Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1111 K.2024/1464

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin inşaatında kullanılmak üzere davalı şirketin ürünlerini satan Erzincan ilinde faaliyet gösteren bir firma aracılığı ile inşaatın kalorifer petekleri ile katı yakıt ısıtma kazanının alımı için davalı şirket ile anlaşmaya yapıldığını, davalı şirkete çekler verildiğini, daha sonra ısınma sisteminde köklü değişikliğe gidilmesi yönünde karar alınması üzerine davalı şirket yetkilileri ile yapılan görüşmeler sonucunda sözleşmeden dönüldüğünü ancak davalı tarafından bedelsiz kalan çeklerin iade edilmediğini, çeklere dayalı icra takibi başlatıldığını belirterek müvekkilinin çekler ve takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, çeklerin dava dışı ... Ltd Şti tarafından müvekkiline olan borçlarına karşılık verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı, davacı kooperatifle dava dışı ... arasındaki sözleşme feshedildiğinden sözleşme gereği düzenlenen çeklerin sözleşmenin tarafları bakımından bedelsiz kaldığı, davacının davalıya çekleri ödeyip sözleşmenin tarafı olan ...'a rücu etmesi gerektiği, Erzincan Sulh Hukuk Mah. 2010/10 Esas sayılı dosyasında da davalı şirket hakkında açılan davanın reddedildiği, ... hakkındaki davanın kabul edildiği, işbu davanın da davalı şirket bakımından aynı gerekçe ile açılmış olması sebebiyle davalı bakımından kesin delil olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçesinin dosya ile uyumlu olmadığını, müvekkili kooperatif ile ... arasında imzalanan sözleşmede belirtilen çeklerle takibe konu çeklerin tarih ve bedel bakımından aynı olmadığını, bilirkişi raporunda davalı şirketin çekleri müvekkili kooperatiften aldığının tespit edildiğini, çeklerin ... tarafından davalı şirkete geçtiğine dair delil bulunmadığını, çeklerde ...'ın cirosunun da bulunmadığını, kesin hüküm kabul edilen mahkeme kararında müvekkilinin taraf olmadığını, davaya konu çekler ve ileri sürülen iddiaların farklı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının çeklere dayalı takip nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tesip istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 24.İcra Müdürlüğünün 2015/17186 (eski 2008/1606) Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 11/02/2008 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 3 adet çeke dayalı olarak 22.032,00 TL asıl alacak olmak üzere faiz ve masraflarla birlikte toplam 25.285,88 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

Takibe konu çeklerin 31/08/2007 keşide tarihli 5.508,00 TL bedelli, 30/09/2007 keşide tarihli, 5.508,00 TL bedelli, 31/10/2007 keşide tarihli, 6.006,00 TL bedelli, 30/11/2007 keşide tarihli, 5.010,00 TL bedelli olduğu, çeklerde davacı kooperatifin keşideci, davalı şirketin lehtar olarak yer aldığı, çeklerin süresinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

Davacı kooperatifi temsilen 2. Başkan ... ve Başkan ... ile Taştan ... Sistemleri/... arasında imzalanan bila tarihli sözleşmede kalorifer kazanı alımı için 13.275,00 TL, radyatörler için 17.115,00 TL fiyat ile toplamda 30.390,00 TL tutarında bedelle sözleşme imzalandığı, sözleşmede %1 KDV için muafiyet belgesi sunulması, aksi takdirde %17 KDV farkı ekleneceği, 30.06.2007 tarihli 6.000,00 TL- 30.07.2007 tarihi 6.000,00 TL- 30.08.2007 tarihli 6.000,00 TL- 30.09.2007 tarihli 6.000,00 TL- 30.10.2007 tarihli 6.390,00 TL bedelli toplam 6 adet çek verileceği, çek alınmak kaydı ile mal teslimi yapılacağı hususlarının kararlaştırıldığı görülmüştür.

03/06/2007 tarihli aynı taraflar arasında sözleşmenin iptali başlıklı belgede 30/08/2007 tarihli 5.508,00 TL bedelli, 30/09/2007 tarihli 5.508,00 TL bedelli, 30/10/2007 tarihli 6.006,00 TL bedelli toplam 17.022,00 TL bedelli çeklerin iade edileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/10 Esas 2011/106 Karar sayılı dosyasının yapılan incelemesine göre, davacı kooperatif Başkanı ... tarafından davalı ... ...

A.Ş ve ... aleyhine açılan davada, ...'ın Başkanlığını yaptığı kooperatif ile ... arasında yapılan sözleşme gereği 3 adet (30/08/2007 keşide tarihli 5.508,00 TL bedelli, 30/09/2007 keşide tarihli 5.508,00 TL bedelli ve 30/10/2007 keşide tarihli 6.060,00 TL bedelli çekler) çek verildiği, sözleşmenin iptaline rağmen verilen çeklerin iade edilmediği, bu çeklerden 30/09/2007 tarihli 5.508,00 TL bedelli çek için karşılıksız çek suçundan mahkumiyet kararı verildiği,

bu mahkumiyet kararından 6.208,00 TL ödeyerek kurtulabildiği belirtilmek suretiyle borçlu olmadığı halde ödeme yapmak zorunda kaldığı 6.208,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep ettiği, mahkeme kararında ... ...

