Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1115 K.2024/1656

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maden sahasında kullanmak üzere ...

Tamburlu Kesici ataşmana ihtiyaç duyduğunu, tamburlu kesici ataşman üreticisi olan davalılardan ..." uzantılı internet sitesinde, kullanım alanı özellikle (Türk dilinde) "alçı taşı madenciliği" olarak belirtilen ve Çiftehan yakınındaki alçı taşı madeninde üretim kapasitesinin (performansının) 120 ton/saat olduğu belirtilen ... marka ataşmanı satın almaya karar verdiklerini, üretici firmanın Türkiye Distribütörü olan diğer davalı ... Mak. San. Ve Tic.

A.Ş.'den 20/02/2019 tarihli proforma fatura ile ataşmanı satın aldıklarını, 15/04/2019 tarihinde ataşmanı müvekkilinin sahasında montajı yapılarak teslim aldıklarını, ancak söz konusu ataşmanın Ankara'nın Bala ilçesinde bulunan alçı taşı maden sahasında kullanımı sırasında önce ucunun düşmeye başladığını, bunun üzerine üretici firmanın distribütörü olan ...

A.Ş. ile görüşmeler yapıldığını, önerilen uçların satın alındığını ancak problemin çözülmediğini, ataşmanın üretim kapasitesinin 70 ton/40 ton saate düştüğünü, durumun ...

A.Ş.'ye yazı olarak bildirildiğini, ataşmanın üretici firmanın internet sitesinde bildirildiği gibi beklenilenin aksine 120 ton/saat üretim kapasitesine ulaşılamadığını, davalılara gönderilen ihtarnamelere ve yapılan görüşmelere rağmın mağduriyetin giderilmediğini, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda ataşmanın gizli ayıbın tespit edildiğini,

üretici firma olan davalı ...) uzantılı internet sitesinde ...'in kullanım alanının özellikle Türkçe dilinde ''Alçı taşı madenciliği'' olarak ifade ederek Çiftehan yakınındaki alçıtaşı madeninde üretim kapasitesinin (Performansın) 120 ton /saat olduğunun belirtilmesi nedeniyle bu davalının TTK'nın 55 (1) / a-2.

Maddesinde ifade edilen malı hakkında yanıltıcı beyanda bulunması nedeniyle müvekkilinin yanılttığını belirterek ayıplı olarak teslim edilen ataşmanın ayıpsız 120 ton/saat üretim performansı olan misli (...) ile değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde ödenen 85.000 Euro'nun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Makina..A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde; davacıya ataşmanın üretim kapasitesine ilişkin herhangi bir taahhütte bulunulmadığını, davacıya gönderilen proforma faturada ataşmanın tüm özellikleri ve davacıya nelerin vaad edildiğinin belirtildiğini, davacının belirtilen özelliklere dayanarak ürünü satın aldığını, dava konusu ataşmanın bir makina olmayıp makinaya eklenerek çalıştırılan bir yan ürün olduğunu, bu tarz ürünlerde üretim kapasitesinin belirlenmesinin mümkün olmadığını, davacı şirket yetkilisi ile yapılan 09/12/2019 tarihli mesajlaşmada davacı şirket yetkilisinin üretim kapasitesini sorduğunu, müvekkilinin cevap olarak uç seçimi, şantiye şartları,

operatör, zemin sertliği, zemin dayanımı, zemin çekme kuvveti, mevsim taşıyıcı makina, makinaya gelen yağ, makinanın durumu, taşıyıcının makinanın ağırlığı, yağ debisi aynanın genişliği gibi onlarca değişik parametreye bağlı olduğu,

net bir değer verilemeyeceği, dünyada hiçbir ataşman için üretim verisinin olamayacağı, ataşmanın makina olmadığı şeklinde cevap verdiğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davacının 2016 yılında aynı ataşmanın ... modelini satın aldığını ve kullandığını, bu nedenle ataşman ve üretim kapasitesi konusunda bilgisinin bulunduğunu, dava tarihine kadar geçen sürede ataşmanı kullandıktan sonra bu davaya açmasının kötü niyetli olduğunu, tespit raporunda davacının iddialarına göre değerlendirme yapıldığını,

raporda 120 ton üretim yapılmadığı ve bunun da kullanılan makinadan kaynaklanmadığı tespitinin yapıldığı ancak rapord açıkça yer zemin vb gibi farklılıkların süreci etkileyeceği yazılı olduğu gibi ataşmanın normalde yapması gereken üretiminin ne olduğu veya davacıya taahhüt verilip verilmediği hususlarında tespit yapılmadığını, davacının talebi üzerine sahada yapılan birkaç incelemede ataşmanın makina ve zemine uygun üretim yaptığının tespit edildiği,

