Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/402 K.2024/919

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı firmadan temin edilen güç transformatörüne ait transformatör izleme sistemi ile ilgili olarak "TCU.v1.320-201403-90.0040" seri no.lu ... marka TİS Ana kontrol Ünitesi, "53850" seri no.lu ... marka Gaz Analiz Ünitesi ve ... marka buşing izleme sistemlerinin gizli ayıplı olduğunu, ihale kapsamında transformatör yapım işi ile birlikte transformatörlerde meydana gelebilecek elektriksel olayların (akım, gerilim, kademe, buşing kapasiteleri vb.), ısıl değerlerin, izolasyon yağında ortaya çıkan arıza gazlarının ve gaz analizlerinin düzenli olarak izlenebilmesi amacıyla TİS'lerin temini yoluna gidildiğini,

TİS'lerde yaşanan problemlerin çözümü için ilgili Bölge Müdürlükleri tarafından yüklenici firmalara bilgilendirmeler yapıldığını, sonrasında her firmaya toplu olarak TİS'lerle ilgili sorunların teşekkül tarafından bildirildiğini, sorunların artarak devam etmesi neticesinde bir kez daha Transformatör üreticisi firmalara bildirilerek sorunların çözümü istendiğini, ancak kalıcı çözüm getirilmediğini,

bunun üzerine 17.03.2022 tarihinde İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı tarafından transformatör üreticisi ilgili firmalara bir kez daha sorunlar bildirilerek arızaların ivedilikle giderilmesi için 1 ay içerisinde teşekkül ile iletişime geçilerek çalışmalara başlanılması, aksi takdirde konuyla ilgili hukuki süreçlerin başlatılacağının bildirildiğini, davalı ...

Sanayi Tesisleri A.Ş. firması, 20.06.2022 tarihli ve Ank.2022-51/154 sayılı yazısında garanti süresinin 36 ay olduğundan bahisle şirketin herhangi bir garanti yükümlülüğünün kalmadığını, usulüne uygun şekilde ayıp ihbarının yapılmadığını, TİS'deki sorunlara ilişkin detaylı bilgi verilmediğini, Türk Borçlar Kanunu uyarınca da herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının cevaben bildirildiğini, gizli ayıpların ilk başta gözle görülemeyen veya basit bir muayene ile anlaşılamayan, sonradan kullanılmakla ortaya çıkan ayıp türü olduğunu, garanti süreleri içerisinde arızalı veya sorunlu cihazların,

belirlenen süreler içerisinde onarımı veya değişiminden yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, arızaların maldan yararlanamama sonucunu ortaya çıkardığı için yüklenici firmanın malı veya ilgili üniteyi değiştirme sorumluluğu bulunmasına rağmen davalı firma tarafından sorunun çözümüne yönelik adım atılmadığını, satıcının cihazda yer alan ayıp/sorunları gidermemekte ısrar etmesinin ağır kusurlu olduğunu gösterdiğini, teşekkülün birçok kez ayıp/sorunları bildirmesine rağmen davalı tarafın söz konusu ayıpları gidermediğini belirterek ayıbın giderilmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili tarafından teslim edilen transformatörlerin sorunsuz bir şekilde çalıştığını, davacının tespit talebi konusunun bu transformatörler üzerindeki trafoların çalışmasının izlenmesini sağlayan izleme sistemi olduğunu, tespit davası açanın bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiğini, davacının tespit davasına konu yapılan hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararının bulunması şartı olduğunu, ... tarafından iddia olunan ayıp bakımından zamanaşımı süresinin dolduğunu,

sözleşme kapsamında imal edilen transformatör ve TİS’lere ilişkin olarak davalı şirket tarafından üstlenilen 36 aylık garanti süresinin dolduğunu, davalı şirketin hukuki hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin Balıkesir’de Ağır Sanayi Bölgesi ve Organize Sanayi Bölgesi’ndeki 185.000 m2 açık ve 50.000 m2 kapalı olmak üzere modern tesislerde yüksek ve güvenilir ürünler ürettiğini, hem yurtiçi kamu ve özel sektörün transformatör ihtiyacının karşılandığını, ayrıca transformatör ve şönt reaktör üretimi noktasında iç pazarda önemli bir konumu bulunduğunu,

sözleşme kapsamında belirlenen garanti süresi içerisinde davalı şirket ve TİS sisteminin temin edildiği ... firması tarafından davacı ...’ın talepleri doğrultusunda inceleme ve teknik destek sağlandığını, TİS’lerin kullanımının davacı ... tarafından sorunsuz bir şekilde yerine getirildiğini, davacı ... tarafından iddia olunan ayıbın niteliğinin somut olarak hiçbir zaman davalı şirkete bildirilmediğini, ayıp ihbarında ayıbın somutlaştırılması gerektiğini, davalı şirketin TİS’lere ilişkin olarak herhangi bir hukuki sorumluluğunun kalmadığını, transformatörlerde hiçbir sorun meydana gelmediğini,

davacı tarafından ikame edilen davanın davacının tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, tespite konu hususların tamamen maddi vakıalara ilişkin bulunduğu, maddi vakıaların ise anılan yasal düzenleme uyarınca tek başına tespit davasına konu oluşturamayacağı belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Davalı yanın müvekkilini oyaladığını ve teslim edilen cihazların gizli ayıplı olduğunu, farklı tarihlerde çeşitli firmalardan 495 adet TİS’in yaşanan kronik sorunlar nedeniyle ayıplı ve ağır kusulu olunduğu hususunun tespitinin zorunlu olduğunu, kronik sorun nedeniyle ayrı ayrı eda davası açılmasının maddi anlamda külfet oluşturacağını, kamu zararına sebebiyet vereceğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık somut olayda tespit davası açılması koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı kurum tarafından yapılan ihale neticesinde davalı firmadan temin edilen güç transformatörüne ait transformatör izleme sistemi ile ilgili olarak gizli ayıp bulunduğu ve bu ayıbın davalı tarafından halen giderilmemiş olduğunun tespiti istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Tespit davaları, 6100 sayılı HMK'nun 106. Maddesinde düzenlenmiştir.Anılan madde hükmü "Tespit davası yoluyla, mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.

Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." şeklinde düzenleme içermektedir. Maddenin ilk fıkrasında, tespit davası yolu ile bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesinin talep edilebileceği, ikinci fıkrasında tespit davası açanın kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle eda davası açılabileceği halde tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."