Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/250 K.2024/894

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili tarafından davalının hesabına 1.124.000TL ödemeyi ‘’Ultrasonik maske üretim hattı’’ teslimi karşılığında gönderildiğini, ancak davalı tarafından mal tesliminin gerçekleştirilmediğini ödenen bedelin iadesi için ihtarname keşide edildiğini ancak ihtarnamenin tebliğ edilemediğini belirterek 1.124.000 TL ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa dava dilekçesi TK 35.m. gereğince usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket vekili cevap dilekçesi sunmamakla birlikte yargılama sırasında davaya konu ‘’ultrasonik maske üretim hattı’’nın eksiksiz ve üretime hazır şekilde davacıya teslim edildiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davacının alım satım sözleşmesi kapsamında davalıya mal bedelini avans olarak gönderdiği ancak malın teslim edilmediğinden bahisle akdi ilişki feshedilmeden istirdaden mal bedelini talep edemeyeceği, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin içeriğinden de sözleşmenin feshedildiğine dair herhangi bir beyanın bulunmadığı, davacının ödemelerinin mevcut bir borcun tediyesi amacıyla yapıldığı, somut olayda ispat külfetinin davacıda olduğu, avans bedeline rağmen malların teslim edilmediği iddiasının usulüne uygun yazılı delillerle kanıtlanması gerektiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; malın teslim edildiğini savunan davalının malı teslim ettiğini usulüne uygun yazılı delille kanıtlaması gerektiğini, taraflar arasında feshedilecek bir sözleşme bulunmadığını, ispat yükünün hatalı tayin edildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davacının davalıya gönderdiği ödemenin hukuki niteliği ile satıma konu malların teslimi olgusunun ispat yükü ile davacının davacının istirdat talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı yan tarafından davalı şirket hesabına banka havalesi yoluyla yapılan avans ödemesinin mal tesliminin yapılmadığından bedelsiz kaldığından dolayı istirdadı istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında; taraflar arasındaki (sözlü) ticari satım akdinin varlığı ile dava konusu havale ödemelerinin davalıya yapıldığı sabit ve çekişmesizdir.

Bu bağlamda, uyuşmazlık davacının davalıya gönderdiğini iddia ettiği avans ödemesi ile satıma konu malların teslim edilip edilmediği , mal teslim edilmediği için davacının istirdat talep edip edemeyeceği hususunun ihtilaflı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava konusu havale ödemelerini yaparak malların bedelini ödemesine rağmen ticari satıma konu malların kendisine teslim edilmediğini ileri sürmektedir.

Davalı taraf ise; malların davacıya teslim edildiğini ve davacının istirdat talep edemeyeceğini savunmaktadır.

Dava avans olarak yapılan ödemeler karşılığında mal teslim edilmediği, bu nedenle ödemelerin iadesine ilişkin alacak istemine ilişkindir. Dosyaya sunulan havale makbuzları üzerinde avans ödemesine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Kural olarak havale bir borcun ödenmesine yönelik olarak yapılır. Bu durumda yapılan havalenin mal siparişine yönelik avans olduğunun usulüne uygun delillerle kanıtlanması ve taraflar tacir olduğundan bu iddianın da yazılı delille kanıtlanması gerekir.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle davacı yanın havale işleminin bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmesine,

aksinin iddia edilmesi halinde, bir başka ifade ile havalenin avans olarak yapıldığı ancak karşılığında mal teslim edilmediğinin iddia edilmesi halinde ispat yükü malın teslim edilmediğini iddia eden yana düşmesine, TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerekmesine, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu,

ödeme aracı olan havalenin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve havalenin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ispatı gerekmesine, ispat yükü kendi üzerinde olan davacının havalenin avans olarak düzenlediği ve borçlu olmadıklarını ispat edememiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."