Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1190 K.2024/1350

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin alacağına karşılık davalının keşidecisi ... olan ...

Şubesi'ne ait 1169152 nolu çeki cirolayarak verdiğini, çekin Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2018/11712 E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibine konulduğunu, davalı tarafından Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/62 E. sayılı dosyası ile takibin iptalini istediğini, yapılan yargılama sonucunda takibin iptaline karar verildiğini, kararın istinaf aşamasından geçerek kesinleştiğini,

Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2018/11712 E. sayılı dosyasında tahsilat olması halinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla çeke dayanarak Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2021/3816 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, TTK’nın 808. maddesinin 1. fıkrası b bendi ile son cümlesi, TTK’nın 818. maddesinin atfı ile TTK 732. maddesinin 1. ve 3. fıkraları gereğince davacının haksız olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı yanca basit yargılama usulünün uygulandığı dava dilekçesinde açıklandığı üzere temel ilişkiye değil, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılmış olup, davacının daha sonra verdiği dilekçe ile davasını temel ilişkiye dayandırdığı ve temel ilişkinin ispatı yönünden tanık bildirmiş ise de davalı vekilince, davacının iddiasını değiştirmesine ve değiştirilen iddiaya, yani temel ilişkinin varlığına ilişkin tanık gösterilmesine muvafakat etmediğinden iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında,

dava dilekçesinde yer verilmeyen davacının temel ilişki iddiasının bu davada değerlendirilemeyeceği, süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını kaybeden çek nedeniyle son hamilin kendisinden önceki hamile sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince dava açamayacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmemesinin doğru olmadığını, İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Dava konusu çekin süresi içerisinde ibraz edildiği hususunun dosya kapsamı ile sabit olduğunu, çekin kambiyo vasfının devam ettiğini, öte yandan taraflar arasında temel ilişki bulunduğunu ve mahkemece bu temel ilişkinin ispatyı yönünden bildirilen deliller toplanmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesis edildiğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, süresinde bankaya ibraz edilmediği için kambiyo vasfını kaybeden çek nedeniyle hamil olan davacının kendisinden önceki ciranta olan davalıdan alacak talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, süresinde ibraz edilmediği için kambiyo vasfını yitiren çekten kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Somut olayda dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilmemiştir. Süresinde bankaya ibraz edilmemiş çek yazılı delil başlangıcı niteliğindedir. Davacı dava dilekçesinde sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak dava açtığını bildirmiş ise de davacı dava konusu çekte hamil konumunda olup davalı ise kendisinden önceki cirantadır. Taraflar arasında akdi ilişki olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dolayısıyla davacı ancak temel ilişkiye dayalı olarak alacak talebinde bulunabilir. Davacı, süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek yazılı delil başlangıcı olduğundan temel ilişkiye dayalı alacağını her türlü delille ispatlayabilir.

Hukuki nitelendirme hakime ait olmakla, o halde davacıya iddiasını ispatlama olanağı tanınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükünde yanılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Kaldırma nedenine göre davalı yanın istinaf itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."