durumun davacıya iletildiğini, bu hususun servis formunda açıklandığını, servis formunun imza karşılığı davacıya teslim edildiğini, davacının herhangi bir itirazının bulunmadığını, yine 02/05/2015 tarihli mail de ataşmanın tüm sürecinin üretim kapasitesinin tek tek açıklandığını, davacının buna da herhangi bir itirazının olmadığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin satım sözleşmesinin tarafı olmadığını, internet sitesindeki verilerin genel bilgilendirme amaçlı olduğunu, verilerin kullanım alanına, yerin yapısına ve şekline göre farklılıklar gösterebileceğini, internet sitesinde paylaşılan bilgilerin herhangi bir taahhüt içermediğini, teknisyen tarafından yapılan incelemede makinenin kullanıldığı materyalin alçı değil anhidrit olduğu, bu metaryalin alçıdan daha sert olduğu, daha yüksek çekme direncine sahip olduğu,

daha aşındırıcı olduğu hususlarının tespit edildiğini, 30/04/2019 ve 02/05/2019 tarihlerinde yapılan ölçümlerde ortalama üretimin sert ortalamalarda dahil 75 ton/saatte çıktığını, 23/07/2019 tarihinde yapılan ölçümde ise 76 ton/saat olarak ölçüldüğünün tespit edildiğini, davacı tarafından ayıp bildiriminin süresi içinde yapılmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu ataşmanın 120 ton/saat kapasiteyle çalışacağı hususunda teklif mektubunda davalı satıcının taahhüdünün bulunmadığı, proforma faturada da bu hususta bir vasfın belirtilmediği, üretici firma internet adresindeki Çifteler ..

İle ilgili açıklamanın satış öncesi olup olmadığı hususunun net olmadığı, satış öncesi olsa dahi her ocaktaki taş özelliği ....vs nin kapasiteyi etkileyeceği, davacı taş ocağı ile Çiftelerdeki ocağın aynı özellikleri içermeyeceğinin tacir olan davacı tarafından dikkate alınması gerektiği, davacının ataşmanı teslim aldıktan sonra da 120 ton/saat performansta çalışmadığı ve bu hususta teslimden sonraki emali yazışmalarında bir iddia ve itirazın bulunmadığı, davalı satıcının davacı alıcıya ataşmanın 120 ton/saat kapasiteyle çalışacağı hususunda bir taahüdünün bulunmadığı,

üretici firmanın haksız rekabet teşkil edecek bir eyleminin bulunduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı üreticinin satış tarihinde internet sitesinde 120 ton/saat üretim hızının belirtilmediğine yönelik itirazının bulunmadığını, aksine üretim değerinin varlığı kabul edilerek bu değerin saha koşullarına göre değişebileceğinin savunulduğunu, çözümü teknik olan hususta tespit raporuna aykırı karar verildiğini, tespit raporunda saha koşulları vb nin sebeplerin üretim kapasitesini +-%20 etkileyebileceğini belirtildiğini, dava konusu ataşmanın belirtilen tölaranslarda dahi üretim yapmadığını,

her iki davalının da TTK 54 ve devamı maddeleri gereğince haksız rekabet hükümlerine göre de sorumlu olduğunu, davalı üreticinin internet sitesinde dava konusu ataşmanın kullanım alanını özellikle alçı taşı madenciliği olarak belirterek ataşmanın 120 ton/saat üretim kapasitesinde olduğu belirttiğinden ve bu kapasitede üretim yapılamamış olduğundan yanıltıcı beyanda bulunduğundan diğer davalı satıcının da üreticinin sitesine link vererek ürünü sattığından davalıların haksız rekabet hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, raporun eksik ve hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının ayıpa ve haksız rekabete dayalı misli ile değişim olmadığı takdirde bedel iadesi talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, misli ile değişim olmadığı takdirde bedeli iadesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

13.02.2019 tarihli davalı ...'in, davacı ... ALÇI, (... Bey) Hitaplı teklif mektubunda; ... (Alçı Tamburu) başlığı altında; -Çalışma ağırlığı :3500kg (braket hariç) -Uygun taşıyıcı : 50-70 Ton -Uç sayısı 40 Adet -Gerekli debi - : 500 lt/dk, -350 Barda kesme gücü : 126.708 N, -350 Barda Tork :51.000 Nm, -Güç : 200 Kw, Dönen kesici uzunluğu : (A) 1.650 mm, Kesme kafası çapı : (B) 1.300 mm, Kesici kafa uzunluğu: (C) 805 mm, özelliklerinin yazılı olduğu, kapasite ile ilgili herhangi bir verinin bulunmadığı görülmüştür.

