Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1738 K.2025/76

: DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 10/02/2025

YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2025

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi Asıl davada davalı – birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı – Birleşen davada davalı vekili; müvekkili şirketin, davalıdan kanal kazıcı iş makinesi aracını toplam 810.000,00TL bedelle satın aldığını, 10 adet 67.500 TL’lik çek ve 135.000 TL elden ödendiğini, satın alınanın iş makinesinin, 16.03.2019 tarihinde iş sahasında müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin satın almış olduğu iş makinesinin 17.03.2019 tarihinde kazı çalışmasına başlandığında arızalandığını, satıma konu iş makinesinde ortaya çıkan gizli ayıbın onarılması için yapılan giderlerin, ayıplı çıkan iş makinesi operatör ve bekçilerin maaş, yemek,

barınma ve SSK primlerinin ayıbın giderildiği süreçte de ödenmesi ile uğranılan maddi hasar, ayıplı malın onarılması sürecinde iş makinesinin eksikliğini gidermek için kiralanan iş makinesi kiralama bedeli, müvekkilinin mahrum kaldığı iş kaybı bedeli, satışa konu malın bedeli olarak verilen çeklerin süresinde ödenmemesi nedeni ile erteleme faizi olarak verilen çek bedeli nedeni ile uğranılan toplam zararın bilirkişi raporu sonrası ıslah edilmek üzere, şimdilik 10.000,00 TL nin 17.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek Ticari Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile Davacı müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiş,

birleşen davanın ise reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı -birleşen davalı vekili, ıslah dilekçesiyle 207.293,47 TL ayıp nedeniyle yapılan onarımdan kaynaklanan tazminat alacağının, 219.431,59 TL kiralama bedelinden kaynaklanan tazminat alacağının, 30.000,00 TL erteleme faizinden kaynaklanan tazminat alacağının, 15.000,00 TL operatör ve bekçilerin yemek, maaş, barınma SSK giderlerinden kaynaklanan tazminat alacağının, 1.000,00 TL mahrum kalınan iş kaybı bedelinden kaynaklanan tazminat alacağının toplamı 472.725,06 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiş, harcını ikmal etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalı - birleşen davada davacı vekili; davalı yan ile 08/03/2019 tarihinde "..." marka kanal kazıcı iş makinesi satımına ilişkin sözleşme yapıldığını, davalının sözleşme gereğince keşide edilerek müvekkiline teslim edilen toplam 10 adet çekin 5 tanesi ödediğini;

ödenmeyen çekler yerine keşide edilen 30.04.2020 vadeli 52.000,00.-TL/sı çek, 30.04.2020 vadeli 79.800,00-TL/sı çek, 15.04.2020 vadeli 60.000,00-TL/sı çek, 30.03.2020 vadeli 78.250,00.-TL/sı çek ile 28.02.2020 vadeli 77.500,00.-TL/sı çeklerin müvekkiline gönderildiğini, bunun üzerine önceki 5 adet çek üzerine İPTAL yazılarak müvekkil tarafından iade edildiğini, davalı yanın satım bedeli olarak verdiği çeklerin ilgili bankaya ibraz edildiğini ancak ödenmediğini,

sahte olarak düzenlenip müvekkiline verilen 5 adet çek nedeniyle davalı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/142541 hazırlık soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu bildirerek asıl davanın reddine, birleşen davada ise ödenmeyen bakiye iş makinesinin bedeli olan 347.550,00 TL alacaklarının taraflarına teslim edilen çek tarihlerinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda: Asıl davada davacı tarafından, taraflar arasında akdedilen iş makinesi sözleşmesi kapsamında davalının teslim ettiği iş makinesinin gizli ayıplı olması nedeniyle ayıbın onarılması için yapılan giderlerinden, ayıbın giderildiği dönemde iş makinesi ile ilgili çalıştırılan operatör ve bekçilerin maaş, yemek, barınma, SSK primlerinden, ayıplı makinenin yerine kiralanmak zorunda kalınan iş makinelerinin kira bedellerinden, iş kaybından kaynaklanan zararları bulunduğundan bahisle tazminat davasının açıldığı,

birleşen davada ise davalı birleşen davacı tarafından, davacı birleşen davalının iş makinesi karşılığında sahte çek verildiğinden, sahte düzenlenen çeklerin bedelinin tahsiline yönelik alacak davası açılmış olduğu; yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere asıl davada satıma konu iş makinesinin gizli ayıplı olarak satışının gerçekleştirildiği, davacı birleşen davalının bu satış nedeniyle 207.293,47 TL onarım bedeli zararının doğduğu ve iş makinesinin ayıbı nedeniyle yerine kiralanan iş makineleri için 219.431,59 TL kira bedeli ödediğinden,

davacı birleşen davalının bu talepleri yönünden zararının oluştuğu, davalı birleşen davacının sahte olarak verildiği ileri sürelin çeklerin ise ilgili bankadan gelen yazı cevabı uyarınca ödendiğinin sabit olduğu, çeklerin sahteliği iddiasıyla başlatılan soruşturma dosyasında KYOK verildiği dolayısıyla, davalı birleşen davacının ödemelerin sahte çek verilmesi nedeniyle eksik yapıldığı iddiasının kanıtlanamadığı, davacı birleşen davalının talep ettiği ayıbın giderildiği dönemde iş makinesi ile ilgili çalıştırılan operatör ve bekçilerin maaş, yemek, barınma, SSK primlerinin, iş kaybından kaynaklanan zararların ispatlanamadığı,

