Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/384 K.2024/379

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, satıcı olarak davalılar ... ve oğlu ..., alıcı olarak davalılar ..., ...

İnşaat ile sözleşmeler imzalandığını, taşınmazın satımına aracılık faaliyeti bakımından müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak davalılardan ...'nin müvekkilini azlettiğini, azilden çok kısa bir süre sonra satış işleminin gerçekleştirildiğini, müvekkiline komisyon bedeli ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız yere itiraz ettiklerini belirterek şimdilik davalı alıcılardan ayrı, satıcılardan ayrı olmak üzere 50.000,00 TL yönünden itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş,

ıslah dilekçesi ile talebini davalı alıcılar yönünden 76.000,00 TL, davalı satıcılar yönünden 114.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar ... İnş. Taah. Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. ve ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davacı arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmede davalı şirketin kaşesi bulunmadığından davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili ...'nin 3.800.000,00 TL tutarında bir teklifle gayrimenkulü satın almak üzere taşınmazı ziyaret ettiğini, davacının bu meblağ üzerinden taşınmazın maliki ile anlaşma sağlayamaması üzerine taşınmazı bir başka aracıdan davacının azlinden sonra satın aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davacı arasında 04/09/2018 tarihli ve 3 ay süreli sözleşme imzalandığını, sözleşmede müvekkili ...'nin imzası bulunmadığından kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davacının sözleşmede kararlaştırılan süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmenin süresinin dolmasından sonra davacının satış için gerekli performansı göstermemesi nedeniyle 13/02/2019 tarihli ihtarname ile davacıyı azlettiğini, gayrimenkulün sözleşme süresinin 04/11/2018 tarihinde dolmasını takiben 17/02/2019 tarihinde dava dışı ... Gayr. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. aracılığıyla satışının sağlandığını, davacının ücrete hak kazanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... İnş. Taah. Hazır Beton San. ve Tic.

A.Ş.'nin tacir olması ve sözleşmeye konu taşınmazın işyeri olması nedeniyle mahkemenin görevli olduğu, 04/09/2018 tarihli Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi'nin davalı ...'nin tarafından imzalandığı, müşteri bölümünde ... ve ... isimlerinin yazılı olduğu, şirket adına yetkili kişi bölümünde ise davalı ...'nin isminin yazıldığı, dava konusu taşınmazın da davalı ... adına kayıtlı olduğu, davalı ...'nin davacı yan ile yapmış olduğu iş ve işlemlerde taşınmazın tapuda davalı ... adına kayıtlı olması nedeniyle tek başına hareket ettiğinin kabul edilemeyeceği, davalı ...'nin de yapılan işlemlere bir itirazının bulunmadığı,

bu durumda her iki davalının el ve işbirliği içinde hareket ettikleri, davacı yan ile akdedilen sözleşmeden dolayı birlikte sorumlu oldukları, bu nedenle davalı ...'nin husumet itirazının yerinde olmadığı, ancak davacı ile davalı ... arasında imzalanan 06/02/2019 tarihli Gayrimenkul Görme ve Hizmet Bedeli Yetki Belgesi'nde ve yine Taşınmaz Satın Alma/Kiralama Teklif Formunda davalı ... İnş. Taah. Hazır Beton San. ve Tic.

A.Ş.'nin kaşesi bulunmadığı gibi, davalının da açıkça şirket adına hareket ettiğinin anlaşılamadığı, taşınmazın davalı ... ...'ye devir ve satışının yapıldığı, bu halde davalı ... İnş. Taah. Hazır Beton San. ve Tic.

A.Ş.'ye husumet tevcihi doğru görülmediğinden bu davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, komisyon ücreti yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ile davalılardan ... arasında imzalanan 04/09/2018 tarihli sözleşme uyarınca davacının taşınmazın tanıtımını gerçekleştirdiği, yapılan ilanlar sonucu davacı şirketçe gayrimenkule en yüksek teklifte bulunan davalı ...'yle 06/02/2019 tarihli sözleşme imzalandığı, bu tarihten kısa bir süre sonra davalılardan ...'nin, 13/02/2019 tarihli noter ihtarı ile satış yetkisinin süresinin uzatılmayacağı ve satış yetkisinin kaldırıldığı hususlarının davacıya bildirdiği,

bildirimden sonra 17/02/2019 tarihinde davalı ...'ye vekaleten davalı ... ile davalı ... ... arasında taşınmazın 3.800.000,00 TL bedelle satışına dair gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede ayrıca ... Gayrimenkul Danışmanlık ve Ltd.

Şti. adına ... isimli kişinin imzasının bulunduğu, bu sözleşmenin akdedilmesinden sonra 20/02/2019 tarihinde taşınmazın 2.300.000,00 TL bedel karşılığında davalı ... tarafından davalı ... ...'ye satış ve devrinin gerçekleştirildiği, davalı ... arasında imzalanan 6. maddesi uyarınca sözleşmenin 04/09/2018 tarihinden itibaren 3 ay süreli olduğu olduğu belirlenmiş olup, 3 aylık süre 04/12/2018 tarihinde sona erdiği,

maddenin devamında tarafların sözleşmenin sona ereceği tarihten 1 ay önce sözleşmenin yenilenmeyeceğini karşı tarafa bildirmeleri gerektiği, bildirimin yapılmaması halinde sözleşmenin aynı koşullarda yenilenmiş sayılacağı hususunun kararlaştırıldığı, davalı tarafça sözleşmenin bitiminden 1 ay önce davacıya sözleşmenin yenilenmeyeceği hususunda herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu durumda sözleşmenin 04/12/2018 tarihinden itibaren 3 ay daha uzadığı, buna göre de sözleşme bitim tarihinin 04/03/2019 olduğu, fesih bildiriminin ise ise sözleşme uyarınca yenilenen 3 aylık sürenin içinde 13/02/2019 tarihinde yapıldığı,

feshin, ancak sözleşmeden kararlaştırılan haklı ve mücbir sebep varlığı ileri sürülerek yapılabileceği, fesih bildiriminde gösterilen sebebin haklı sebep olarak kabul edilemeyeceği, feshin haksız olduğu, sözleşmenin 5.6. maddesinde; müşterinin sözleşme süresi boyunca veya sürenin sona ermesinden itibaren 180 gün içerisinde ... ... Gayrimenkul'ün temsil ettiği, bulduğu, kendisine gönderdiği, tanıştırdığı kişi veya kuruluşlarla ... ...

Gayrimenkul'ün onayı olmadan taşınmaza ilişkin satış ve/veya satış vaadi...vs. işlemi yapmayacağı, 5.9. maddesinde ise; müşterinin iş bu sözleşmenin ... 5.6 ... maddelerindeki hususlara aykırı davranması halinde ... ...

Gayrimenkul'ün 3. maddede taşınmazın satış bedelinin %3+KDV'sine den gelen ... yoksun kalınan satıcı hizmet bedelini ve yine 3. maddede taşınmaz satış bedelinin %3+KDV'sine den gelen....yoksun kalınan alıcı hizmet bedelini ödemeyi kabul edeceği, hükümleri uyarınca; davalıların taşınmazı davacının gösterdiği diğer davalı ... ...'ye satış ve devrinden dolayı, Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi ile belirlenen %3+KDV hizmet bedelinden sorumlu oldukları ve takibe itirazlarında haksız olduğu,

davalı ... ... yönünden, davacı ile imzaladığı sözleşmeye göre taşınmazı 1 yıl(teklif formunda 2 yıl) içinde şahsı adına alması halinde taşınmazın yazılı satış bedelinin %3+KDV (teklif formunda %2+KDV) sine isabet eden bedeli davacıya hizmet bedeli olarak ödemeyi, kabul ve taahhüt ettiği, yalnızca 14 gün sonra da taşınmazı tapuda satın ve devir aldığı, taşınmazın satın alma tarihi itibariyle bedelinin %2'si oranında talep edilen alacaktan sorumlu olduğu gerekçesiyle bu davalılar yönünden davanın kabulüne ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın ... İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş. yönünden husumetten reddi kararının yerinde olmadığını, sözleşmede firma bilgileri başlığı altında davalı şirketin adının yazılı olduğunu, davalı ... ...'nin davalı şirketin yetkilisi temsilcisi olduğunu, şirket adına sözleşme imzaladığını, şirketin güncel adresinin sözleşmeye konu taşınmaz adresi ile aynı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu, müvekkili ... ile davacı arasında sözleşme imzalanmadığından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, 04/09/2018 tarihli 3 aylık sözleşmenin süresinin 04/11/2018 tarihinde dolduktan sonra ve sözleşme haklı nedenle feshedildikten sonra 17/02/2019 tarihinde ... Gayrimenkul Dan. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin aracılığı ile taşınmazın satımının sağlandığını, salt yer gösterme belgesi ile satım arasında nedensellik bağının kurulamayacağını, davacının çaba göstermediğini, dava dışı ... firmasına yapılan komisyon ödemesi ile müvekkilinin komisyon ödemekten kaçınma halinin bulunmadığını, tanık dinletme talebinin reddedilmesinin yerinde olmadığını, davalı ... ... yönünden mahkeme kararında gerekçe bulunmadığını, icra inkar tazminatı yönünden alacağın yargılamayı gerektirdiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mahkemenin görevli olup olmadığı, takibe konu sözleşmelerden dolayı davalı ... İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş. ve ...'ye husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davacının sözleşmelere dayalı alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dayanak Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2020/6672 sayılı takip dosyasının yapılan incelenmesine göre; 21/08/2020 tarihinde davacı alacaklı ... İnşaat Gayrimenkul Elek. Medikal Tıbbi Sist. San. Ltd. Şti. vekili tarafından davalı borçlular ..., ..., ... İnşaat Hazır Beton Turz. Sanayi ve Tic. A.Ş. ve ... aleyhine komisyon alacağına dayalı olarak (borçlular ... ve ... İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş. yönünden) 76.000,00 TL komisyon alacağı bedeli, (borçlular ... ve ... yönünden) 114.000,00 TL komisyon bedeli alacağı olmak üzere toplam 190.000,00 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların süresinde itirazı üzerine takibin durduğu, davanın İİK 67. Maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket ile davalılardan ... arasında, tapuda davalı ... adına kayıtlı taşınmazın satışına ilişkin 04/09/2018 tarihli “Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi” imzalandığı, müşteri kısmında ... ve ... isminin yer aldığı, yine şirket adına yetkili kişi bölümünde davalı ...'nin isminin yazıldığı, sözleşmenin altında müşteri olarak ... isim ve imzasının bulunduğu, bu sözleşmenin 3.maddesinde; taşınmazın satış bedelinin 4.850.000,00 TL olarak belirlendiği, 4. maddesinde;

