Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1121 K.2024/279

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacının 2007 yılından itibaren davalı ile birkaç kez teminat olarak gayrimenkul satışı karşılığı borç para ilişkisine girdiğini, davalı tarafından verilen her borca karşılık teminat olarak davacıya ait taşınmazların davalıya satış yapılarak teminatlandırıldığını, davalının bu süreçlerde 1995 yılında çıkarılan yasa kapsamında ikrazatçılık faaliyetinde bulunduğu için resmi olarak davacıya borç para verip bu miktarda yüksek faizlerle geri aldığını, 23/07/2007 tarihinde 100.000,00 TL'nin alındığını ve davacıya ait ... adresinde bulunan 300 m² depolu dublex dairenin davalıya satıldığını,

alınan borcun ödenmesi üzerine taşınmazın 19/12/2008 tarihinde tekrar davacıya devredildiğini, 27/01/2009 tarihinde 120.000,00 TL'nin alındığını ve davacıya ait ... adresinde bulunan 300 m² depolu dubleks dairenin davalıya satıldığını, alınan borcun ödenmesinden çok sonra 01/03/2013 tarihinde tekrar davacıya devredildiğini, 14/09/2009 tarihinde 300.000,00 TL'nin alındığını ve davacıya ait ... parselde kayıtlı 3.000 m² arsa ile aynı ada 8 parselde kayıtlı 3.000 m² arsa üzerine kurulu triplex villanın davalıya satıldığını,

borcun faizine karşılık 25/06/2010 tarihinde ... parselde kayıtlı ...adresinde bulunan 385 m² dubleks dairenin davalıya devredildiğini, dairenin ödemelerden çok sonra 24/10/2013 tarihinde davacıya devredildiğini, her borç alındığında davalıya taşınmaz devri yapıldığını, borcun ödenmesi üzerine tekrar eski sahibi olan davacıya devredildiğini, ancak davalı tarafından, davacının tüm ödemeleri yapmasına karşın taşınmazların tamamının davacıya geri verilmediğini, ihtarname keşide edildiğini, davacı tarafından herbir borç alınışında açığa atılan imza ile boş senetlerin verildiğini,

900.000,00 USD'lik senedin de bu senetlerden bir tanesinin doldurulması sonucu talep edilen bir bono olduğunun düşünüldüğünü, davacının davalıya borcu olmadığının, mahkeme kararı ve kendi beyanları ile sabit olduğunu, davalı tarafından ikrazatçılık yapılmasının mümkün olmadığını, davacının aldığı borçtan çok daha fazlasını ödemesine karşın davalı tarafından geçmişte alınan bonolar yüzünden borçtan kurtulamadığını belirterek 900.000,00 USD bedelli 30/11/2013 tarihli bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacının menfi tespitini talep ettiği alacağın kambiyo senedi olup, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun bulunduğunu, davacının davalıya ait ikrazat kuruluşundan 9 kez kredi kullandığını, borçlunun iddialarının aksine teminatların borcu karşılamaya yetmediğini, atıfta bulunulan mahkeme kararının içeriğinin çarpıtıldığını, davacının borcunu ödediğine dair herhangi bir beyanının olmadığını, borcunu ödemek ve taşınmazlarını geri almak istediğine ilişkin beyanının olduğunu, davacının atıfta bulunduğu bononun ikrazat faaliyetleri içerisindeki dönem kredi borçlarına mahsuben ileri vadeli olarak verildiğini,

davacının kredi sözleşmelerine dayalı borçlarının 900.000,00 USD'nin çok üzerinde olduğunu, iki adet tapuyu iade almasına karşın borçlarını ödeyemediğini, davalı hakkında 2011/210 nolu soruşturma sonucu takipsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafça ikrazatçılık sözleşmeleri sunulduğu, davacı deftere tabi olmayıp, davalı deftere tabi olmakla, davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde davalının incelenen 2011-2012-2013 yılları ticari defterlerinden 2011 yılı ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunduğu, diğerlerinin kapanış tasdiklerinin bulunmadığını, ikrazat sözleşmelerinin 2008-2009-2010 yıllarına ait olup, bu yıllara ilişkin defterlerin incelenmesi gerektiğini ancak sunulmadığını, 2011 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre 2010 yılından devreden 758.850,00 TL borcun bulunduğu,

ödeme yapılmayıp 2012 yılına devrettiği, 2012 yılı ticari defter kayıtlarında 2011 yılından devreden 758.850,00 TL borç bakiyesi ile 05/01/2012 tarihli sözleşmeye konu 468.000,00 TL ödünç para ve 82.000,00 TL tutarında ödünç paranın davacıya verildiğine ilişkin kaydın bulunduğunu, herhangi bir ödeme kaydı olmayıp davalı tarafın davalıya toplam 1.303.850,00 TL ödünç para verdiği,

herhangi bir tahsilatın yapılamadığı borç bakiyesinin 2013 yılına devrettiğini, 900.000,00 USD bedelli senedin defterde kayıtlı olmadığını, tüm kayıtların usulüne göre tutulmadığını, senedin dayanağı sözleşmenin olmadığı ve ikrazatçılık faaliyeti sonrasında düzenlendiğinden ikrazat faaliyeti kapsamında verilmediğinin kabulü gerektiğini bildirdikleri, taraflar arasında süreç içerisinde ikrazatçılık sözleşmeleri düzenlendiği,

sözleşmelerin 07/01/2008 tarih 184 nolu, 04/04/2008 tarih 233 nolu, 01/05/2008 tarih 274 nolu, 01/12/2008 tarih 354 nolu, 27/01/2009 tarih 386 nolu, 14/09/2009 tarih 477 nolu, 25/01/2010 tarih 143 nolu, 25/06/2010 tarih 183 nolu, 01/01/2012 tarih 447 nolu sözleşmeler olduğu, davacının ikrazat sözleşmesi çerçevesinde krediler kullandığı, kredilere karışlık teminat olarak taşınmazların verildiği, 900.000,00 USD bedelli senede ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı,