A.Ş. aleyhine açılan davanın davalı şirketin davacı veya temsil ettiği kooperatif ile doğrudan sözleşme ilişkisinin olmaması, sözleşmeden cayıldığının davalı şirket tarafından bilindiğine dair kesin delil bulunmaması ve en son hamilin şekli sorumlu olması gerekçesiyle reddedildiği, davalı ... hakkındaki davanın sözleşmeden vazgeçilmesine rağmen çeklerin veya bedelinin iade edilmemesi nedeniyle sebepsiz zenginleştiği gerekçesiyle kabul edildiği, kararın davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/10/2012 Tarih, 2011/8917 Esas, 2012/16029 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/783 esas sayılı dosyasının yapılan incelemesine göre, davacı ... tarafından davalı ... ... Sistemleri Üretim Pazarlama A.Ş aleyhine açılan asıl dava ile bu dosya ile birleşen Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/130 esas sayılı dosyasının tarafların aynı olduğu, asıl davanın dava dilekçesinde ... Konut Yapı Kooperatifinin ihtiyacı olan kalorifer kazanı ve işini ...'ın üstlendiği, bu iş kapsamında davalı ... ....

A.Ş 'ye panel radyatör siparişi verildiği, siparişe konu malzemelere karşılık kooperatiften aldıkları 17.022,00 TL bedelli 3 adet çeki davalıya verdikleri, kooperatifin sözleşmeyi feshettiği, sonrasında da çeklerin iadesini istediği, çeklerin davalı ... ...

A.Ş.'de olduğundan 3 adet çekten 30/08/2007 tarihli ve 5.508,00 TL bedelli 1 adet çeki kooperatife iade edemedikleri, kooperatifin Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesinde alacak davası açtığı, yargılama giderleri ile birlikte 9.050,00 TL ödemeye hükmedildiği, davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği belirtilerek mahkeme kararı gereği ödediği 9.050,00 TL 'nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, birleşen dosyada ise, iade edilmeyen çeklerden biri için keşideci hakkında karşılıksız çek keşide etmek suçundan kamu davası açıldığı,

keşidecinin ceza takibatına maruz kalması sebebiyle müvekkili aleyhine manevi tazminat davası açtığı belirtilmek suretiyle bu dava gereği ödemek zorunda kaldığı 7.800,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, asıl ve birleşen davanın yapılan yargılaması sırasında, davalının ticari defterleri incelenmiş, davalının dava dışı kooperatiften 5.508,00TL bedelli çek dahil 22.038,00 TL lik çek aldığı, davalının aldığı bu çekleri dava dışı .... Ltd.

Şti'ne olan borcuna mahsup etmek üzere adı geçen şirket üzerine virman yaptığı, daha sonra bu çekleri ....Ltd. Şti'nden iade alındığı, bilahare 30/09/2007 tarihli 5.508,00 TL bedelli çeke mahsuban ... tarafından ödenen bedelin kooperatiften alınan avansı gibi gösterilerek şirket defterlerine kaydedildiği ve alınan bu avansın şirketin .... Ltd.

Şti'ne olan borcuna mahsup edilmek üzere adı geçen şirket hesabına virman yapıldığının tespit edildiği, mahkeme gerekçesinde davacı ...'ın dava dışı kooperatifi, kalorifer kazanı temin ve montaj kapsamında iş taahhüdünde bulunduğu daha sonra sözleşmenin ifasından vazgeçildiği, çeklerin iadesi için protokol imzalandığı, taahhüt sözleşmesi kapsamında kooperatifçe düzenlenen çeklerin KDV muafiyetinden yararlanmak niyetiyle davacının malzeme siparişinde bulunduğu ... ...

A.Ş adına düzenlendiği, ...

A.Ş ile dava dışı kooperatif arasında çek düzenlenmesini gerektirecek hukuki ilişki bulunmadığı, bu durumun Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/10 esas sayılı ilamı ile sabit olduğu, davacının iade etmesi gereken çekleri iade etmeyip davalı şirkete teslim etmiş olmasından dolayı zararın artmasına neden olduğundan, davacı ve davalı eşit kusurlu sayılarak davacı ... 'ın ödemek zorunda kaldığı çek bedeli ve manevi tazminatın 1/2 si oranında davalıdan tahsiline karar verildiği, karar Yargıtay 13 Hukuk Dairesinin 30/05/2019 Tarih, 2019/2596 Esas, 2019/6997 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Aynı dava dosyasına davacı ... vekili tarafından sunulan dilekçede; ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından ... San Tic. Ltd. Şti yetkilisi ...’e çeklerin teslim edildiği, ... Konut Yapı Kooperatifi'nin katma değer vergisi tevkifatından faydalanmak istediğinden çeklerin direk davalı adına keşide edilmiştir….’ şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı kooperatif başkanı ile davalı şirket arasında takibe konu çeklerden biri hakkında açılan alacak davasında Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/10 Esas sayılı dosyasında taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı,

davalının çeklerin bedelsiz olduğunu bildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın davalı şirket yönünden reddine dair kararın kesinleşmiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."