davacının 3.maddede belirtilen taşınmazın bilgilerini, aynı maddede anılan satış bedeli üzerinden satılmasını sağlamak amacıyla satış koşullarını kabul eden müşteri bulması halinde müşteri ile alıcı arasında alım satım akdi tesis edilmesine aracılık etmek ve/veya işi satış aşamasına getirmek hususunda yetkilendirildiği, 5.2.maddesinde.

4.maddede anılan hizmetin yerine getirilmesi karşılığında taşınmazın sözleşmenin 3.maddesinde belirlenen satış bedelinin %3+KDV tutarındaki kısmını, tapu resmi senet tarihinde veya satış vaadi sözleşmesi tarihinde, satış işleminin gerçekleşmemesi halinde, işin satış aşamasına getirildiği tarihte davacıya ödemeyi taahhüt ettiği, 5.4.maddesinde; müşterinin sözleşme süresi boyunca gerek bizzat gerekse başka kişi ve kuruluşların aracılığı ile taşınmaza ilişkin satış ve/veya satış vaadi, ....vs. işleminde bulunmayacağı, 5.6.maddesinde; müşterinin sözleşme süresi boyunca veya sürenin sona ermesinden itibaren 180 gün içerisinde ... ...

Gayrimenkul'ün temsil ettiği, bulduğu, kendisine gönderdiği, tanıştırdığı kişi veya kuruluşlarla ... ... Gayrimenkul'ün onayı olmadan taşınmaza ilişkin satış ve/veya satış vaadi...vs. işlemi yapmayacağı, 5.9. maddesinde ise; müşterinin iş bu sözleşmenin 5.1, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8. maddelerindeki hususlara aykırı davranması halinde ... ...

Gayrimenkul'ün 3. maddede taşınmazın satış bedelinin %3+KDV'sine den gelen ... yoksun kalınan satıcı hizmet bedelini ve yine 3. maddede taşınmaz satış bedelinin %3+KDV'sine den gelen....yoksun kalınan alıcı hizmet bedelini ödemeyi kabul edeceği, 6. maddesinde; sözleşme süresinin sözleşmenin taraflarca imzalandığı tarihten itibaren 3 ay olduğu, müşterinin bu süre içerisinde sözleşmeyi haklı ve mücbir sebebi olmaksızın feshedemeyeceği, müşterinin sözleşmeyi haklı bir sebep olmaksızın feshetmesi halinde ... ...

Gayrimenkule 3. maddede yazılı taşınmazın satış bedelinin %3+KDV'sine denk gelen ve yoksun kalınan alıcı hizmet bedeli olan bedeli ödemeyi kabul edeceği, sözleşmenin bitiminden bir ay önce taraflar yazılı olarak sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirmediği takdirde sözleşmenin aynı koşullarda yenilenmiş sayılacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.

