Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1640 K.2023/1370

Yukarıda belirtilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosya incelendiğinde ilk derece mahkemesince 11/05/2022 tarihinde verilen karara yönelik olarak istinaf incelemesi için dosyanın Dairemize gönderildiği görülmektedir.

5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un Ek 1.maddesine göre, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25.maddesine göre, Bölge Adliye Mahkemeleri Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine, değiştirilmesine veya bu mahkemelerin kaldırılmasına Adalet Bakanlığı'nın önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu'nca karar verilir.

5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesinde, iki halde yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemeyeceği düzenlenmiş olup bunlar, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yetkili olunması ile yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalarla ilgili olarak yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halleridir.

Sözkonusu düzenlemeden istinaf incelemesine konu edilen ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle yetkili olan Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucu her hangi bir eksiklik nedeni ile geri çevirme yapılmış olması ya da HMK’nin 353. maddesindeki kaldırma nedenlerinden birinin bulunması nedeni ile kararın kaldırılarak yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesi üzerine ilk derece mahkemesince kaldırma kararı gereğince yargılama yaparak yeni karar vermesi ya da yeniden esas hakkında hüküm kurulması halinin anlaşılması gerekmektedir.

Buna karşın, somut olayda olduğu gibi ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbire ilişkin kararının istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine bağlı olduğu Bölge Adliye Mahkemesince kesin olarak karara bağlanması sonrasında, uyuşmazlığı esas ya da usul yönünden sonlandıracak nitelikte verilecek karar artık karar tarihi itibariyle hangi Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi içerisinde bulunuyorsa, o Bölge Adliye Mahkemesi istinaf incelemesine tabi olacaktır.

Zira ilk derece mahkemesince verilmiş olan koruma tedbiri kararı yargılamayı "esas ya da usul yönünden sonlandıran" bir karar olmayıp bu kararın istinaf edilmesi üzerine karar tarihi itibariyle yetkili olan Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi neticesinde kesin nitelikte bir karar verilmektedir.

5235 sayılı Ek Madde 1 ile Kanun Koyucunun amacının ilk derece mahkemesinin "esas ya da usul yönünden" vermiş olduğu kararlar bakımından karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemesi'nin yetkisinin yeni kurulan Bölge Adliye Mahkemesi ile değişmesinin önlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda yukarıda bahsedildiği gibi Dairemizce verilen söz konusu karar, uyuşmazlığı nihai olarak sonuçlandıran usul ya da esasa ilişkin bir karar niteliğinde değildir. Geçici koruma tedbirine yönelik olarak verilmiş olan kararlar yönünden, koruma tedbiri kararının verildiği tarih itibariyle yetkili olunması hali hariç, 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 hükmünün uygulama yeri bulunmamaktadır.

Bu durumda Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca 06.06.2018 tarih ve 217 sayılı kararla Konya Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçirilerek, Konya ili Ankara Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresinden çıkarılarak Konya Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresine dahil edilmiş ve 03.09.2018 tarihinden sonra verilen kararlar yönünden istinaf incelemelerinin bu mahkemede yapılacağı belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin esasa dair verdiği karar tarihi itibariyle Konya Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmiş olması, istinaf yoluna gidilen karara karşı Dairemizce her hangi bir istinaf incelemesi yapılmamış olması ve yine yukarıda açıklanan gerekçelerle istinaf incelemesini yapmaya Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi yetkilidir.

Ancak bu hususta Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince de yetkisizlik kararı verildiği dikkate alınarak HMK’nin 22/I. maddesi uyarınca Yargıtay 5. Hukuk Dairesince merci tayini için gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır