Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/431 K.2023/386

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari ilişki kapsamında ...-... unvanlı işletmeye sattığı malların teminatı olarak müvekkili lehine düzenlenen ... Şubesi'ne ait, keşide yeri Samsun olan, keşide tarihi boş bırakılmış, 5919104 seri numaralı 500.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini, çekin kötü niyetli şahısların eline geçerek tahsil için bankaya ibrazı mümkün olduğundan öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, çekin keşide tarihinin bulunmadığı, zorunlu unsurları bulunmadığından çek vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; TTK 680.maddesi uyarınca çekin tamamen doldurulmadan tedavüle çıkartılabileceğini, tamamen doldurulmamış çekler yönünden de zayi nedeniyle iptal kararı verilebileceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiş, istinaf aşamasında sunduğu 08/03/2023 tarihli dilekçe ile, çekin 08/03/2023 tarihinde takasa sunularak 3.kişi tarafından tahsil edildiğini beyan ederek 3.kişinin banka hesabı üzerine çek bedeli kadar tedbir mahiyetinde bloke konulmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, keşide tarihi yazılı olmayan çek için zayi nedeniyle çek iptali istenip istenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davacı, keşideciden teminat olarak alınan ve lehine düzenlenen ... şubesine ait ... seri numaralı 500.000,00 TL bedelli çekin zayi olduğunu beyan ederek zayi sebebi ile çekin iptalini talep etmiş, dava dilekçesine çek suretini ve çek teslim teslim belgesini eklenmiştir.

Kambiyo senedi olan çekin TTK 780-781 maddesinde zorunlu unsurları belirtilmiştir. TTK 780/1-e maddesi gereği çekin düzenleme tarihi zorunlu unsurlardandır. Bununla birlikte 6102 sayılı TTK’nın 778 maddesinin ı bendinde; iptal hakkındaki 757 ilâ 763'üncü maddelerle 764'üncü maddenin birinci fıkrasının, aynı maddenin c bendinde ise açık poliçeye ait 677 ilâ 680'inci madde hükümlerinin çek hakkında da uygulanacağı açıklanmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 680. maddesi gereğince, bir çekin tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılma olanağı mevcuttur. Dava konusu çekin düzenleme tarihinin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması imkanı bulunmaktadır. Bu durumda, iptali istenen çekin sadece keşide tarihinin bulunmaması nedeniyle çek vasfını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır (Yargıtay 11.HD. 28/05/2014 Tarih, 2014/5109 Esas 2014/9864 Karar sayılı ilamı).

İstinaf aşamasında davacı çekin takasa sunularak tahsil edildiği beyan etmiştir.

Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardan olup yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Ancak somut olayda çek iptali davasının devamı sürecinde dava dışı 3.kişi tarafından çekin bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği bildirilmiştir. O halde iptal davasına konu çekin yargılama sırasında tahsil edilmesi ve çekin 3.kişinin elinde olmaması nedeniyle çek iptalini talep eden davacıya çek istirdadı davası açmak için bu aşamada süre verilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Mahkemece verilen davanın reddi kararı yerinde olmamakla birlikte toplanacak başkaca bir delil kalmadığından dava konusu çekin bankaya ibraz edilerek tahsilinin sağlanmış olması ve bu suretle davanın konusuz kalmış olması nedeniyle davacının istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

İstinaf aşamasında tedbir taleplerinin incelenerek karara bağlanmasına cevaz veren açık yasal düzenleme bulunmadığından davacının tedbir isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."