Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1943 K.2023/1864

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi itiraz eden ... Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; 650.000TL bonoya dayalı alacağının alınabilmesi için borçlunun menkul gayri menkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; borcun vadesinde ödenmediği, rehinle temin olunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili; ihtiyati haciz kararının Ankara Genel 4. İcra Dairesinin 2023/234200 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, ihtiyati haciz kararı alınabilmesi için kanundan doğan şartların oluşmadığını, ihtiyati haciz kararının müvekkili dinlenilmeden verildiğini, ihtiyati haciz kararının gerekçesinde, alacaklı vekilinin talep dilekçesi ekinde sunduğu senetler kapsamına göre değerlendirme yapılarak işbu itirazımıza konu ihtiyati haciz kararın verildiğini, senet suretlerinden anlaşılacağı üzere, sözleşmenin imzalanması sonrasında,

ihtiyat-i hacze konu olan 650.000 TL. bedelli 09/11/2021 tarihli teminat senedinin düzenlendiğini, bu senet ile ilgili olarak da "13/07/2021tarihinde , ... ... Dek. Ltd. Şti ve ... petrol Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti arasında imzalanmış mobilya imalat sözleşmesine karşılık teminat senedi olduğunu, imalatların sözleşmedeki şantiye montaj alanına tesliminde iade edilecektir" ibaresi ile karşı tarafa teslim edildiğini, ... Ltd.

Şti. yetkilisi ... kendi el yazısı ile "senet aslını elden teslim aldım" ibaresini kaleme alarak belgeyi imzaladığını belirterek, haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkillerin araçları, taşınır, taşınmaz malları, hak ve alacakları haczedildiğini, müvekkilinin zarara uğradığını belirterek mahkeme nezdindeki teminat üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmemesine ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; ihtiyati haciz karanının dayanak olarak alındığı bonoda ihtiyati haciz talep edenin lehtar, itiraz eden şirketin keşideci olduğu, bononun itiraz eden ... tarafından ciro edildiği , itiraz eden ...'ın ise keşidecinin münferiden veya müştereken temsile yetkili yetkililerinden biri olduğu, itiraz edenin ise senedin teminat olarak verildiği, yöntemince protesto edilmediği,

...'ın ise senette hiç imzasının olmadığı iddialarıyla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının talep edildiği ihtiyati haciz kararının icrası başlıklı İİK 261 maddesi ;"Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecbur olduğu, aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.", hükmünü içerdiği, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... yönünden ihtiyati haciz kararının verilmesinden itibaren 10 gün içerisinde kararın uygulanmasının talep edilmemiş olduğu,

bu halde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalktığının kabulü gerektiği ihtiyati haciz kararı verilen ...'ın talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... yönünden: itiraz edenin hem ciro eden, hem de keşidecinin münferiden veya müştereken temsile yetkili yetkililerinden olduğu, bono altında keşideci adına atılan iki imzanın bulunduğu ve ihtiyati haciz talep edenin de iddiasını aynı zamanda itiraz edenin aval veren gibi sorumluluğuna dayandırdığı,

6102 sayılı TTK.'nun 776/1-g maddesi gereğince, takip konusu belgenin kambiyo vasfını taşıması için “… senedi düzenleyenin imzasını” ihtiva etmesi zorunlu olup anılan maddede sorumluluk için sadece imzadan söz edilmiş, birden fazla imzanın bulunması koşul olarak öngörülmediği, TTK'nun 778. maddesi göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 677. maddesi gereğince, şirketin münferit temsilcisinin şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu,

imzanın kendisini sorumluluktan kurtaracağının düşünülemeyeceği yine, TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 701. ve 702/1. maddeleri gereğince, keşideci şirket kaşesi üzerindeki imza dışında bononun ön yüzüne konulan her imzanın aval şerhi sayılacağı, aval için sadece imza yeterli olup, ayrıca ad ve soyadın yazılması gerekmediği, aval veren kimse, kimin için taahhüt altına girmiş ise tıpkı onun gibi sorumlu olacağı, özetle şirket temsilcisinin şahsen sorumlu olabilmesi için şirket kaşesi dışında ayrı bir imzasının bulunmasının yeterli olduğu,

her iki imzanın da kaşe üzerinde bulunması halinde ise yetkili temsilcinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, bir diğer ifade ile senetteki her iki imzanın da şirket kaşesi üzerine atılmışsa, burada artık aval olgusundan söz edilemeyeceği, dayanak bonodaki imzaların her ikisinin de kaşe üzerinde olması nedeniyle itiraz edenin aval veren olarak sorumlu tutulamayacağı, öte yandan ciro eden olarak sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği hususunda ise 6102 sayılı TTK’nın 778. maddesinde ifade edildiği üzere, bononun niteliğine aykırı düşmediği oranda,

