Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1656 K.2026/250

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... Plastik ….Ltd.

Şti. ile 13/06/2017 tarihinde 12.450 metre kare biogaz tesisinde sızdırmaz lagün yapım işinde kullanılmak üzere HDPE su yalıtım örtüsü ve geotextil malzemesi aldığını, malzeme bedelinin ödendiğini, kullanılan malzemenin ayıplı olduğu gibi diğer davalının da malzemeyi uygularken hatalı uyguladığını, müvekkilinin ayıpları gidermek için hafriyat işi yaptığını, sızıntının giderilmesi için yapılan işçilik konaklama yakıt ve yiyecek masrafları yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla HMK.

107. Maddeye göre bu davanın belirsiz alacak davası olduğunu, davalıların kusur ve sorumlulukları kapsamında şimdilik 141.700,00 TL’ nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınıp müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

I-)Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; davanın süresinde açılmadığını; hak düşürücü sürenin geçtiği, iş sahibinin eseri kabul ettiği, yüklenici davalı şirketin sorumluluktan kurtulduğunu, teslim aldığı eserin deney veya test işlemlerini yapmanın iş sahibine ait olup, zamanında veya süresinde bu işlemleri yapmayan davacını zararın doğmasından veya artmasından sorumlu olduğunu; davacının özen ve basiretli davranma sorumluluğunu yerine getirmediğini;

davacının bildirme külfetini gecikmeksizin ve süresinde yapmadığını, teslim edilen malların ayıplı olmadığını, aradan 10 ay gibi uzun bir zaman geçtikten sonra malların uygulanıp kullanılmasını müteakiben de uygulandıkları sahadan sökülüp üstelik “ayıbı onardım parasını ver” iddiası ile davacının ayıp ihbarında bulunduğunu ihbarın yasaya ve usule uygun olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

II-) Davalı ... Yapı Yalıtım İnş. Taah. Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; davaya konu lagün işinde Geomembran uygulamasının müvekkili firma tarafından yapıldığını; söz konusu uygulama işlemi yapılmış ve tüm testlerden başarıyla geçmiş olduğunu; İlgili testler yapılarak 22.10.2017 tarihinde davacıya teslim edilmiş olduğunu, malzeme temininin müvekkili firma tarafından yapılmadığını, malzemelerin davacı firma tarafından temin edildiğini, diğer davalı ... firmasından satın alınmış olduğunu; malzemenin ayıplı olmasının müvekkili firmanın sorumluluğu kapsamında olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; tüm belgeler bilirkişi raporu, sözleşme hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; satıcının sözleşmede kararlaştırılan nitelikteki malları davacıya satmadığı, ayıplı mal teslim ettiği, sözleşme hükümleri gereğince teslimden itibaren kullanılan mallar için 2 yıl garanti süresi verdiği, 2 yıllık garanti süresi içerisinde ayıbın ortaya çıktığı, ayıptan kaynaklı sızıntı oluştuğu sızıntı oluşması nedeni ile lagün içindeki sıvı gübre malzemesinin geçici bir depo kazılarak oraya aktarıldığı,

ayıplı mal teslimi nedeni ile oluşan lagün içi sıvı gübre malzemesinin geçici depoya aktarılması bedeli ile lagün işinin yeniden yapım maliyeti bedelinden davalının sorumlu tutulması gerektiği, dosya kapsamında alınan 26/02/2020 tarihli raporda dava tarihi itibari ile yeniden yapım ve geçici çukur maliyetinin dava tarihi 2018 yılı itibari ile 381.904,05 TL hesaplandığı lagün işinin yeniden yapım maliyetinin hesaplanmadığı, ancak taraflar arasındaki satış sözleşmesine satıcı tarafından aykırı davranılması ayıplı mal teslim edilmesi,

garanti süresi içerisinde mail ile ayıp bildirildiği ve ayıptan kaynaklanan sorumluluğun giderilmesi için mail gönderildiği halde satıcı tarafından zararın giderilmediği, davalının lagün işinin yeniden yapım maliyetinden de sorumlu tutulması gerektiği, diğer davalının ise malzemenin zemine uygulanmasından herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalılardan ...