asıl davada davacının gizli ayıbın onarımı ve ayıplı malın yerine kiralanan iş makinelerinin kira bedellerinden kaynaklı tazminat bedeli yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer talepler yönünden davanın kısmen reddine, birleşen davada ise davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı asıl davada davalı birleşen davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davalı – birleşen davada davacı vekili; eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak asıl davanın kabulüne karar verilemeyeceğini bilirkişilerin hesaplamasına dayanak belgelerin bulunmadığını, ayıplı mal olarak yapılan masraflar ve kira bedelinin afaki olarak hesaplandığını, birleşen davada ise tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmediğini, satıma konu mal bedelinin ödenmediğini, mal bedeli olarak verilen çeklerin sahte çıktığını bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OALAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; ayıplı mal satışı nedeniyle uğranılan zararın tazmini hususunda verilen kararın eksik ve yetersiz incelemeye dayalı olup olmadığı, birleşen davanın ise; satış sözleşmesi nedeniyle bakiye bedelin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava; ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca alıcının talep edeceği maddi tazminat miktarı ve kalemleri, birleşen dava ise; taraflar arasındaki iş makinası satış sözleşmesi uyarınca bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı asıl davada, hukuki niteliği itibariyle, TBK'nın 219 ve 227. maddeleri uyarınca, satılan araçtaki imalat ayıbı nedeniyle uğranılan zarar kalemleri ve aracın tamirde kaldığı süre içinde başka araç kiralanması nedeniyle uğranılan zararın tazminini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda: Asıl dava yönünden, aracın tamirde kaldığı süre için davacının ibraz ettiği araç kiralama faturaları doğrultusunda davacının talebini kabul etmiştir.

Davacı tarafından davalıdan satın alınan araç, 16/03/2019 tarihinde teslim alınmış olup, davacının satın aldığı aracın kanal temizleme taş kırma işinde kullanılacak bir araç olduğu, aracın 17/03/2019 tarihinde arızalandığı, arızanın üretimden kaynaklanan gizli ayıptan meydana geldiği, davalı tarafından aracın onarıldıktan sonra davacıya teslim edildiği sabittir. Araçta meydana gelen ve gizli ayıptan kaynaklı arıza üzerine süresinde davalının araçta gizli ayıptan kaynaklanan zarar nedeniyle sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından dosya arasına sunulan kira faturaları incelendiğinde kiralanan aracın niteliğinin belli olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece alınan ilk bilirkişi raporunda, faturalarda iş makinası çalışma bedeli yazdığı, hangi tip iş makinası olduğunun belli olmadığı, araç muadili kira bedelinin bu nedenle hesaplanamadığı bildirilmişken hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda ise; ikame aracın kiralanması için düzenlenen faturaların rayice uygun olduğu şeklinde hiçbir dayanak gösterilmeden görüş beyan edilmiştir.

Somut olayda davacının, aracı kullanamadığı süre için uğradığı zarardan kaynaklanan tamir nedeniyle, alıcının uğramış olduğu tüm zararları ödemekle yükümlüdür. İlk derece mahkemesince aracın kullanım amacı dikkate alınarak çalışma esasına göre tamirde kaldığı süre için ödenen kira miktarının rayicine göre tespit edildikten sonra davacının gerçek zararı tespit edilerek, bu miktarın hüküm altına alınması gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu davacının talep ettiği gibi kira bedeline hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Birleşen davaya yönelik istinaf isteminin incelenmesine gelince; birleşen davada birleşen davalı tarafından satın alınan iş makinesi bedeli olarak keşide edilen çeklerin birleşen davalıya iade edildiği, davalı tarafından yeni çekler keşide edilerek teslim edildiği ancak düzenlenen çeklerin karşılıksız çıktığı iddiasıyla davaya konu iş makinesinin bakiye bedelinin tahsili talep ve dava edilmiştir.

Asıl davada davacı, dava dilekçesinin onuncu paragrafında davaya konu iş makinesinin bedeli olarak keşide edilen çeklerin bedelini ödeyemediğini, ödenmeyen çeklerin yazdırılmaması ve takibe konu edilmemesi için vadesi gelen çekler için yeni çekler verdiğini ve vade farkı olarak da ayrıca 15/12/2019 tarihli 30.000,00 TL bedelli çek keşide ettiğini kabul etmiştir.

Mahkemece birleşen davada satıcı davacının alacağını ispat için ayrıca ticari defter kayıtlarına da dayanmıştır. Birleşen davada; uyuşmazlık takibe konu iş makinesinin bedelinin tamamen ödenip ödenmediği hususunda toplanmaktadır. Birleşen davalı iş makinesinin bedelini çeklerle ve nakit ödeme ile tamamlandığını belirtmiştir. Bu durumda mahkemece tarafların ticari defter kayıtları incelenerek ödenen ödenmeyen çek bedelleri ve nakit ödemelerin tespitiyle bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı – birleşen davacı vekilinin, istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."