Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/78 K.2023/862

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, 04.04.2011 tarihinde, 01.10.2010 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek ile Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2515 E. sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, takibe konu çekin takip sırasında zamanaşımına uğradığını belirterek zamanaşımına uğramış çek tutarı olan 50.000,00 TL’nin, ibraz tarihinden itibaren işletilecek temerrüt/avans faizi ile sebepsiz zenginleşen davalıdan alınıp müvekkile verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili, davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, davaya konu icra takibinin 2011 yılında başlatıldığını, davanın yasal süre geçtikten sonra açıldığını, davaya konu çeke ilişkin olarak müvekkili şirket ve müvekkili aleyhine 04.04.2011 tarihinde Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2515 Esas sayılı dosyası ile 50.000,00 TL bedelli çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, müvekkili şirketin de müvekkilinin de davacı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacının avukatlık mesleğini icra ettiğini, avukatların ticari faaliyet yapma yasağı bulunduğunu, müvekkili ve müvekkili şirket ile davacının ticari faaliyetinin bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı talep yönünden ispat külfetinin keşideci olan davalı üzerinde olduğu, davalının ödeme iddiasında bulunmadığı gibi sebepsiz zenginleşmediğini de kanıtlayamadığı anlaşılmakla davalı ... hakkındaki davanın kabulüne, çekin lehtarının davalı ....Şti yönünden ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunulamayacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davalılar vekili tarafından; Mahkemece davalı şirket hakkındaki davanın reddine dair verilen kararın yerinde olduğu, ancak vekalet ücretinin nisbi olark hesaplanması gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı, davalı ... ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, ispat yükü müvekkili üzerinde olmasına karşın mahkemece hiçbir delil toplanmadığı, ticari defterlerin incelenmediği, dava konusu çekin ticari kayıtlar içerisinde yer almadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde alacağın talep edilip edilemeyeceği toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zamanaşımına uğramış çek nedeniyle alacak isteminden ibarettir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

TTK'nun 732/1.maddesinde. "Zaman aşımı sebebi ile veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar" hükmü düzenlenmiş olup, yerleşik yargısal içtihatlarda da belirtildiği üzere;

zamanaşımına uğrayan çek nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilirse de hamil, ya hakkında sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayanarak keşideciye ya da temel ilişkiye dayalı olarak cirantası aleyhine alacak davası açma hakkına sahip ise de, aralarında temel ilişki bulunması halinde keşideciye karşı açacağı davada, bu çeke ancak yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilecek ve alacağını tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabilecektir.

Taraflar arasında akti ilişki bulunmaması halinde ise, sebepsiz zenginleşmeye hukuksal nedenine dayalı talep yönünden ispat külfeti keşidecide olup, keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olacaktır.

Davacı yanca, dava sebepsiz zenginleşme hükümlerine hasredilmiş olup, sebepsiz zenginleşmeye hukuksal nedenine dayalı talep yönünden ispat külfetinin keşideci olan davalı ... üzerinde olduğu, davalının ödeme iddiasında bulunmadığı gibi sebepsiz zenginleşmediğini de kanıtlayamadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına göre, davalılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."