Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/235 K.2025/749

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan araç satın almak için sözleşme niteliğinde sipariş teyit formu imzaladığını, sipariş teyit formunda ... aracın Kasım da tesliminin kararlaştırıldığını, siparişe istinaden müvekkili şirketin 16/09/2020 tarihinde ve 25/09/2020 tarihinde toplam 35.000,00 TL avans bedeli olan bu parayı davalı-borçlu şirketin banka hesabına gönderdiğini, fakat müvekkili şirketin sipariş vermiş olduğu aracın davalı tarafça satışa hazır hale getirilemediğini ve bu nedenle de satın alma işleminin de gerçekleşmediğini,

araç satış işlemi gerçekleşmemesine rağmen müvekkili şirketin araç sipariş teyit formuna istinaden göndermiş olduğu avans bedellerini iade alamadığını, alacağının tahsili amacıyla Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2020/12291 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu, takipten sonra davalı yanca 20.000,00 TL iade edildiğini, ödemenin dikkate alınması gerektiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin iş bu sipariş iptali nedeniyle meydana gelen zararlarını güvence bedelinden tenzil ederek kalan meblağı iade ettiğini, müvekkilinin sipariş edilen aracı başka bir müşteriye satmadığını, aksine davacının aracı teslim almasını beklediğini, aracın satışa hazır hale getirilmediği iddiasının ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, TBK 91 uyarınca sipariş teyit formu dahilinde müvekkili şirketin sipariş edilen aracı belirlenen tarihte satışa hazır hale getirdiğini, davacı yanın 16/11/2021 tarihinde siparişini haksız olarak iptal ettiğini, 27/11/2020 tarihinde aracın başka bir müşteriye satıldığını,

iptal edilen sipariş nedeniyle başka bir müşteriye satılmak adına müvekkilinin emsal araç siparişi vermek zorunda kaldığını, bu araç için de 3.973,00 TL emsal araç stok maliyetine katlandığını, 2020 yılı hedeflerinin satış iptali nedeni ile %85'de kalmasından dolayı bu araç için 8.845,00 TL satış priminden mahrum kaldığını, aracın siparişinden satış iptaline kadar geçen süre ve yeni müşteriye satışına kadar geçen süre için net 8.523,00 TL operasyon maliyetine katlandığını, giydirilmiş operasyonel maliyetinin ise 17.047,00 TL olduğunu,

net operasyonel maliyetleri hesaplanarak zarar hesaplandığı takdirde ise haksız iptal nedeni ile müvekkili şirketin net zararının 20.634,00 TL, brüt zararının ise 29.865,00 TL olduğunu, bu zararın 15.000,00 TL'lik kısmının sipariş teyit formunun 2. maddesi hükmü gereğince davacı tarafından verilen bağlanma bedelinden mahsup edilerek irat kaydedildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça 35.000,00 TL 16.09.2020 ve 25.09.2020 tarihlerinde avans ödemesi yapıldığı konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davalı ...

A.Ş. tarafından davacıya 31.12.2020 tarihinde ''15.09.2020 tarihli sipariş teyit formunun 2. maddesi gereği yapılan kesinti'' açıklamasıyla 15.000,00 TL tutarında masraf faturası kesildiği, aracın davacıya Kasım ayında teslim edileceği belirtildiğinden ve davacının henüz alım opsiyonunun devam ettiği süre zarfında aracın 27.11.2020 tarihinde davalı tarafça bir başka kişiye satılmış olması sebebiyle,

davalının stok maliyetini gösterir banka dekontu olarak sunmuş olduğu 517.979,23 TL ve 27.11.2020 tarihli dekontun risk kapatma belgesi olduğu ve davacının sipariş süresinde (Kasım ayı içerisinde) 3. ikşiye satılması ve bedelinin tahsil edilmesi nedeniyle emsal araç stok maliyeti oluşmadığı, prim ödemesinin aynı dönem yapıldığının teyit edildiği,

