Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1191 K.2025/1545

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin hamili iken hırsızlık sonucunda ... Şubesinin 0010091 seri numaralı 30/10/2022 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirketin genel merkezine gönderilirken kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/348 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı verildiğinden ödeme yapılmadığını, karar üzerine davalı tarafça Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/31040 E. sayılı dosyasında çek keşidecisi ve müvekkilinden önceki cirantalar aleyhine icra takibi başlatıldığını, ciro silsilesinde davalının çekin yetkili hamili sayılmasının mümkün olmadığını belirterek çekin davalıdan istirdatına ve müvekkiline teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 11.11.2022 havale tarihli dilekçesi ile dava konusu çekin Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/31040 E. sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini ve icra dosyasında çek keşidecisi ve müvekkilinden önceki cirantalar aleyhine bir dizi haciz işleminin yapılmasının ardından haciz baskısına dayanamayan dosya borçluları tarafından 11.12.2022 tarihinde çek bedelinin ödendiğini bildirmiş ve 28.02.2023 tarihli duruşmada alınan beyanında da icra dosyasında müvekkili şirketin borçlu olarak gözükmediğini, çekte cirosunun bulunmadığını, borçlu gözüken ... Alüminyum tarafından bedelin ödendiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı yan cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, 30.10.2022 keşide tarihli 0010091 seri nolu 100.000,00TL bedelli çekin keşidecisinin ... Alüminyum ....Ltd. Şti. lehtarının ... Otomasyon ...Ltd. Şti. olduğu, alacaklı ... Otomasyon ...Ltd. Şti. tarafından ciro edildiği ve ciro alan ... Alüminyum....Ltd. Şti. tarafından da ... Plastik San. Ve Tic. Ltd.

Şti. emrine ödeyiniz yazılarak davacı şirkete ciro edildiği, buna ilişkin tahsilat makbuzları ile çek giriş bordrolarının dosyaya ibraz edildiği, takibe konan çekte davacının cirosunun bulunmadığı, ... Alüminyum....Ltd. Şti.'nin cirosundan sonra ciro zincirinin bozulduğu, daha sonrada ... ve ... 'nin cirolarının bulunduğu, lehtar olan ... Alüminyum ....Ltd.

Şti.'nin emrine ödeyiniz şeklinde cirosu olduğu halde bundan sonraki cironun davacı şirket tarafından yapılması gerekirken çek arka yüzünde davacı şirketin cirosunun bulunmadığı ve bu hususun çek incelendiğinde anlaşıldığı bu şekilde ciro zincirinin koptuğu, çek bedelinin çeki davacıya ciro eden ... Alüminyum ....Ltd. Şti. tarafından ödenmiş olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiği, davacı yanın çekte cirosunun dahi bulunmadığı, haksız kazanç elde etmeye çalıştığı, davacının iş bu davayı açamayacağı, davacı yanın herhangi bir ödemesinin bulunmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık çek istirdatı koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

30.10.2022 keşide tarihli 0010091 seri nolu, 100.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin ... Alüminyum ....Ltd. Şti. lehtarının ... Otomasyon ...Ltd. Şti. olduğu, alacaklı ... Otomasyon ...Ltd. Şti. tarafından ciro edildiği ve ciro alan ... Alüminyum....Ltd. Şti. tarafından da ... Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine ödeyiniz yazılarak davacı şirkete ciro edildiği, buna ilişkin tahsilat makbuzları ile çek giriş bordrolarının dosyaya ibraz edildiği, takibe konan çekte davacının cirosunun bulunmadığı, ... Alüminyum....Ltd. Şti.'nin cirosundan sonra ciro zincirinin bozulduğu, daha sonrada ... ve ... 'nin cirolarının bulunduğu, çekin davacı yanın rızası hilafına elinden çıktığının davacı yanca ispat edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."