... ve ... vekili tarafından;

Davacı ... hakkındaki davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verildiği ve her bir davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedildiği, ... hakkındaki davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesine karşın vekalet ücreti takdir edilmediğini, 100.000,00 TL çek nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücretine birleşen davalarda ise ayrı ayrı hükmedildiğini, müvekkillerine ispat yükünün yüklenemeyeceğini, hile iddiasının kabul edilemez olduğunu, Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/548 E. sayılı dosyası ile iş bu dosyanın mükerrer olduğunu,

mahkemece bu dava dosyasının kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, müvekkilleri ile davacı ... arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, davacı ...’ın muhatabının asıl davanın davacısı ... olduğunu, ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamayacağını,

İstinaf eden- davalı ... vekili tarafından; Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının hatalı olduğunu, ispat yükünün müvekkili üzerinde olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olduğunu, asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmesinin doğru olmadığını bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık ...Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı keşide yeri Ankara olan 26.11.2015 tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ...Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 23.11.2015 tarihli, 80.000,00 TL bedelli çeklerin bedelsiz olup olmadığı ile bu iddianın 3. kişiye karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hile iddiası ile bedelsiz kalan çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

...Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı keşide yeri Ankara olan 26.11.2015 tarihli 100.000,00 TL miktarlı çekin borçlusunun ... olduğu, senedin ... adına düzenlendiği, onun cirosu ile ...’a devredildiği ve bankaya süresi içerisinde ibraz edildiği anlaşılmıştır.

...Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 23.11.2015 tarihli, 80.000,00 TL miktarlı çekin borçlusunun ... olduğu, senedin ... adına düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacılar ... ... ve ... tarafından davalı ... Bölükbaşına karşı Gölbaşı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/548 esas sayılı dosyasında açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda, davacı ...'ın davasının aktif husumet yönünden reddine, davacı ...'un davasının kısmen kabulü ile ... İli ... İlçesi ... Köyü ... Parsel, ... Parsel, ... Parsel ve ... Parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davalı ...

Bölükbaşına adına tapuya tesciline, tapuda gösterilen satış bedeli olan 39.400,00 TL'nin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 16. Hukuk Dairesi'nin 2017/1682 esas ve 2018/1491 karar sayılı ilamı ile davacı ...'un istinaf başvurusunun kabulüne, Gölbaşı (Ankara) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/05/2017 tarihli, 2015/548 Esas, 2017/243 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

davacı ... hakkındaki davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... bakımından davanın kabulü ile davacı tarafından satış bedeli olarak ödenen ve yargılama sırasında ıslah harcı tamamlanan 64.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, davacı ... adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ...

Köyü, ... mevkiinde yer alan ... parsel sayılı tarla vasıflı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davalı adına tesciline, davalı ...'nın istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde Yargıtay temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.

Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/332 esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada, ...'un katılan sıfatıyla dosyada yer aldığı, sanıkların ... ve ... olduğu, kamu kurum ve kuruluşları vb. tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan yapılan yargılama sonunda sanık ...'ın 3 yıl hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, Sanık ...'ın 3 yıl hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi sonrası Ankara BAM 10. Ceza Dairesi'nin 2017/1286 esas ve 2018/46 karar sayılı ilamı sonucu 19/01/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Asıl ve birleşen Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/232 E. sayılı dosyalarında dava konusu çeklerin ... İli ... İlçesi ... Köyü ... Parsel, ... Parsel, ... Parsel ve ... Parsel sayılı taşınmazların satışı ve aracılığı için düzenlendiği ve bedelsiz kaldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre bedelsizlik iddiasının davacı ... tarafından asıl ve birleşen davada ispat edilmiş olmasına,

asıl davada davacı ... tarafından her iki davalıya karşı açılan davanın aktif husumet nedeniyle reddi gerekçesinin ortak olması sebebiyle tek vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, asıl davaya ve birleşen Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/232 E. sayılı davaya yönelik davalı vekillerinin sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Asıl davada davalılar vekili tarafından davacı ... tarafından davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği halde bu davalının vekil ile temsil edildiği gözetilmeksizin lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru değildir.

Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasında mahkemece ispat yükünün davalıda olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de davalının düzgün bir ciro silsilesi ile dava konusu çeke hamil olduğu, çekin bankaya süresi içerisinde ibraz edildiği, mahkemece 19/09/2019 tarihli celsenin 7 nolu ara kararı uyarınca beyanda bulunulması için süre verilmiş ve bir kısım davalılar vekili tarafından 21/09/2019 tarihli dilekçe ile beyanda bulunulmuş ise de davalı ... tarafından bir beyanda bulunulmadığı,

davalı ...’ın iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu hususunun davacı yanca ispat edilmesi gerektiği halde mahkemece ispat yükünün tayininde hataya düşülerek yazılı olduğu şekilde birleşen dosyaya ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacı yanca davalı ...’ın iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu hususu ispat edilemediğinden mahkemece birleşen bu dava hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasında İİK 72/4 maddesinin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davalı lehine kötüniyet tazminatına karar verilmemiştir. Açıklanan bu nedenlerle asıl davaya yönelik davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/201 E. sayılı dosyasına yönelik davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."