20.02.2019 tarihli PROFORMA faturada ; satıcının ... Makine San. Tic. A.Ş., alıcının ... Alçı San. Ve Tic. A.Ş., ürünün 1 adet ... DÖNEN KESİCİ, ataşmanın 2019 model yeni ve kullanılmamış olduğu ve fiyatının 85.000,00 EURO olarak gösterildiği görülmüştür.

15/04/2019 tarihli Kırıcı teslim ve garanti Başlangıç formu ile, davacının sahasında montajı yapılarak davacıya teslim edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında yapılana email yazışmalarında; davacının makine ile ilgili şikayet ve taleplerde bulunduğ , buna ilişkin öneriler ve çalışmaların yapıldığı ,davacının davalı beyan ve taleplerine itirazı olmadığı, bu yazışmalar içeriğinde davalı satıcı ...'in 120 ton/ saat performans taahhüdü olmadığı, davacı alıcınında bu yönde bir itirazı ve beyenının olmadığı görülmüştür.

Ankara 53. Noterliğinin 24/12/2019 tarih ve 40170 yevmiye numaralı elektronik tespit tutanağında , internet sitesi linki görünmeyen ancak adres başlığında, “erkat/uygulamalar/ taş ocağı madenciliği” açıklaması bulunan sayfanın ekran görüntüsü davacı tarafından dosyaya sunulmuştur. Görsel incelendiğinde “Af a production rate of approx, 120 tons per hour, an ... with special cutter drum mining gypsum near Çiftehan in Turkey” açıklamasının bulunduğu, Türkçe çevirisinin “Türkiye Çiftehan yakınlarında üretim hızı yaklaşık 120 ton/ saat olan özel kesici tamburlu alçıtaşı delme aleti ...” olduğu görülmüştür.

Bala Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020716 D.İŞ dosyasında alınan 01/04/2021 tarihli bilirkişi raporunun; ... ataşmanı performansının , ... negatif bir etkisi olmayacağı ve satın alındığı dönemden bu yana 209.344,80 ton-314.017,20 ton arasında üretim yaptığı, ... tamburlu kesicideki performans düşüklüğünün nedeniyle 230.455,2 ton ile 125.782,8 ton arası üretim kaybı olduğu, Çiftehan Alçı Taşı Sahası ile Bala alçı sahasının yeterli veri olmadığından kıyaslamasının yapılamayacağı kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkemece alınan 11/04/2022 tarihli heyet raporunda. Ankara İli Bala İlçesinde bulunan ...

Alçı Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ne ait açık alçı taşı işletmesinde ve dosya üzerinde yapılan incelemede neticesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu ataşmanın 15/04/2019 tarihli Kırıcı Teslim ve Garanti Başlangıç Formu ile davacının sahasında montajı yapılarak davacıya teslim edildiği, davanın 08/07/2021 tarihinde açıldığı, keşif tarihi itibariyle dava konusu "Dönen Tamburlu Kesici"nin ... ekskavatör ile toplamda 3.482 saat çalıştırıldığının tespit edildiği, davacı ...

Alçı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... ve davalı ...) arasında yapılan satım sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu ... ... "Dönen Tamburlu Kesici" ( Ataşmanın) satımı sürecinde belirtilen teklif mektubunda 120 ton/saat üretim taahhüdünün bulunmadığı, taraflarınca Bala alçı taşı ocağındaki, arazi testlerinde gerçekleştirilen keşifte ... ...

"Dönen Tamburlu Kesici"nin ( Ataşmanın) 120 Ton/saat alçı taşı üretimi yapmadığı, satım tarihi itibariyle internet sitesinde 120ton/ saat taahhüdü anlamına gelecek ve yanıltıcı bir bildirim olup olmadığı hususu ile ilgili, davacının noter kanalı ile yaptırdığı elektronik tespit tarihinin 24/12/2019 olduğu, satış tarihinin ise 15/04/2019 olduğu,

dosya kapsamında bu hususa ilişkin olarak başkaca bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı göz önüne alındığında, satış tarihi itibariyle bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı gibi dava konusu "Dönen Tamburlu Kesici"nin satış tarihinden itibaren keşif tarihine kadar geçen 3 yıla yakın sürede toplam 3482 saat çalışmış olduğu hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı tarafından satın alınan dava konusu ataşmanın 120 ton/saat üretim hızının bulunduğu konusunda açıkça taahhüt verildiği ispatlanamadığı gibi bu üretim hızının da çeşitli etkenlere bağlı olarak değişebilecek olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."