Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/429 K.2024/549

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan ... markalı iş makinesini satın aldığını makinenin 4 adet lastiğinin ayıplı olduğunu belirterek lastiklerin ayıptan ari misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davalının satışını gerçekleştirdiği ... model iş makinelerinde kullanılan 440/80 R24 ebatlı lastiklerde sorun yaşandığı için 60'tan fazla makinenin lastiklerini değiştirmek zorunda kaldıklarını bunu duyan davacının kendisine teslim edilen makine ve lastikte herhangi bir sorun olmadığı üstelik teslim edilen makine üzerindeki lastiklerin farklı ebat lastik olduğu ve bu lastiklerde hiç sorun olmadığı halde garanti süresi bitimine doğru lastiklerde problem olduğundan bahisle başvurması üzerine servis yetkilisi tarafından inceleme yapıldığını lastiklerde herhangi bir sıkıntı bulunmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda: TTK'nın 23. maddesi yollaması ile TBK'nın 227. maddesinde malın ayıplı olması halinde alıcıya seçimlik haklar tanındığı, alıcının isterse sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim, ücretsiz onarım, ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi hakları tanıdığı,

davacı tarafça satın alınan iş makinesinin 4 adet lastiğinin ayıplı olduğuna ilişkin garanti süresi içerisinde açılan dava teknik inceleme sonucunda dava konusu lastiklerin gizli ayıplı olduğu ve davacının süresinde yaptığı ihbar ve değiştirme istemi ile lastikleri kullanmaya zorlanılmayacağı anlaşıldığı gerekçesiyle davacının dava konusu lastiklerin ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi isteminin kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; süresi içinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, araç mlkiyetinin de davacıya ait olmadığını davacının, dava tarihine kadar lastiklerle ilgili hiçbir sorun yaşamadığı halde (makine ile sorunsuz olarak 1 yıl ve 1437 saat süre ile çalışmaya devam ettiği halde) hatalı düzenlenen 10.06.2016 tarihli servis formundaki notu bahane ederek lastiklerin değiştirilmesinin talep edildiğini lastiklerle ilgili bir sorun yaşanmadığını, söz konusu servis formunda yazdığı gibi lastiklerin şişmediği lastiklerde tipinden ve yapısından dolayı(çelik sırtlı-kuşaklı olmasından dolayı) dalgalar olmasının normal olduğunu,

lastikler üzerinde fiziki inceleme yapılmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, davaya konu lastiklerin türünü bile yanlış belirlediğini, rapora itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık satım sözleşmesine konu lastiklerin ayıplı olup olmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıplı satış nedeniyle ayıba karşı tekeffül hükümleri gereğince lastik bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı yan davalıdan almış olduğu lastiklerinin garanti süresi içerisinde kullanımdan kaynaklanmayan nedenlerle sorunlar yaşandığından bahisle ayıplı olduğunu iddia etmiştir.

Ayıptan sorumluluğu düzenleyen TBK m. 219 "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" hükmünü içermektedir.

Bu anlamda davacı alıcının, satıcı tarafından satılanda bildirilen niteliklerin bulunmadığı, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların varlığını ispatı gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta ayıp iddiasının ispatı bakımından bilirkişi incelemesine dayanılmış, mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin hükmüne esas aldığı bilirkişi heyeti raporunda; davaya konu lastiklerde inceleme yapılmadan dosya üzerinde inceleme yapılarak, dava konusu edilen lastikler üzerinde teknik inceleme yapılmadan, teknik yönlerden yeterli ve ayrıntılı görüş belirtilmeden üretim hatası bulunup bulunmadığı hangi ölçütlere göre lastiklerdeki ayıbın varıldığı açıklanmamış, yalnızca dosya arasında bulunan yetkili servisin lastiklerin şiştiği ve değişimi gerektiğine ilişkin servis raporundan yola çıkarak soyut yorum ile yetinilmiştir. Bu anlamda denetime elverişli bir bilirkişi incelemesinin varlığından söz edilemeyecektir.

Açıklandığı üzere alınan bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli mahiyette ve denetime elverişli değildir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş yukarıdaki hukuki esaslar ile bilirkişi raporundaki eksiklikler gözetilerek, araç lastiği konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesinden ibaret olup, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemenin kabul şekli itibariyle de kurulan hükümde dava konusu lastiklerin ayıptan ari şekilde misli ile değişimine karar verilmiş ise de ayıplı malların davalıya aynen iadesine ise karar verilmemesi de önemli bir eksiklik olup, bu hususun da gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, kararın 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."