poliçeye ilişkin bazı hükümlerin de bono hakkında uygulama alanı bulacağı buna göre poliçeye ilişkin hükümlerden bono hakkında uygulanacak olanlardan birisi olan ödememe halinde başvurma haklarına ilişkin TTK’nın 713 ilâ 727 ve 729 ilâ 732. maddeleri uyarınca bononun ödenmemesi halinde ödememe protestosu adı verilen ve noterlikçe düzenlenen resmi bir belgeyle ödeme gününü izleyen iki (2) işgünü içinde hamilin, cirantalara başvurabileceği, bu nedenle, hamilin bonodan kaynaklanan müracaat hakkını kullanabilmesi için, bazı istisnai durumlar dışında, yasal süre içinde protesto düzenletmesi gerektiği,

söz konusu istisnai durumlar dışında ödememe protestosu çektirmeyen hamil, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvuramayacağı gibi genel haciz yoluna da başvuramayacağı ihtiyati haciz talep edenin cirantaya talep öncesi protesto çektiğine ilişkin delil bulunmadığı, itiraz edenin bu yönden de sorumluluğuna gidilemeyeceği, itirazının kabulü ile hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına kara vermek gerektiği, itiraz eden şirket yönünden ise İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, aynı yasanın 258. maddesinde ise "ihtiyati haciz talep eden alacaklının, alacağa ve icabında haciz sebepleri hakkında kanaat getirecek kadar delil göstermesi yeterli olup, alacağın varlığının tam ispatı gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olacağı" hüküm altına alındığı,

itiraz eden senedin teminat olduğunu iddia etmiş buna ilişkin 650.000,00 TL bedelli senet ve altındaki ... imzalı senedin teminat olarak alındığına ilişkin beyanda bulunduğu, ... 'ın ihtiyati haciz talep eden yetkilisi olduğu, sunulan belgedeki imzaya itiraz edilmediği,

ihtiyati haciz talep edilen her iki senedin farklı olduğu iddiasıyla itiraz ettiği, senedin tarafları şirketler arasındaki dosyaya sunulan sözleşmenin 5. Maddesinin incelenmesinde ödemelerden birinin 650.000,00 TL lik senet olmak üzere eklenen diğer ödeme yollarıyla ödeneceği düzenlenmiş olup itiraz edenin ve ihtiyati haciz talep edenin sunduğu senedin incelenmesinde her iki senetteki keşideci adına atılan imzaların yerlerinin açıkça farklı olduğu görülerek iki ayrı senet bulunduğu kanaatine varıldığı bu haliyle karara dayanak senedin teminat olduğuna ilişkin iddianın sübut bulmadığı,

itirazın şirket yönünden reddine karar vermek gerektiği gerekçeleriyle 1- İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... yönünden ihtiyati haciz kararı üzerine İİK 261/1 maddesi uyarınca karar tarihinden itibaren 10 gün içerisinde kararın infazı talep edilmediği, ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkması nedeniyle, ihtiyati hacze itiraz talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına, 2-İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... yönünden verilen 2023/127 D İş nolu İhtiyati Haciz Kararının kaldırılmasına, 3-İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ...

Dek. Ltd. Şti. yönünden verilen 2023/127 D İş nolu İhtiyati Haciz Kararına itirazın reddine karar verilmiş, ara karara ihtiyati hacze itiraz eden ... ... Ltd. Şti. Tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... ... Ltd. Şti. vekili: icra takibine konu edilen senette müvekkiline atfen atılı bulunanan imzanın sahte olduğunu, senedin teminat senedi olduğunu, dosya kapsamında bulunan teminat sözleşmesinde yer alan davacı şirkete verilen senet ön yüzünde, ... Ltd. Şti. kaşesinin üzerindeki ikinci imzanın müvekkiline ait olmadığını, sahte senede dayanılarak takibe girişildiğini, bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına karşı yapılan itiraz sonucu verilen itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığı, ihtiyati haczin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, bonoya dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına karşı İİK'nın 265. maddesi uyarınca itiraza ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile itirazın reddine dair ek karar verilmiş, bu ek karara karşı, borçlu vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, alacaklı tarafından, borçlu hakkında 09/11/2021 düzenleme, 09/05/2022 vade tarihli bono için 650.000,00 TL üzerinden ihtiyati haciz istenilmiştir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İİK'nın 258/1.maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep edenin, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğu, borcun rehinle temin edilmediği ve borcun vadesinin gelmiş olduğu bu nedenle yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu değerlendirilerek mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz nedenleri tahdidi olarak sayılmıştır. Buna göre, "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itirazda bulunabilir”.

Her ne kadar ihtiyati hacze itiraz eden vekilince, ihtiyati haczin verilmesine esas olan bononun teminat senedi olduğu, bonodaki ikinci imzanın sahte olarak oluşturulduğu ileri sürülmüş ise de bu hususların kanunda sınırlı sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında olmadığı, bu iddianın menfi tespit davasında ileri sürülebileceği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemenin itirazın reddine dair kararında ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."