Yapı Yalıtım ….Ltd.Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı ... …Ltd.Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne 381.904, 05 TL ‘nin dava tarihi olan 27/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş, hükme karşı davalılardan ...…Ltd.Ş. vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; satılan malın ayıplı olduğuna ilişkin sağlıklı bir değerlendirmede bulunulmaksızın, itirazlar doğrultusunda yeterli inceleme yapılmaksızın yapılan tespitler doğrultusunda verilen karar hukuka aykırı olduğunu, tacir olan davacının yaptığı usulüne uygun bir ayıp bildirimi bulunmadığı gibi, malzemenin uygulanmasından da kaynaklanabilecek nitelikteki bu durumun üçüncü kişilerin müdahalesi ile giderilmesi hususunda da herhangi bir bildirimde bulunulmadan müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının davalıdan satın aldığı ayıplı malzemeyi kullanması nedeniyle davalının sorumluluğunun kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesine konu malın ayıplı olduğu iddiasıyla ödenen ayıplı mal bedelinin iadesi, sözleşme şartlarına uygun mal teslim edilmemesi nedeniyle mevcut yapılmış işin kaldırma bedeli yeniden yapılması işinin maliyeti uğranılan doğrudan ve dolaylı zararın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava, davacı alıcı ile davalı satıcı arasında akdedilen sözleşme kapsamında satılan malın ayıplı olduğundan bahisle ayıplı mal bedeli karşılığı , sözleşme şartlarına uygun mal teslim edilmediğinden satın alınan mala ilişkin olarak yapılan masraflar yapılan imalatın kaldırılmasına ilişkin bedeli, doğrudan ve dolaylı zararın tahsili istemine ilişkindir.

Davalı ise malın ayıplı olmadığını, teslim aldığı malların deney veya test işlemini yapmanın davacıya ait olduğunu, malı teslim alıp zemine uyguladıktan sonra sahadan sökerek ayıp ihbarında bulunulduğunu, davacının ağır kusurlu olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Uyuşmazlık; taraflar arasında satım akdi kapsamında teslim edilen malın ayıplı olup olmadığı, usulüne uygun süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, laboratuvar deney muayene işlemi yapmadan malın zemine uygulanmasından davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, ayıplı mal bedeli ile ayıplı malın zemine uygulanması nedeniyle davacının zarar kalemlerinin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Davacı ile davalı arasında 13/06/2017 tarihli sözleşme imzalanmış olup, sözleşme kapsamında 22/10/2017 tarihinde davacı tarafından malın davalıya teslim edildiği, davacı tarafından malın uygunluğu test edilmeden zemine uygulandığı ve 12/06/2018 tarihinde sızdırma nedeniyle teslim alınan malzeme üzerinde 21/09/2018 tarihinde DSİ Laboratuvarlarında test yapıldığı, davaya konu malzemenin kalınlık, kopma, uzama yırtılma dayanım açısından şartnameye ve sözleşmeye uygun olmadığının tespit edildiği ve 19/10/2018 tarihinde ayıba dair ihtarname keşide edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından satıma konu mal üzerinde işe başlamadan önce teste gönderilmeden zemine uygulandığı da dosya kapsamı ile sabittir.

Dava, satış sözleşmesinde ayıplı olduğu iddia edilen malın ayıplı olduğundan bahisle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK 23/c. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur.

Açıkça belli değilse alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür.” Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur.

TTK 23/c. maddede gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Borçlar Kanunun 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Borçlar Kanunun 223/2. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacaktır.

TBK'nın 227. Maddesine göre; Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Açıklanan nedenlerle somut olayda TTK'nin 23.maddesine göre alıcı malı teslim aldıktan sonra 2 ve 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ile ve bu inceleme sonucu malın ayıplı çıkması halinde durumu satıcıya bildirmekle yükümlü olduğu, 2 ve 8 günlük muayene ve ihbar yükümlülüğüne uymayan alıcının malı o hali ile kabul etmiş sayılacağı, ayıplar için kanunun kendisine tanıdığı hakları kaybedeceği, süresinde ayıp ihbarında bulunmayan davacının TBK'nun 227/1 maddesinden de yararlanamayacağı gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Somut olayda mahkemece ayıbın niteliği hususu yeterince ortaya konularak ayıp ihbar ve sürelerine riayete edilip edilmediği üzerinde durulmaksızın yetersiz gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece satıma konu malın ayıplı olup olmadığı ayıbın zemine uygulanmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususları üzerinde durularak garanti süresi ile ayıp ihbarı süreleri nitelikleri ve sonuçları itibari ile farklı konumda olduğundan TTK.nun 25/3. madde hükmünde öngörülen ayıp ihbar süreleri ile ilgili bir değerlendirme de yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin değerlendirilerek öncelikle sözleşmenin niteliği ortaya konularak sözleşmenin feshi şartlarının oluşup olmadığı, varsa ayıbın niteliği, ayıp ihbar sürelerine riayet edilip edilmediği hususları değerlendirilerek feshin haklı olup olmadığının tespiti üzerine tarafların alacaklarının kapsamı belirlenerek hüküm kurulmasıdır.

Dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."