Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1063 K.2023/1362

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Talep eden vekili, taraflar arasında oluşan satım ilişkisi kapsamında talep eden tarafından satışa konu malların karşı tarafa teslim edildiğini, bedelinin ödenmediğini belirterek karşı taraf hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; talebe dayanak yapılan tek taraflı düzenlenmiş olan fatura, sevk irsaliyesi ile tek başına alacağın varlığını göstermeyeceği, İİK 257. maddesinin şartlarının somut olayda bulunmadığı belirtilerek ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz için yasal şartların oluştuğunu, tüm alacağın vadesinin geldiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından, müvekkili olan şirketin, borçlu şirkete mal sattığını bunlara dair faturalar ve sevk irsaliyesi düzenlendiğini, müvekkilinin 472.000,00 TL'lik alacağının bulunduğu iddiasıyla ihtiyati haciz talep edilmiş, mahkemece 05/05/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebi reddedilmiştir.

2004 sayılı İİK'nın 257.maddesinin ilk fıkrasında; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi ile muaccel başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haczin koşulları sayılmaktadır.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.maddesinin 1.fıkrasında yer alan “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur...” düzenlemesi ile alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (HMK m.200). Kuşkusuz yargılama sonunda alacağın varlık ve miktarı kesin deliller ile ortaya konulacaktır.

Ancak yargılama sonuçlanıncaya kadar geçici hukuki koruma olarak para alacağının güvence altına alınması amacıyla para alacaklarında İİK'nun 257 vd maddelerindeki koşulların bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceğinin kabulü gerekir.

Fatura tek taraflı bir belge olup, tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini göstermez. Fatura ile birlikte faturaya konu mal ve hizmetin sunulduğunun ispatına ilişkin delil ve belgelerin de yaklaşık ispat kurallarına göre sunulması gerekir. Bu husus İİK'nın 258/1.maddesinde; "Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde belirtilmiştir.

Somut olayda; alacağın varlığına dayanak fatura dışında satıma konu malın karşı tarafa teslimine ilişkin olarak sevk irsaliyesi de dosyaya sunulmuştur. Dosyada bulunan sevk irsaliyesinde davacının alacağını dayandırdığı faturaya atıf olduğu, bu sevk irsaliyesinin alt kısmında teslim alan kısmında imzası olduğu ve imzalı sevk irsaliyesinin karşıladığı faturanın toplam miktarının talep edilen miktar olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu sevk irsaliyesi alacağın varlığına dair kanaat uyandıran belgelerden sayılmalıdır(İİK.m.258).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, talepçinin ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar vermek gerekirken reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, talepçinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, İİK'nun 257/1.maddesi gereğince 472.000,00 TL alacak yönünden İİK'nun 259.maddesi gereğince takdiren %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."