Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1586 K.2026/154

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı şirket vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında, 27/09/2016 tarih ve 201 sayılı sayılı Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satın Alma Sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalı şirketten alım yapıldığını, her alımın kendi başına mukavelede belirtilen indirimlere tabi olduğunu, bu indirimler dışında sözleşme dönemi sonunda da firmanın cirosuna bağlı olarak risturn tutarının ilgili firmadan ayrıca istenildiğini, bu doğrultuda müvekkilce,

davalı şirketten 27/09/2017 - 27/09/2018 tarihleri arasında KDV hariç faturalama işlemi tamamlanmış siparişler üzerinden yapılan hesaplamada 6.986.967,16 TL bedelli malzeme satın alındığını, söz konusu tutar üzerinden davalı yanın ödemesi gereken risturn tutarının KDV dahil toplam 282.584,85 TL olduğunu, durumun davalı şirkete bildirilmesi üzerine 282.584,85 TL risturn borcunun ödendiğini ve davalı şirketin talebi ile söz konusu sözleşme süresinin 27/02/2019 tarihine kadar uzatıldığını,

ilerleyen süreçte davalı şirkete yazıyla tekrar bildirim yapıldığını ve 27/09/2017 ile 27/02/2019 tarihleri arasında KDV hariç toplam 9.781.107,37 TL tutarında malzeme satın alındığının ve ödenmesi gereken risturn tutarının KDV dahil toplam 482.685,33 TL olduğunun, bu sebeple geriye kalan 200.100,48 TL risturn tutarının ödenmesi gerektiğinin iletildiğini, ancak davalı şirketçe herhangi bir ödemede bulunulmadığını belirterek, ödenmesi gereken 200.100,48 TL risturn borcu fark tutarının 16/06/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket hakkında konkordato ilan edildiğini ve üç (3) ay geçici mühlet kararı verildiğini, davalı şirketin kesin mühlet süreci içerisinde olduğunu, müvekkil şirketin konkordato komiseri denetimi altına girdiğini ve tüm ödemelerinin durdurulduğunu, bununla birlikte davacı tarafından dava konusu alacakla ilgili müvekkil şirkete yazılı bir ihtarname gönderilmediğini, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, alacağın kaynaklandığı sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 27/09/2016 tarih ve 201 sayılı Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satın Alma Sözleşmesi'ne dayandığı, her iki tarafa ait ticari defter kayıtların birbirini teyit ettiği, bahsi geçen sözleşmenin 18/3-a maddesi gereğince davacının risturn farkını talep edebileceği, bu doğrultuda yapılan değerlendirmede sözleşme süresince ve süre uzatımının bitim tarihi olan 27/02/2019 tarihine kadar davacının 200.100,48 TL risturn alacağının olduğu,

bununla birlikte aynı sözleşmenin 18/3-b maddesi çerçevesinde, davacının risturn alacağının irat kaydedilen 150.000,00 TL'lik teminat tutarından mahsup edilmesinin mümkün bulunmadığı, diğer yandan davacının alacak isteminin bildirimine ilişkin 16/05/2019 tarihli yazının aynı tarihte Kep/e-posta yoluyla davalı şirkete iletildiği, ancak bildirimin hangi tarihte alındığının dosya içeriğinden belli olmadığı,

bu nedenle yazının, bildirimden itibaren beşinci (5.) günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacağı ve avans faizinin, otuz (30) günlük atıfet süresinin geçmesinden sonra 21/06/2019 tarihinden itibaren başlaması gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresinin dolduğunu, ancak bu konuda bir araştırma yapılmadığını, müvekkil şirket hakkında Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 16/02/2021 tarih ve 2018/747 Esas, 2021/67 Karar sayılı kararı ile konkordatonun tastikine karar verildiğini, bu kararın davacı dahil tüm alacaklılar yönünden bağlayıcı hale geldiğini, istinaf incelemesi sonucunda da Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 01/10/2021 tarih ve 2021/1091 Esas, 2021/1290 Karar sayılı kararı ile müvekkil şirket tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddedildiğini,

dolayısıyla tüm alacaklıların alacaklarını tastik kararında yer alan şekilde tahsil edeceklerini, konkordato ilan edildiğini ve üç (3) ay geçici mühlet kararı verildiğini, ne var ki bu süre içerisinde davacı yanın alacak talebinde bulunmadığını, yargılamanın devamı sırasında müvekkil şirketin 150.000,00 TL'lik teminat mektubu ibraz ettiğini ve davacının teminat mektubunu aldığını, bu doğrultuda tahsilatın gerçekleştiğini ve davanın konusuz kaldığını, sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde bulunduğunu ve geçersiz olduğunu, dava dilekçesinin sonuç kısmında,

davacının hangi maddeye göre tazminat istediğinin ve bu tazminatın niteliğinin ne olduğunun anlaşılamadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının, sözleşme kapsamında risturn bedeli talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya içerisinde mevcut 27/09/2016 tarihli Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satın Alma Sözleşmesi'nin 18/3 maddesinde, "...a)bu indirimlerin dışında, 12 şer aylık dönemler halinde (sözleşme süresinin uzatılması durumunda, son döneme uzatılan süre içinde verilecek olan siparişlerin toplam tutarları da dahil olmak kaydıyla) sözleşme süresi sonuna kadar, sözleşmenin feshedilmesi halinde ise fesih tarihine kadar.

Ofis'in merkez ve taşra birimlerince verilerek toplam sipariş tutarı üzerinden, sözleşme ekinde malzeme grupları itibariyle bulunan risturn tablosu/tabloları esas alınarak hesaplanacak risturn tutarı, tedarikçiye kayıtlı elektronik posta, fark ve iadeli taahhütlü olarak bildirilecek olup, risturn tutarı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde tedarikçi tarafından Ofis hesaplarına yatırılacak veya bu süre içerisinde istihkaklarınınn doğması halinde alacaklarından re'sen mahsup edilecektir.

b)Bildirime rağmen Ofis alacağının ödenmemesi veya istihkakının bulunmaması halinde firmanın teminatı irat kaydedilecektir. Bu durumda Ofis alacağı teminattan mahsup edilmeyerek bu tutarın tahsili için ayrıca yasal yollara başvurulacaktır." hükümlerinin yer aldığı görülmüştür.

Davacı T.C. ... tarafından davalı ... adına gönderilen 42438900-110.99-E. Sayılı ve "Risturn Fark Talebi (...)" konulu kep/e-posta yazısında, 27/09/2017 - 27/02/2019 tarihleri arasında firmadan KDV hariç toplam 9.781.107,37 TL tutarında malzeme satın alındığı ve ödenmesi gereken risturn tutarının KDV dahil toplam 482.685,53 TL olduğu, bu sebeple geriye kalan 200.100,48 TL risturn tutarının yazının tebellüğüne müteakip ve en geç otuz (30) gün içerisinde ödenmesi gerektiği hususunun bildirildiği tespit edilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle 27/09/2016 tarihli Katalog Kapsamındaki Firmalardan Gerçekleştirilecek Açık Satışlara Ait Satın Alma Sözleşmesi'nin 18/3 maddesinde yer alan açıklama içeriği dikkate alındığında davacının, risturn bedelini talep etme hakkının bulunmasına, ayrıca eldeki davanın açılmasından önce söz konusu risturn fark tutarının ödenmesi amacıyla davalı şirket adına 42438900-110.99-E.

Sayılı ve "Risturn Fark Talebi (...)" konulu kep/e-posta yazısı gönderildiğinin anlaşılmasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."