Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/809 K.2024/1125

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ile davalı ... Oto. Dingil. San ve Tic. A.Ş vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından üstlenilen işlere konu araçlarda kullanılacak dingillerin çeşitli tarihlerde davalı ... Otom. Dingil San. ve Tic.

A.Ş.'den satın alındığını, alınan malzemelerin bedellerinin müvekkili firma tarafından ödendiğini, araçların teslim edilmesinden sonra belirli aralıklarla tespit konusu dingillerden arızalar çıkmaya başladığını, bu durumun davalı şirkete bildirildiğini, ancak önce araştırma yapıp devamında zararın giderileceğinin belirtilmesine rağmen, herhangi bir müdahalede bulunulmadığını ve hasarların müvekkili firma tarafından giderildiğini, ancak parçalardaki arızaların halen devam ettiğini, rıza bildirimleri yapılanlar için gerekli masraflar yapılarak tamiratlarının değişimlerinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, davalı ...

Otomotiv San. ve Tic, A.Ş. ise üstlenmiş olduğu denetim görevini gereği gibi yerine getirmediğini, davalı tarafça zararın giderilmemesi sebebiyle Akyurt Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/9 D.

İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesinde de davalı firmadan alınan dingillerin bulunması gereken özelliklere uygunluk taşımadığını, yine yaptırılan tespitten sonra da arıza bildirimlerinin gelmeye devam ettiğini ve arızalarla alakalı değişimlerinde yine müvekkili firma tarafından yapıldığını belirterek şimdilik yapılan anlaşmaya uygun olmayan üretim sebebiyle,

müvekkili firmanın bugüne kadar uğramış olduğu 164.000,00 TL tamir/ değişim/ zarar/ ödeme/ gider vb. ve hatalı üretim içerisinde yer alan ancak henüz değişmeyen dingillere için şimdilik 1.000,00 TL' nin tespit davasının açıldığı 29.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine Akyurt Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/9 D.iş sayılı tespit dosyasında yapılan masrafları ve fer'ileri dahil olmak üzere, tüm yargılama giderlerinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 06/12/2018 tarihli dilekçesi ile iş bu davanın davalı olarak ... Oto. Dingil. San ve Tic. A.Ş ile ... Oto. San ve Tic. A.Ş olarak gösterildiğini, ancak dava dilekçesinde maddi hataya düşüldüğünü, davalı olarak gösterilen ... Oto. San ve Tic. A.Ş'nin davaları ile ilgisinin bulunmadığını, daha önce Akyurt Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/9 D. İş dosyası ile yaptırılan tespit sonucunda denetim görevini gereği gibi yerine getirmeyen ... Oto. San ve Tic. Ltd. Şti 'nin davalı olması gerektiğini, iş bu nedenle davanın HMK'nun 124' ncü maddesi hükmü gereği ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti 'ye yönlendirilmesine karar verilmesini, ... Oto. San ve Tic. A.Ş'ne gerekli tebligatların yapılarak taraf teşkilinin sağlanmasını davanın devamına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Oto. Dingil. San ve Tic.

A.Ş vekili, öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın konuyla ilgili olarak haksız bir şekilde daha önceden de talepleri olduğunu, müvekkili firma tarafından reddedildiğini, davacının neye istanaden alacak davası açtığını gösterir bir belgenin de bulunmadığını, davacı firmanın aldığı ihalede araçlarına 16'lı Low-Bed Dingil Takımı üretimi için müvekkiline başvurduğunu,

müvekkilinin de numune olarak bir adet 16'lı Low-Bed Dingil Takımı üretip davacı firmaya 05/11/2013 tarihinde gönderdiğini, davacı firmanın da numune takımından memnun kaldığını, tüm imalat aşamasının davacı firmanın bilgisi ve kontrolü dahilinde yapıldığını ve tamamen kendi isteklerine göre imal edildiğini, alınan araçların periyodik bakımlarının yapılmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği iddiaların çoğunun müvekkili firma ile alakalı mevzular olmadığını, arızaların tamamına yakının da araçların periyodik kontrollerinin yapılmamasından kaynaklı arızalar olduğunu,

davacının kendi yapması gereken kontrolleri yapmadığını ve arızalara sebebiyet verdiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Oto. San. Tic. Ltd.

