Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/545 K.2025/981

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların ...

Fizik Tedavi Merkezi'nin 2.475.000,00 TL bedelle satın alınması hususunda kendi aralarında anlaştıklarını, buna göre müvekkili ile davalının bu işle kuracakları ortaklığa göre her ikisinin de yarı oranda bedel ödeyeceklerini, anlaşmaya göre fizik tedavi merkezinin alımı konusunda ilk etapta müvekkilinin çekleri tanzim edip davalıya vereceğini, daha sonraki tarihte müvekkilinin kendi hissesine düşen bedeli davalıya nakit olarak ödeyeceğini, müvekkilinin toplamda 2.000.000,00 TL bedelli 4 adet çeki davalıya verdiğini, alım satım işinden vazgeçilmesi üzerine çeklerden 2 tanesinin davalı tarafından müvekkiline iade edildiğini,

dava konusu 2 adet çekin ise davalıda kaldığını, karşılığında herhangi bir belge alınmadığını, çeklerin iyi niyetle teminat olarak verildiğini, davalının ise çekleri kötü niyetli olarak takibe koyduğunu, davalı hakkında dolandırıcılık suçundan ceza davasının açıldığını belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Samsun Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davacı şirketin çeklerde keşideci, davacı ...'ın ise lehtar olduğunu, müvekkiline karşı keşideci şirket tarafından herhangi bir def'i ileri sürülemeyeceğini, davacı ...'ın müvekkilinden aldığı 1.000.000,00 TL nakit paranın ödenmesi için dava konusu 2 adet çeki cirolayarak verdiğini, çeklerin teminat olduğuna dair delil bulunmadığını, dava konusu 2 adet çek dışında hastanenin satışından elde edilecek kardan müvekkiline düşecek kısım için ayrıca müvekkiline 2 adet daha çek verildiğini,

hastanenin satın alınamaması üzerine kar payı olarak alınan çeklerin iade edildiğini, dava konusu çeklerin borç paranın ödemesi için olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, İİK 72/son maddesi gereğince takibin Ankara'da başlatılması nedeniyle davalının yetki itirazının reddiyle, dava konusu çeklerin illetten mücerret kambiyo senedi vasfında olduğu, ödeme aracı olan çekin teminat olarak verildiğinin yazılı delil veya yeminle ispat edilmesi gerektiği, dosyadaki deliller, ceza mahkemesinin kesinleşen kararı dikkate alındığında davacılar tarafından dava konusu çeklerin teminat amacıyla verildiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine ihtiyati tedbir kararı nedeniyle davalı alacağına geç kavuştuğundan İİK 72/4 maddesi uyarınca tazminata karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının müvekkiline 1.000.000,00 TL borç verdiğini savunduğunu, bağlantısız bileşik ikrar gereğince iddiasını ispat etmesi gerektiğini, kar payı için çek verildiği savunmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ceza mahkemesi kararında çeklerin teminat olarak mı yoksa ödeme olarak verildiği konusunda bir değerlendirme bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, dava ve takibe konu çeklerin teminat çeki olup olmadığı, davacıların çekler nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davaya konu her biri 500.000,00 TL bedelli çeklerin, 06/04/2019 ve 02/04/2019 keşide tarihli olduğu, davacı şirketin keşideci, davalı ...'ın lehtar, davalının ciranta olduğu görülmüştür.

Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2019/4969 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 15/04/2019 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlular aleyhine iki adet çeke dayalı olarak asıl ve fer'ileri ile birlikte toplam 1.099.790,62 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 07/10/2021 Tarih, 2019/254 Esas, 2021/341 Karar sayılı dosyasında, davalı şüphelinin dava konusu çekleri teminat olarak aldığı ve çekleri davacı müştekiye iade etmeyerek başka işlemlerde kullandığı ve böylece ticari faaliyet kapsamında davacı müştekiyi dolandırdığı iddiasıyla açılan davada yapılan yargılama sonucunda, tarafların hastane alma amacıyla anlaştığı, katılanın kendi payına düşen miktarın tamamını ödeyecek düzeyde parası olmaması nedeniyle sanığın ödemede bulunduğu ve bu ödemeden kaynaklı borç nedeniyle sanığa 2 adet senet verildiği,

söz konusu çeklerin bir hukuki alacağa ilişkin verildiği gözetilerek sanığın eyleminin suç oluşturmadığı gerekçesiyle sanığın CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçmek suretiyle 21/04/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Yargılama sırasında davacı tarafın yemin teklifi üzerine davalının çeklerin elden verilen paraya karşılık alındığına dair yemin ettiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı tarafın çeklerin teminat olarak verildiğini kesin delille ispat edememiş olmasına, TBK 74.maddesi uyarınca ceza mahkemesinin maddi vakıya ilişkin kabul kararının hukuk hakimini bağlayacak olmasına göre davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."