operasyon maliyetleri yönünden değerlendirme yapıldığında, aracın aynı dönem içerisinde 3. kişiye satıldığı da değerlendirildiğinde davalı şirket çalışanlarının aracın temini sürecinde 3. kişi için de katlanacağı maliyetlerde değerlendirildiğinde, davacı için sadece pazarlama ve satış protokolü aşamasında emek ve mesai harcandığı dikkate alındığında davalının kesinti yapabileceği tutarın 1 personelin 1 günlük giydirilmiş maliyeti olabileceği, bu kapsamda yapılan hesaplamada davalı şirket tarafından kesinti yapılabilecek tutarın 856,84 TL olabileceği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece eksik araştırma ile hüküm tesis edildiğini, hükme esas alınan ve itiraz edilen bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edildiğini, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının karşılanmadığı, müvekkilinin 3.973,00 TL emsal araç stok maliyetine katlandığını, yine 8.845,00 TL satış priminden mahrum kaldığını, ayrıca aracın operasyon maliyetinin net 8.523,00 TL giydirilmiş olarak ise 17.047,00 TL olduğunu, mahkemece kök rapora itirazlar karşılanmamasının hatalı olduğunu, alacağın likit olarak kabul edilemeyeceğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının araç siparişi için davacıya ödediği kaporanın satıştan vazgeçmesi nedeniyle tamamen iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2020/12291 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 24/12/2020 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine banka dekontuna dayalı 35.000,00 TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 15.09.2020 tarihli Sipariş Teyit Formunun tetkikinde, alıcının, ... Şirketi olduğu, ... aracın Kasım da tesliminin kararlaştırıldığı, sözleşme bedelinin 873.000,00 TL olduğu.1.maddesinde, "Sipariş konusu aracın teslim tarihine kadar ...

AŞ tarafından yapılacak fiyat değişimleri ve TC Hükemeti tarafından vergilerin yeniden düzenlenmesi, yeni vergi ihdas edilmesi ve vergi oranlarında değişiklik halinde meydana gelebilecek olası fiyat farkları satış fiyatına aynen yansıtılır." 2.maddesinde, "Alıcı iş bu sipariş teyit formunun imzalanmasını takiben her türlü zarar,ziyan ve tazminat hakları satıcı lehine saklı kalmak kaydı şartı ile 7 iş günü içerisinde siparişten vazgeçebilir.

Bu sürenin hitamından sonra iş bu sipariş kesinleşmiş kabul edilir. Ancak bu sürenin sona ermesinden sonra siparişten vazgeçilmesi halinde ödenmiş olan peşinat, sipariş edilen araç bir üçüncü şahısa/şirkete satılana kadar tutulur. ... Şubesi ... her türlü zarar, ziyan ve tazminat talep etme hakkı saklı kalmak üzere olası bedel kaydı zarar, ziyan ve masraflar tenzil edilerek peşinat alıcıya iade edilir." denildiği görülmüştür.

Davacı tarafından davalı hesabına 16.09.2020 ve 25.09.2020 tarihlerinde "Araç Alım Avans Ödemesi" açıklaması ile toplam 35.000,00 TL gönderilmesine ilişkin banka havale dekontlarının ibraz edildiği görülmüştür.

Davalı tarafça davacının davalıya hitaben 16.11.2020 tarihli dilekçe sureti ibraz edilmiş dilekçede "Firmanızdan satın almakta olduğum ... marka araç için, 16.09.2020 ve 25.09.2020 tarihinde ... Şti. Adına ...Bankası AŞ hesabımdan hesabınıza ödemiş olduğum 35.000,00 TL aşağıda IBAN bilgileri görülen hesabıma iade/havale edilmesi" talep edildiği görülmüştür.

Davacı tarafça sipariş edilen aracın 27.11.2020 tarihli (İrsaliye Tarihi: 17.11.2020) fatura ile davalıya teslim edildiği, davalı tarafça da dava dışı ... adına düzenlenen 27.11.2020 tarihli fatura ile 992.226,20 TL'ye satıldığı anlaşılmıştır.

...'e davacının prim kaybı bulunup bulunmadığının tespiti için yazılan müzekkere cevabında "Söz konusu prim hakedişi gerçekleşseydi 2020 4. Çeyrek prim hakedişi ödemesi takip eden yılın Ocak ayında ilgili yetkili satıcıya ödenecekti. İlgili araç yetkili satıcı davalı ...A.Ş. Tarafından 31.12.2020 tarihinde satılarak 8.779,31 TL prim hakedilmiştir. Söz konusu prim 2021 Ocak ayının ilk haftasında Müvekkil şirket tarafından Davalı Mengerler'e ödenmiştir.'' denildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle aracın davacıya Kasım 2020'de satılmasının planlandığı düşünüldüğünde davalının aracın geç satılmasından kaynaklı bir zararının ve pirim kaybının bulunduğundan söz edilemeyecek olmasına,

operasyon masrafı olarak belirlenen miktarda somut olayda bir isabetsizlik bulunmamasına ve alacağın likit olmasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."