Şti vekili, müvekkilinin fren test firması olduğunu, 2009 yılında ... firmasının üretimi olan römork dingilinin testini yaparak rapor verdiğini, 71/320/AT EKVII kapsamında garanti süresi, malzeme mukavemeti, ömür testi ev üretimin uygunluğunun denetimi ( COP) olmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalı ... firmaları arasında üretilen dingilin denetimini içeren bir sözleşmenin olmadığını, müvekkilinin sadece fren test raporu sunduğunu, dingin test raporu dingilin garanti süresini de belirlemediğini, davacı şirketin üretim yaptığı tarihte frenlerle ilgili devrede olan teknik mevzuatın 71/320/AT olduğunu,

müvekkili şirketin de 15/07/2003 tarihinden itibaren 71/320/AT teknik mevzuatı konusunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın görevlendirdiği teknik hizmetler kuruluşlarından birisi olduğunu, ancak müvekkilinin davacı firmanın dava konusu aracının 71/320/AT 'ye göre fren tip onay testini yapmadığını, davacı firmanın başka bir teknik servise yaptırdığını, dava konusu olan arızalar ve garanti süresi konusundaki ihtilafın müvekkili firmanın vermiş olduğu test raporu ile ilişkisinin olmadığını, ayrıca müvekkili şirket ile ... şirketi arasında herhangi bir sözleşmenin de olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre,davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic. A.Ş. ve davacı ... firmasının birlikte kusurlu oldukları ve ortaya çıkan arızalardan birlikte sorumlu oldukları ve iki firmanın da birbirlerine karşı kusur yönleriyle %50 oranında sorumlu olacağını, diğer davalı firma olan ... Otomotiv San. Tic. Ltd.

Şti.'nin bir kusur durumu bulunmadığı belirtilmiş olup 15/01/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda ise alacak talebine ilişkin olarak kesin tespiti yapılan ve malzemeden kaynaklı dingil sistemi arızaları ve gizli ayıplı mal olması nedeniyle davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic.

A.Ş.’ nin 4 adet dingil takımı maliyeti olan KDV hariç 47.400,00 TL' nin davacı ... şirketine ödemesi gerektiği belirtildiği, bilirkişi kurulunun raporları karar ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu kapsamda davacı şirketin davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic.

A.Ş.' den uğradığı zarar nedeniyle talep edebileceği alacak miktarı, bilirkişi kurulu tarafından, 47.400,00 TL tespit edilmiş olup, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ayıptan sorumluluk hükümleri gereğince davacının uğradığı zararları akidi olan davalıdan isteyebileceği, davacının davalıdan ayıp oranında bedel indirimi istemekte haklı olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı ... Oto. Dingil. San ve Tic. A.Ş vekili tarafından;

Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının talebi haricinde talebini aşar şekilde karar verildiğini, bilirkişi kurulu tarafından itirazlarının karşılanmadığını, periyodik bakımların davacı yanca yapılmadığını, davacının somun arızası iddiasının yerinde olmadığını, satılan malın gizli ayıplı olmadığını, garanti süresi içerisinde giderilen arızalarla ilgili taleplerin de yerinde olmadığını, kusur oranı %50 olarak belirlenmesine karşın kararda müvekkilinden tüm zararın tazminine karar verilmesinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını,

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Mahkemece müvekkiline kusur izafe edilmesinin doğru olmadığını, 71 parça dingil takımı ile ilgili talepte bulunulmasına karşın diğer taleplerle ilgili karar verilmemesinin doğru olmadığını, davalıların ağır kusurlu olduğunu, hakkında dava reddedilen davalıya kusur izafe edilmemesinin doğru olmadığını, maddi hata sebebiyle taraf gösterilen davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, müvekkili lehine hükmedilen vekalet ücretinin hazineye irat kaydına şeklinde hüküm kurulmasının doğru olmadığını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu dingil takımlarının ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı ve kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesinin ayıplı ifası ve denetim görevinin yerine getirilmesinde kusurlu olunması nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davalının öncelikle usuli itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.

Davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic. A.Ş. davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür. Davacı, ayıp nedeniyle zararlarının tahsili isteminde bulunmuştur.

TBK'nin 231.maddesi uyarınca "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz."

Davacı tarafından davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic. A.Ş.’den 71 adet dingil takımı alınması hususunda tarafların anlaştıkları, davalı tarafından partiler şeklinde dingil takımlarının davacıya teslim edildiği, en son 11 adetinin 14/04/2014 tarihinde teslim edildiği hususu taraflar arasında ihtilafsızdır.

Somut olayda Mahkemece, dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporlarının incelenmesinden satıcının ağır kusurlu olup olmadığı hususunun araştırıldığı, her ne kadar 15/09/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda ayrıksı görüş ileri süren Hasan Güleşen’in ağır kusurlu olduğuna yönelik tespitlerini sonraki ek raporlarda sürdürmediği, dosya kapsamı itibariyle davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic.

A.Ş.’nin gizli ayıplı olduğu tespit edilen dingil takımları ile ilgili kusurlu olduğu tespit edilmiş ise de ağır kusurlu olduğu hususunun davacı yanca ispat edilemediği anlaşıldığından mahkemece süresi içerisinde davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic.

A.Ş. vekilinin zamanaşımı itirazını ileri sürdüğü de gözetilerek iş bu davalı yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı ... Oto. Dingil San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."