Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/665 K.2025/1021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında bulunan ticari ilişkiden doğan cari hesap alacağına dayalı olarak yapılan icra takibe haksız ve kötü niyetle itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; taraflar arasında davacının distribütörü olduğu ... adlı ilacın müvekkili tarafından satılması hususunda ticari bir ilişkisi bulunduğunu, mal bedelinin peşinen ödendiğini, faturaların daha sonra afaki tutarlarda düzenlendiğini ayrıca fiyat farkı faturası da düzenlenerek alacak talep edilemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasında ... adlı ilacın satışı hususunda ticari ilişkinin mevcut olduğu bu kapsamda davacı tarafından davalıya fatura ile tevsik edilen mal bedeli olarak davacının davalıdan 91.266,55 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile; davalı borçlunun Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2022/6530 Esas sayılı dosyasında 91.266,55 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, bu miktar yönünden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmedilen alacağın %20'si olan 18.253,31 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; fiyat birim farkının "110,00 TL"den aşağı olmayacağını, kesilen fark faturasının da buna ilişkin olduğunu, ancak ilk derece mahkemesinin bilirkişi raporunun aksine gerekçesiz bir şekilde fark faturasının kabul etmediğini, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı vekili; mal alım satım ilişkisi kapsamında müvekkilinin havale ettiği 6.500,00 Euro'nun Türk Lirası olarak karşılığında 70.354,05 TL'dir.- 05.11.2021 mal teslim tarihinde 73.037,25TL 13.01.2022 fatura tarihinde 101.198,50TL olduğunu, davacının, müvekkilinin parasıyla yaptığı ithalatta, yapılan ödemeyi 20.10.2021 tarihindeki kurdan Türk Lirasına çevirerek kaydettiğini, fakat, ithal ettiği ürün için faturayı 13.01.2022 tarihinde düzenlerken, ürün bedelini fatura tarihindeki kur üzerinden hesapladığını, ödenen 6.500,00 Euro ile ve davalı adına yapılan ürün ithalat sebebiyle zarara uğratıldığını, davalı firmanın,

tamamen kendi ödemesiyle ve kendisi için yapılan ithalat sebebiyle borçlu çıkartılmayacağını, davacı, davaya yol açan icra takibinde, 20.10.2021 tarihinde aldığı 6.500,00 Euro ile gerçekleştirdiği ithalatla getirttiği ürünü 05.11.2021 tarihinde müvekkiline teslim etmesine rağmen, faturasını aylar sonra 13.01.2022 tarihinde düzenlemekle kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin cari hesabını tutarken, 20.10.2021 tarihinde aldığı 6.500,00 Euro'yu bu tarihteki kur üzerinden deftere kaydetmiş olmasına rağmen,13.01.2022 tarihinde fatura düzenleyip alacak verecek hesabı çıkartırken,6.500,00 Euro için kur farkı uygulamamakla kötü niyetli bulunduğunu,

bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; satım sözleşmesinden kaynaklanan malların bedelinin ödenip ödenmediği davacının alacağının varlığını kanıtlayıp kanıtlayamadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; mal satışı için düzenlenen faturalara dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili; dava dilekçesinde cari hesaba dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali ile davalının %20 oranında icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiş ise de icra takip dosyası incelendiğinde 09/03/2022 tarihli ihtarnameye konu 093 numaralı 07/10/2021, 09 numaralı 13/01/2022 019 numaralı 14/02/2022 tarihli faturalara dayanmıştır.

Davalı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında mal bedelinin peşinen ödendiğini, faturaların daha sonra afaki tutarlarda düzenlendiğini ayrıca fiyat farkı faturası da düzenlenerek alacak talep edilemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; taraflar arasındaki tüm ticari ilişki değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece; itirazın iptali davasının takip talebine bağlı bir dava türü olduğu, icra dosyasındaki takip talebinde dayanak belirtilerek faturalar dayanak belge olarak gösterilmiştir.

Uyuşmazlık; somut olay bakımından takip talebinde ve ödeme emrinde yer alan bilgiler, mahkemece icra takibinde dayanılan üç fatura ile sınırlı olarak mı yoksa tarafların defterlerinde kayıtlı mevcut 2021-2022 yıllarına ait tüm ticari ilişki incelenmek suretiyle mi araştırma yapılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı olup maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandırılması gerekir. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Somut olay değerlendirildiğinde;

İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, alacaklının takipte dayandığı belgeler dışında başka belgelere dayanamayacağı açıktır. Takip talebinde borcun kaynağıyla ilgili bir açıklamaya yer verilmiş ve üç adet farklı tarihli faturaya dayalı alacak talep edilmiştir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş; takip konusu edilen faturalarla ile ilgili olarak davacının alacaklı olup olmadığı belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Yukarıdaki bilgiler ışığında takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu özellikle vurgulanan itirazın iptali davasında, mahkemece, tarafların iddia, savunma ve delillerinin yalnızca takibe konu faturalar çerçevesinde değerlendirilip incelenerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesinin gerektiği, aksi yönde yapılacak araştırmanın ise itirazın iptali davasının niteliği ile bağdaşmayacağı, peşin ödeme defi nedeniyle ispat yükünün davalı tarafta bulunduğu,

belirtilen usule göre yapılacak incelemede, davalının sunduğu ödeme belgelerinin takip konusu edilen faturalara ilişkin olup olmadığı hususunun ise TBK’nın 101, 102. maddeleri uyarınca tayin edilmesi gerektiği, takibe sıkı sıkıya bağlı olma kuralı ile genel ispat kurallarının ve ispat yöntemlerinin birbiriyle karıştırılmaması gerektiği, bu maddelere göre tespit yapılacak olmasının takibe konu edilmeyen faturalar ve taraflar arasındaki tüm ilişki değerlendirilmesi anlamına gelmeyeceği hususları açık olduğundan, mahkemece taraflar arasındaki tüm ticari ilişki incelenerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Kaldırma nedenine göre tarafların sair istinaf itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."