Davacı ile davalı ... arasında imzalanan 06/02/2019 tarihli Gayrimenkul Görme ve Hizmet Bedeli Yetki Belgesi ile; davalı ...'nin "... taşınmazı/taşınmazları belirtilen tarihte satın almak/ kiralamak amacı ile ... ... Gayrimenkul aracılığıyla gezip, görüp inceledim.

Söz konusu taşınmazı/taşınmazları, (1) yıl içerisinde şahsım, eşim, usul ve fürum, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarım ile ortağı veya çalışanı olduğum, şirket, şirketin ortakları, şirketin ortak olduğu tüzel kişiler satın aldığı takdirde taşınmazların yukarıda yazılı satış bedelinin %3+KDV'sine isabet eden bedeli ... ...

Gayrimenkul'e hizmet bedeli olarak ödemeyi; kiralanması halinde ise taşınmazların yukarıda yazılı yıllık kira bedelinin %12+KDV'sine isabet eden bedeli ... ... Gayrimenkul'e hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ediyorum. ..." şeklinde taahhütte bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan Taşınmaz Satın Alma/Kiralama Teklif Formunda ise; teklif tutarı olarak 3.800.000 TL yazılı olduğu, davalı ...'nin, " yukarıda adresi belirtilen taşınmazı/taşınmazları belirtilen tarihte satın almak/kiralamak amacı ile ... ... Gayrimenkul aracılığıyla gezip, görüp inceledim.

Söz konusu taşınmazı/taşınmazları, (2) yıl içerisinde şahsım, eşim, usul ve fürum, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarım ile ortağı veya çalışanı olduğum, şirket, şirketin ortakları, şirketin ortak olduğu tüzel kişiler satın aldığı takdirde taşınmazların yukarıda yazılı satış bedelinin %2+KDV'sine isabet eden bedeli ... ...

Gayrimenkul'e hizmet bedeli olarak ödemeyi; kiralanması halinde ise taşınmazların yukarıda yazılı yıllık kira bedelinin %12+KDV'sine isabet eden bedeli ... ... Gayrimenkul'e hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ediyorum. ..." şeklinde taahhütte bulunduğu görülmüştür.

Davalı ... tarafından davacıya keşide edilen Ankara 53. Noterliği'nin 13/02/2019 tarihli ihtarnamesi ile;... adresindeki imarın ... parselinde bulunan müstakil villanın satışı için 04/09/2018 tarihinden başlamak üzere 3 aylık süre için 4.850.000,00 TL'ye satılmasına aracılık etmek amacıyla verilen yetkinin, yetki süresi içerisinde satışın gerçekleştirilmemesi nedeniyle yetki süresinin uzatılmayarak yetkinin kaldırıldığının ihtaren davacıya bildirildiği görülmüştür. Dava konusu taşınmazın ... adına kayıtlı iken 20/02/2019 tarihli tapu resmi senedi ile davalı ... ...'ye satışının yapıldığı görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında ve özellikle davacı ile imzalanan 06/02/2019 tarihli sözleşmede müşteri adı olarak ..., firma olarak ...

İnşaat yazılmış ve sözleşmede müşteri olarak ... isim ve imzasının bulunması, davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmasına rağmen davalı ...'nin şirket temsilcisi sıfatıyla imza attığına dair bir açıklama bulunmaması dikkate alındığında sözleşmenin tarafı olmayan davalı şirket yönünden davanın husumetten reddi kararının yerinde olmasına göre mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacının tüm istinaf itirazlarının, davalılar yönünden, davalı satıcı ...'nin sözleşme sona ermeden sözleşmeyi haksız nedenle feshetmesi nedeniyle sözleşmenin 6.maddesi gereğince haksız fesihten dolayı sorumlu olmasına,

davalı alıcı yönünden sözleşme gereğince satımın gerçekleşmesi nedeniyle komisyon bedelinin ödenmesinin gerekmesine, alacağın likid olmasına göre davalıların aşağıdaki bent dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacı ile imzalanan 04/09/2018 tarihli sözleşmede müşteri kısmında ... ve ... ismi bulunduğu, müşteri adına yetkili kısmında yine ... isminin bulunduğu, sözleşmenin altında müşteri olarak ... isim ve imzası bulunmakla, simsarlık sözleşmesine konu taşınmazın müşterinin kendi adına kayıtlı olmasının şart olmadığı dikkate alındığında sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince sözleşmede imzası bulunmayan ve sözleşmede kendisine vekaleten imza atıldığına dair açıklama bulunmayan ... yönünden davanın husumetten reddi gerekirken yazılı gerekçe ile bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş, bu yöne değinen davalı istinafının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."