Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1558 K.2025/667

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... Turizm Seyahat Org. ve Tic. Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 09/09/2015 tarihinde ... yönetimindeki ... plakalı yolcu taşıyan otobüsün ... ili istikametinden ... ilçesine seyir ederken dinlenme tesisinde unutulan sürahiyi almak için geri geri gelmesi sonucu ... yönetiminde bulunan ... plakalı araca çarpması sonucu yolcu konumunda bulunan 2.şoför müvekkili ...'in yaralanmasına sebep olduğunu, trafik kazası tespit tutanağına ve Erzincan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/...

Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama ve bilirkişi raporuna göre ... otobüs sürücüsü ... %100 tam kusurlu olduğunu, kaza sırasında araçta yedek şoför yolcu olan davacı müvekkili ...'in bir kusurunun bulunmadığını, ... doğumlu olan müvekkilinin kaza tarihinde 57 yaşında olduğunu, geçimini uzun yol şoförü olarak sağladığını, kaza geçirmesi nedeniyle ağır yaralandığını ve çalışamaz olduğunu, bu nedenle davacı ... için 80.000,00-TL, ... için 50.000,00-TL, ... için 35.000,00-TL,

...için 35.000,00-TL olmak üzere 200.000,00-TL manevi tazminatın ve şimdilik 2.500,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden işletilecek avans faizi ile tahsiline (sigorta şirketi yönünden poliçe ile belirlenen limit dahilinde) karar verimesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Turizm Seyahat Org. ve Tic. Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada tüm sorumluluk malik ve işleten sıfatına sahip olan ...'a aittir. Müvekkili şirket bu davanın yönetilmesi usul ve kanuna aykırı olduğunu, huzurda görülen davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza haksız fiilden kaynaklandığını, ticari iş olarak nitelendirilemeyeceğini, bu nedenle uygulanması gereken faiz yasal faiz olmadığını, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır.

Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusuru raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınmış, davacıya ait maaş bordrosu ibraz edilmediğinden geçici iş göremezlik zararının net asgari ücret üzerinden yapılan hesaplaması hükme esas alınmış, bu nedenle davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

10.784,63-TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 21/12/2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/09/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının manevi tazminat talebinin dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunda davacının tüm vücut engellilik oranının %0 olduğunun bildirildiği, davacının kaza nedeniyle kalıcı maluliyetinin bulunmadığı, manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi de gözetilerek manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş" gerekçesiyle, davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden davanın reddine, davacı ...'in maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile. 10.784,63-TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden 21/12/2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/09/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin reddine, karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin maluliyetinin hatalı hesaplandığını, vücudunda kırıklar meydana geldiğini ve iyileşmesinin uzun sürdüğünü, çenesinde kalıcı hasar meydana geldiğini, tüm bunlara rağmen müvekkilininde maluliyet olmadığı yönünde ki değerlendirilmenin müvekkilinin hakkını zedeler mahiyette olduğunu, dava konusu kazanın müvekkilin uzun yol şoförlüğünü yerine getirmek için otobüste yedek olarak beklerken meydana geldiğini, yani müvekkilinin uzun yol şoförü olduğu konusunda bir itilaf mevcut olmadığını, nitekim yerel mahkemenin emsal ücret araştırması yaptığını,

bilirkişinin emsal ücret ve asgari ücret esas alınarak terditli hesap yaptığını, asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı ... Sigortaya yöneltilen davanın husumetten reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Turizm Seyahat Org. ve Tic.

Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkili şirketin kusuru dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin aracın sahibi ve işleteni olmadığını, araç üzerinde fiili egemenliği de bulunmadığını, müvekkili şirket ile ... arasında imzalanan taşıt kira sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere ruhsat sahibi olan ...'ın aracın işletilmesinden doğan külfete katlanması gerektiğini, bu nedenle müvekkili şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dosya kapsamında müterafik kusur incelemesi yapılmadığını,

... plakalı aracın KASKO poliçe bilgileri araştırılarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, ... plakalı aracın KASKO poliçesinin bulunduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta.

09/09/2015 tarihinde, davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı otobüsün geriye doğru manevra yaparken aynı istikametten gelen sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyona çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç içerisinde bulunan davacı ...'in yaralandığı, ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi'nin 17/11/20022 tarihli raporuna göre; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, ATK İstanbul 2. İhtisas Kurulu'nun 27/08/2021-...

Karar numaralı raporunda.

Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; davacı ...'in kalıcı maluliyetinin bulunmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 9 aya kadar uzayabileceği kanaatinin bildirildiği, TRH 2010 yaşam tablosu ve asgari ücret verileri kullanılarak davacının geçici iş göremezlik zararının hesaplandığı, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ...

Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle mahkemece hükme esas alınan ve ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi'nce düzenlenen kusur raporunun oluş ve olaya uygun olmasına, hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı ...'in maluliyetinin doğru yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenmesine,

uzun yol şoförü olduğu ve asgari ücretten daha fazla geliri olduğu iddia edilen davacı ...'in aylık kazancının ne kadar olduğu yönünde hiç bir beyanda bulunulmaması ve asgari ücretten daha fazla gelir elde ettiğine dair dosyada hiç bir delil bulunmaması nedeniyle asgari ücret verilerinin dikkate alınmasının doğru olmasına, TBK'nın 56/2. maddesi uyarınca davacı ... dışında diğer davacıların manevi tazminat taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya uygun olmasına, her ne kadar davalı ...

Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş vekili tarafından husumet itirazı ileri sürülmüş ise de, davalının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesinde belirlenen teşebbüs sahibi olarak kabul edilmesi ve diğer davalılarla birlikte zarardan müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği, Taşıt Kira Sözleşmesi hükümlerinin üçüncü kişiler açısından sonuç doğurmayacağı, ancak sözleşmenin tarafları arasında rücu davasında dikkate alınabileceği, kaldı ki benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/9102 E.- 2024/2907 K. sayılı ilamında davalının husumet itirazının kabul görmemiş olmasına göre,

davacılar vekilinin ve davalı ... Turz. Sey. Org. ve Tic. A.Ş. vekilinin bu yönlere işaret eden istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Ancak; davacı ... 'in dava konusu trafik kazasında yaralandığı sabit olup TBK 56/1. maddesi uyarınca davacı ... yararına hak ve nesafet ilkelerine uygun şekilde manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken davacı ...'in manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi, müterafik kusurun hakim tarafından resen değerlendirilmesi gerekirken bu konuda gerekçede her hangi bir değerlendirime yapılmaması, ayrıca davalı ... Sigorta A.Ş'nin ... plakalı aracın kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğu iddiasının bulunmasına rağmen mahkemece ... plakalı aracın kasko bilgileri araştırılarak davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından kaza tarihi itibariyle ... plakalı araç için KASKO/İMM poliçesi düzenlenip düzenlenmediği araştırılıp varsa poliçenin sureti dosya arasına alınarak, yukarıda yazılı eksiklikler dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, bu itibarla davacılar vekili ve davalı ... Turizm vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca, kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.