Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/560 K.2024/628

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı lehine ticari amaçlı olarak babası ... tarafından keşide edilen ...

Bankası A.Ş. ...Şubesi’nin 4272 şube kodlu, 351037 numaralı hesaba tanımlı olduğunu bildiği 2005921, 2005923, 2005924, 2005926, 2005927, 2005928, 2005929, 3097228, 3097231, 3097773, 3097774, 3098252, 3098255, 3098268, 3098274, 3098275 seri nolu çekleri aldığını, fakat davacının bu çekleri alması sonrası, çekler davacının yedinde iken, taşınma esnasında çekler kaybedilerek zayi olduğunu, çalındığını ya da düşürüldüğünü, bu sebeple, çeklerin tahsilatı mümkün olmadığından davacının mağduriyete uğradığını, çekleri eline geçiren kişi ya da kişilerin,

çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çekleri işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da bahsi geçen çeklerin zayii nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkının TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak elinden çıkan kişi yani yetkili hamilin bu davayı açma hakkına sahip olduğu,

ödemeyi yapması nedeniyle çek eline geçen keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle haricen yaptığı ödeme nedeniyle verdiği çeki geri alan ve bu sırada çeki zayii eden keşideci kaybettiği çekin iptali için zayii nedeniyle iptal davası açamayacağı, boş çek yaprağı hamilinin iradesi dışında elinden çıkması halinde, henüz kıymetli evraktan söz edilemeyeceğinden zayi nedeniyle iptal davası açmada hukuki yarar olmadığı gibi TTK'nun 818/S maddesi yollamasıyla aynı Yasa'nın 757 ve devamı maddeleri gereğince çek keşide eden tarafından çekin zayi nedeni ile iptali istenemeyeceği,

TTK'nun 757 maddesi gereğince zayi nedeniyle iptal isteminde bulunma yetkisi hamile ait olup keşidecinin iptal isteme hakkı bulunmadığından davanın ve ödeme yasağı talebinin ayrı ayrı Davanın Reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; kararın, usulüne uygun bir gerekçe içermemesi, somut olayın gerçekliğine uygun düşmemesi, eksik ve usule aykırı bir incelemeye dayanması, müvekkilinin çeklerin lehtarı olmasına rağmen boş çek yaprağı hamiliymiş gibi lanse edilmeye çalışılmasının hatalı olduğu, müvekkilinin çeklerin lehtarı olduğu belirtilerek çeklerin ziyaı nedeniyle iptaline, dava sonuna kadar ödenmemesi için ilgili bankaya müzekkere yazılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verilip verilmediği uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup keşidecinin dava açma yetkisi bulunmamaktadır.

Ne var ki davacı yan çeklerin dava dışı babası tarafından düzenlendiğini, çeklerin lehdarı olduğunu bildirerek dava açmış olup,çeklerin boş çek yaprağı olduğunu da ileri sürmediğine göre çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep etme hakkı bulunduğundan, delilleri toplayarak, gerekli ilanların yapılması sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinden davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."