Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1550 K.2025/371

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili. Davalı ile davacı ... ... ... ...... arasında 02/11/2001 tarihinde bir protokol ile imzalanacak olan bayilik anlaşması ile ilgili ön koşulların belirlendiğini, bu sözleşmenin akabinde davalı ile müvekkil ... ... ... .... arasında Bayilik Sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, sözleşmeyi müteakip, davalı Şirket lehine 02/11/2001 tarihinde taşınmazın maliki davacı ... tarafından 100.000-TL tutarında ipotek tesis edildiğini,

sözleşmeye teminaten davalı lehine düzenlenen ipoteğin söz konusu bayilik sözleşmesinin taraflarca karşılıklı olarak feshedilmiş olması ve karşılıklı olarak hak ve alacakları da olmaması nedeni ile müvekkili ... mülkiyetinde olan ... kaydı.. taşınmaz üzerinde davalı firma lehine tesis edilen 100.000 TL'lik ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili: taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesine istinaden müvekkili lehine ipotek tesis edildiğini, sözleşme kapsamında ... Kurulu kararı nedeniyle ödenen bedelin BK'nun 63. ve davamı maddeleri gereğince iadesi gerektiğini, ilk sözleşme feshedilmiş ise de; dava dışı .... .... Şirketi ile yeni bir bayilik sözleşmesi akdedildiğini ve davacıların sorumluluğunun devam ettiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece. Davacılar vekili, davacı ... ........ Şti. ile davalı arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi'ne istinaden, diğer davacı ... ait taşınmaz üzerine 100.000,00 TL bedelli ipoteğin konulduğu, aradaki ... sözleşmesinin son bulduğu ve davacı şirketin davalı şirkete bir borcu kalmadığını ileri sürerek, taşınmaz üzerindeki mevcut ipoteğin fekkine karar verilmesini istediği, davalı, ...

Kurulu'nun 12.03.2009 tarihinde yayınlanan 05.03.2009 tarihli kararı ile dikey anlaşmalarda yer alan ... yasağına ilişkin sürelerin 5 yıl ile sınırlandırıldığı, taşınmaz üzerinde kalan intifa hakkı süresinin geçersiz sayıldığı, kalan süre bakımından davalıların sebepsiz zenginleştiğini iddia etmiş ise de; akdedilen ... Bayilik Sözleşmesi'nin ...

Kurulu'nun kararıyla nedeniyle sona erdiği, davacı ile davalı ... ... arasında düzenlenen 13.02.2004 tarihli fesih anlaşması ile 01.11.2001 tarihli bayilik sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedildiği, aynı tarihte davacı ve dava dışı ... arasında yeni bir bayilik sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye istinaden ... adına kayıtlı dava konusu taşınmaz üzerine dava dışı şirket lehine yeniden 12 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, intifa hakkının davacının istemi üzerine 26.10.2010 tarihi itibariyle terkin edildiği, ... ....

Şti. İle akdedilen sözleşmede davacı şirketin imzasının bulunmadığı, taraflar arasında sona ... ... ... Sözleşmesinden doğan davacının davalıya borcunun bulunmadığı, dava konusu taşınmaza konulan ipoteğin kaldırılması şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; ipotek akit tablosu incelendiğinde taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında ipoteğin tesis edildiğinin anlaşılacağını, taraflara arasındaki alacak borç ilişkisinin sona ermediğini, teminat fonksiyonun devam ettiğini eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ipoteğin fekki talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 13/02/2004 tarihli bayilik sözleşmesi incelendiğinde; intifa hakkı ... ait olan, ... bulunan ve ... ... .. kayıtlı arsa üzerinde ... kurumsal kimliği altında her türlü ... ve madeni yağların satılacağı, ... satış yeri işletmeciliği sözleşmesi, yani bayilik sözleşmesinin 9 yıllık olarak imzalandığı, 7. maddesinde teminat olarak bayilik sözleşmesinden doğan ya da doğacak tüm borçlar için ... lehine 100.000,00 TL (100.000.000.000 eski TL) ipotek tesis edileceğinin belirlendiği görülmüştür.

02/11/2001 tarih ve ..... yevmiye sayılı ipotek resmi senedi incelendiğinde; ... ......2307.00 m2 miktarındaki ... ... ve servis istasyonunun tamamı ve üzerindeki ... ... ... ...

A.Ş. lehine bulunan 02/11/2001 gün ve ..... yevmiyeli 1. derecede ipotek ile birlikte ... adına kayıtlı iken, bu kere ... bizzat hareketle iş bu taşınmazın tamamını, ... ... arasında bayilik sözleşmesi nedeniyle, ... işletme kredisi bayilik sözleşmesi, ... alımından kaynaklanan borcuna karşılık 100.000.000.000TL fekki alacaklı tarafından bildirilecek güne kadar geçerli olmak kaydıyla 2. derecede ve serbest derecede faydalanmak kaydıyla ... ... ... .. lehine ipotek tesis edildiği,

yine 31/03/2004 tarih ve 3338 yevmiye sayılı ipotek resmi senedi incelendiğinde ... ...... sayılı 2307.00 m2 miktarındaki ... ... ve servis istasyonunun tamamı ve üzerindeki ... ... ... ... A.Ş.

Üzerinde bulunan 02/11/2001 gün ve ... yevmiyeli 1. derece 100.000.000.000 TL İpotek ve 31/03/2004 tarih ve ... yevmiye nolu ... lehine 2. derece 100.000.000.000 TL' lik ipotek ile birlikte ... adına kayıtlı iken, bu kere ... bizzat hareketle iş bu taşınmazın tamamını ... ... .... . arasında bayilik sözleşmesi nedeniyle, 30/03/2004 tarihli ... kredi sözleşmesinden doğacak borcuna karşılık 100.000.000.000 TL bedelle ve fekki alacaklı tarafından bildirilecek güne kadar geçerli olmak kaydıyla 3. ve serbest derecede faydalanmak kaydıyla ... ... ... .. lehine ipotek tesis edilmiştir.

Davacılar, ipoteğin fekki istemiyle dava açmıştır. İpotek akit tablosunda davacılardan ... adına kayıtlı taşınmaza davacı ... ... ...… .... ile davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında davacı şirket lehine davalı ... ...….. taşınmaz ipoteği verdiği görülmektedir. İpotek akit tablosunda yararına ipotek verilen davacı şirket ile davalı şirket arasındaki bayilik sözleşmesi nedeniyle ... işletme kredisi, bayilik sözleşmelerinden ve ... alımından "doğmuş doğacak borçlarına karşılık" borçların teminatı olarak ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece; yararına ipotek tesis edilen şirketin bu kapsamda, davalı şirkete borçlu olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılmadan ... sözleşmesinin feshi ve intifa hakkının terkini nedeniyle davacı şirketin borcunun kalmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir. İpotek senedi kapsamında yararına ipotek verilen davacı şirketin davalı şirkete borcu bulunup bulunmadığı yönünde tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."