Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/430 K.2024/1015

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ... parsel sayılı tarla niteliğindeki taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazın önceki malikleri ... firmasının dava dışı ... firması ile yaptığı bayilik sözleşmesi kapsamında oluşacak borçların teminatı olmak üzere ... firması lehine ipotek tesis ettiklerini, davalı ...'ın da ... firması aleyhine İstanbul 31. İcra Müdürlüğü'nün 2012/392 E. sayılı dosyası ile takip yapmış olduğunu, bu kapsamda ... firmasının ... firmasında olduğu düşünülen ipotek hakkına haciz konulduğunu,

... firmasının davalı ... firmasına ipotek kapsamında bir borcu kalmadığından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/836 E.-2015/201 K. sayılı davasında ipoteğin kaldırılmasına karar verildiğini, bu kararın gereğinin Tapu Müdürlüğü'nce "ipotek hakkına konulan haciz" gerekçe gösterilerek yerine getirilmediğini, ... firmasının haczin de kaldırılmasına yönelik icra mahkemesine dava açtığını, İstanbul 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nin kararı ile icra mahkemelerinin sınırlı yetkileri gözetildiğinde haciz kaldırma yetkisinin değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddedildiğini,

ipoteğin ve ipotek hakkının fiili ve hukuki bir dayanağı kalmadığından haczin de fiili ve hukuki dayanağının kalmadığını belirterek davacıya ait ... parsel sayılı 21.754,53 m2 alanlı tarla niteliğindeki taşınmazın tapu kaydında halen mevcut olan ve davacının mülkiyet hakkını sınırlayan, muaraza yaratan ve hiçbir fiili/hukuki dayanağı kalmayan 17.02.2006 tarihli davalı ... firması lehine tesis edilen ipoteğin kaldırılmasına, tapu kaydına İstanbul 31. İcra Müdürlüğü'nün 2012/392 E. sayılı dosyasından konulan ve davacının mülkiyet hakkını sınırlayan muaraza yaratan hiçbir fiili/hukuki dayanağı kalmayan ipotek hakkının haczinin kaldırılmasına,

HMK 323/(1)-ç maddesi gereği 358,55 TL ihtar gideri ile oluşacak yargılama giderlerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ...

Bankası A.Ş. vekili, diğer davalı ... şirketi ile müvekkili banka arasında imzalanan kredi sözleşmelerine istinaden kredi kullandırıldığını, borcun ödenmemesi üzerine ... şirketi ve kefiller aleyhine İstanbul 31. İcra Müdürlüğü’nün 2012/392 E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını, İstanbul 47. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/3 D.İş sayılı kararı uyarınca aynı dosyadan ihtiyati haciz kararı uygulandığını, tapu müdürlüğünün yazısı ile ... şirketinin ipotek alacaklısı olduğu taşınmazda ipotek hakkına haciz tesis edildiğini, borcun ödenmemesi nedeniyle alacakları devam ettiğinden takibin halen devam ettiğini,

husumetin müvekkili bankaya yöneltilemeyeceğini, ikame edilen davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taşınmaz üzerinde müvekkili banka lehine ipotek bulunmadığını, müvekkili bankanın alacağı tahsil edilmediğinden ve icra takibi devam ettiğinden alacaklı müvekkili banka tarafından takip dosyasından bir haczin kaldırılmasının talep edilmesinin mümkün olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ipoteğin kaldırılmasına ilişkin talebinin kesin hüküm nedeniyle HMK nun 114/1-i maddesine göre dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının ipotek hakkına yönelik konulan haczin kaldırılmasına yönelik talebinin icra mahkemesi yetkili olduğundan mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemenin kesin hüküm olarak nitelendirdiği dosyanın tarafları arasında davalı banka ve müvekkilinin bulunmadığını, kesin hükümde tarafların, dava konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerektiğini, bu sebeple mahkemenin kesin hüküm nedeniyle davanın reddi kararının yerinde olmadığını, göreve dair mahkeme gerekçesinin de doğru olmadığını, zira takipte taraf olmayan müvekkilinin ipotek hakkına konulan haczin kaldırılması için icra hukuk mahkemesinde dava açmasının mümkün olmadığını, mahkemece işin esasına girilmesi gerektiğini, ayrıca ipotek hakkına haciz şeklinde bir haciz ve bu kararın infazı da mümkün olmadığını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık görevli mahkeme noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bayilik sözleşmesi kapsamında konulan ipotek nedeniyle borçlu olunmadığı gerekçesiyle ipotek veren taşınmazın yeni sahibi tarafından açılan ipoteğin kaldırılması ve ipotek üzerine genel kredi sözleşmesi kapsamında konulan ihtiyati haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 3.maddesinde, "Türk Ticaret Kanunun da düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğu" belirtilmiş, aynı yasanın 4.maddesinde ise, "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanunun da düzenlenen uyuşmazlıkların ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı " düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde ise, "(1)Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

(3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." düzenlemesi getirilmiştir.

Kesin hüküm, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nun 303. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, bir davanın diğer bir davada kesin hüküm teşkil etmesi için taraflarının, dava sebeplerinin ve dava konusunun aynı olması gerekir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i maddesi uyarınca kesin hüküm dava şartı olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Somut olayda davacıya ait taşınmaz üzerindeki ipoteğin dava dışı şirket ile davalı ...…A.Ş. arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında düzenlendiği anlaşılmış olup, dava dilekçesinde açıkça davacı yanın ipoteğin kaldırılmasına dair talebinin bir başka ifade ile ipotek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti yani menfi tespit istemi de gözetildiğinde uyuşmazlığı çözme görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ait olduğu, Mahkemenin gerekçesinde kesin hükme ilişkin dayanak yaptığı Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/836 E. 2015/201 K. sayılı dosyasında davacının ve davalı bankanın taraf olmadığı, bu sebeple iş bu davada kesin hüküm teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece, işin esasına girilerek delilleri toplanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece dava dilekçesinin davanın usulden reddine dair verilen kararın HMK.353/1-a-3.maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."