13/12/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketler Kanununun geçici 5. maddesi gereğince ikrazat faaliyetlerinin durdurulduğunun anlaşıldığı, dava konusu senet nakden düzenlenmiş olup, davacı taraf dava konusu senedin de ikrazatçılık faaliyeti döneminde boş olarak verilen senetlerden olup, borcun ödendiği, davalı taraf da sözleşme kapsamında bulunup borcun ödenmediğini belirtmiş olup, taraflar arasında davacının ikrazatçılık faaliyeti yaptığı dönemde ödünç sözleşmeleri düzenlendiği, bir kısım taşınmazların sözleşmeler kapsamında teminat olarak verildiği,

Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında tapu iptal ve tescil davası açılan taşınmazın sözleşme kapsamında verilen teminat senetlerinden olduğu iddiasında bulunulduğu, bu davanın niteliği gereği sonucunun beklenmesini gerektirir bir hususun olmadığı, dosya kapsamı, iddia ve savunma itibariyle kanıt yükünün davacı tarafta olduğu, ödünç anlaşması kapsamında düzenlenen senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasını kanıt yükünün de davacıda bulunduğu, bu hususun kanıtlanamadığı, davalı taraf senedin ödenmediği savunmasında bulunmuş ise de;

incelenen ticari defterleri kapsamında davacıdan alacağın 1.303.850,00 TL olduğu daha fazla borcun olduğu hususunun kanıtlanamadığı, aleyhine delil teşkil edecek defter kayıtları itibariyle borç 1.303.850,00 TL olup, senedin tanzim tarihinde USD olarak düzenlenmiş olma durumu da nazara alınarak tanzim tarihi itibariyle 1.303.850,00 TL'nin USD karşılığının 1.8069 kur oranı üzerinden 1.303.850,00/1,8069=721.595,00 USD olmakla bu miktar borcun olduğu,

900.000,00-721.595,00=178.405,00 USD kısım için borcun olmadığı anlaşılmakla ve davanın açıldığı tarih itibariyle takip olmayıp, senetten dolayı menfi tespit davası olarak açılan bu davanın kısmen kabulü gerektiği belirtilerek;

-Davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya dava konusu 01.03.2013 tanzim, 30.11.2013 vade tarihli 900.000,00 USD bedelli senedin 178.405,00 USD kısmı için borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; İddiaları tekrarlayarak , mahkemece ispat yükünün hatalı değerlendirildiği, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığından sadece aleyhine delil teşkil edeceği, dava konusu senedin teminat olarak sadece imza atılarak boş verildiği, davanın tamamının kabulü gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davacının davaya konu senetten dolayı sorumluluğunun değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu bononun incelenmesinde; keşidecinin davacı, lehtarın davalı olduğu, 01/03/2013 tanzim, 30/11/2013 vade tarihli 900.000,00 TL bedelli olduğu ve nakden düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında ikrazatçılık sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerin 07/01/2008 tarih 184 nolu, 04/04/2008 tarih 233 nolu, 01/05/2008 tarih 274 nolu, 01/12/2008 tarih 354 nolu, 27/01/2009 tarih 386 nolu, 14/09/2009 tarih 477 nolu, 25/01/2010 tarih 143 nolu, 25/06/2010 tarih 183 nolu, 01/01/2012 tarih 447 nolu sözleşmeler olduğu, davacının ikrazat sözleşmesi çerçevesinde krediler kullandığı, kredilere karşılık teminat olarak taşınmazların verildiği, 900.000,00 USD bedelli dava konusu senede ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, 13/12/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketler Kanununun geçici 5. maddesi gereğince ikrazat faaliyetlerinin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Davacının ticari deftere tabi olmadığı, davalı defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişi raporunda davacı tarafın davalıya toplam 1.303.850,00 TL ödünç para verdiği, herhangi bir tahsilatın yapılamadığı borç bakiyesinin 2013 yılına devrettiği, 900.000,00 USD bedelli senedin defterde kayıtlı olmadığı, tüm kayıtların usulüne göre tutulmadığı, senedin dayanağı sözleşmenin olmadığı ve ikrazatçılık faaliyeti sonrasında düzenlendiğinden ikrazat faaliyeti kapsamında verilmediğinin kabulü gerektiği bildirilmiştir.

Davalı taraf savunmasında bononun ikrazat faaliyetleri içerisindeki dönem kredi borçlarına mahsuben ileri vadeli olarak verildiğini, davacının kredi sözleşmelerine dayalı borçlarının 900.000,00 USD'nin çok üzerinde olduğunu bildirdiğinden ve incelenen ticari defter kayıtlarından davacıdan alacağının 1.303.850,00 TL olduğu, daha fazla alacağı olduğu hususunun kanıtlanamadığı, senedin tanzim tarihi itibariyle 721.595,00USD ye tekabül ettiği ve senet bedelinden düşümü ile 178.405,00USD tutardan borçlu olmadığının belirlenmesi doğru olmuştur.

Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve istinafa gelenin sıfatına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."