Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/916 K.2024/616

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin satım sözleşmesini konu alan faturalardan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Ankara 15. İcra Müdürlüğü’nün 2018/14212 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında her ne kadar dava dışı ticari ilişki mevcut ise de iddia olunan faturaları kabul etmediklerini, davalı müvekkilinin bu faturalar karşılığında, davacı şirkete borcu bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ticari defterlerinde davacının davalı yandan 61.242,00 TL alacağının olduğu, davalı yana ait 2018 yılı ticari defterleri ile davalı yanın bağlı olduğu vergi dairesi tarafından dosyaya celp eden ilgili dönem BA formları üzerinde yapılan tetkikte davalı yanın davacı yana 19.824,00 TL borçlu olduğu, taraflar arasındaki bakiye farkın ise davacı yan tarafından davalı yan adına tanzim edilen 08.06.2018 tarihli 122832 numaralı 41.418,00 TL bedelli faturanın davalı yan ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, davacı yanca bu faturaya konu malların davalıya teslim edildiği hususunun usulüne uygun delillerle ispat edilemediği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkiline ait ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve takipte gösterilen kadar alacak kaydının yer aldığı, müvekkili tarafından faturalara konu emtiaların davalıya teslim edildiği, davalının reddedilen faturayı ticari defterlerine işlememesinden ve vergi dairesine bildirmemesinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu emtiaların teslimi ve bedelinin ödenmesi noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 15. İcra Müdürlüğü’nün 2018/14212 Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından davalı aleyhinde 11.12.2018 tarihinde iki adet faturaya istinaden toplam 61.242,00 TL alacağın tahsili talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, davalı yan vekilinin 18/12/2018 tarihinde süresinde itirazı üzerine takibin durduğu ve iş bu itirazın iptali davasının yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarından davacının ticari defterlerinde davacının davalı yandan 61.242,00 TL alacağının olduğu, davalı yana ait 2018 yılı ticari defterleri ile davalı yanın bağlı olduğu vergi dairesi tarafından dosyaya celp eden ilgili dönem BA formları üzerinde yapılan tetkikte davalı yanın davacı yana 19.824,00 TL borçlu olduğu, taraflar arasındaki bakiye farkın ise davacı yan tarafından davalı yan adına tanzim edilen 08.06.2018 tarihli 122832 numaralı 41.418,00 TL bedelli faturanın davalı yan ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı,

iş bu fatura muhteviyatındaki emtiaların, 25.06.2018 tarihli 39087 numaralı irsaliye ile ...'e teslim edildiği, dava dışı ...'ün davacı yan vekilinin beyanıyla nakliye çalışanı olduğunun anlaşıldığı, ancak dosyada nakliyeye ilişkin faturaya, ödeme belgesine ve dava dışı nakliye çalışanı ... tarafından fatura muhteviyatı emtiaların davalı yana teslimine ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, 08.06.2018 tarihli 122832 numaralı 41.418,00 TL bedelli faturaya ilişkin mal teslimi hususunun dosya kapsamı ile davacı yan tarafından usulüne uygun delilerle ispat edilemediği anlaşılmıştır.

TMK.'nun 6.maddesi gereğince "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamında davacı tarafın 08.06.2018 tarihli 122832 numaralı 41.418,00 TL bedelli fatura yönünden teslim olgusunu yazılı delilerle kanıtlayamadığı görülmektedir. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davacının dava dilekçesinin eki olarak sunduğu delil listesinde yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."