Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/107 K.2026/653

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 29/01/2021 tarihli Bağlantılı Beton Satış Sözleşmesi ile müvekkilin davalının üstlendiği inşaatta kullanılacak hazır betonun tamamını karşılamayı taahhüt ettiğini, sözleşme gereğince müvekkilin edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalının bakiye 131.590,06 TL borcu ödemediğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

sözleşmenin 4. maddesine göre bedeli peşin ödenen betonun fiyatı hususunda bir

güncellemenin yapılmayacağı ancak ödemesi yapılmamış beton için fiyat güncellemesi yapılacağı, müvekkilinin sözleşme tarihinde kararlaştırılan bedelin tamamı olan 180.000,00 TL’yi davacıya ödediğini, davacının 2 fatura dışında diğer tüm faturaları sözleşmede kararlaştırılan birim fiyat

üzerinden düzenlediğini, 21/06/2022 tarihli ve 07/07/2022 tarihli faturaları ise farklı birim fiyat üzerinden düzenlediğini, bilgilendirme yapılmadan farklı fiyatlandırma yapılmasının sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, ilgili faturalara 08/07/2022

tarihinde itiraz edildiğini,

halihazırda sözleşmeye konu olan betonun 51 metreküpünün de davacı tarafından müvekkiline teslim

edilmediğini, davacının elinde bulunan 51 metreküp betonun fiyatını da

sözleşmedeki bedelden hesaplatarak mahsuplaşma yoluna gittiğini, müvekkilinin borçlu değil aksine alacaklı olduğunu savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında akdedilen Bağlantılı Beton Sözleşmesi uyarınca davacının C/25/30 beton sınıfı 900 m3 betonu 170,00TL/m3'lük birim fiyat ile toplam KDV dahil 180.540,00TL bedelle davalıya teslim etmeyi üstlendiği, davalının da KDV dahil 180.540,00TL bedeli davacıya ödemeyi üstlendiği, davalının sözleşme tarihinde sözleşme bedelinin tamamını davacıya ödediği, davacının teslim edilen bir kısım hazır betonu sözleşmedeki birim fiyat üzerinden faturalandırdığı, bir kısmını ise fiyat güncellemesi yaparak faturalandırdığı,

davalının sözleşmeden farklı olarak tanzim edilen faturalara itiraz ettiği, itirazın davacıya tebliğ edildiği, alınan bilirkişi raporuyla fiyat güncellemesinin hakkaniyetli olacağının belirtildiği, ancak sözleşme serbestliği ve sözleşmenin tarafları bağlayıcılığı ilkesi gereğince sözleşme hükümleri uyarınca değerlendirme yapılması gerektiği, sözleşmede açıkça bedeli peşin ödenen beton için güncelleme yapılmayacağı, bedeli ödenmeyen beton için güncelleme yapılacağının yazılı olduğu, bu nedenle davacının sözleşmede belirlenen birim fiyattan farklı olarak düzenlemiş olduğu faturalar sebebiyle alacaklı olmadığı,

sözleşmedeki birim fiyat üzerinden faturanın düzenlenmiş olması halinde davacının alacaklı olmayacağı, 900 m3 için anlaşılmasına rağmen 849 m3 beton teslim edildiği, 51 m3 betonun teslim edilmediğinden davalının teslim edilmeyen beton sebebiyle alacaklı olacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmenin bağlantılı olarak yapıldığını, betonun stoklanmadığını ve fiyatının sürekli artış grafiğinde olduğunu, davalının beton fiyatını ödedikten sonra 15 ay inşaata başlamadığını, beton depolanmayan ve günlük üretilip hemen tüketilmesi gereken malzeme olduğundan 900 metreküp beton 15 ay sonra talep edildiğinde malın fiyatının artık 170 TL/metreküp olmayacağını, davalının inşaata hemen başlayıp makul süre içinde inşaatı bitirebilseydi bunun mümkün olabileceğini, davalının hem betonu hem de faturaları kabul kabul ettiğini, PTT kanalıyla fatura iadesinin mümkün olmadığını,

GİB veya noter kanalıyla fatura iadesinin yapılması gerektiğini, fiyat değişikliği maddesinde fiyatların cari fiyatlar olduğunun belirtildiğini, cari fiyatların sadece sözleşmenin imzalandığı yıl sonuna kadar geçerli olduğunu, sözleşme ve ödeme tarihinden 17 ay boyunca fiyat farkının uygulanmadığını, fiyat değişikliği maddesi ve değişen piyasa şartları (motorin, çimento, agrega, katkı maddesi ve suya bir yıl içinde gelen % 200-400 oranındaki zamlar gözönüne alarak) birim fiyatta yapılan düzenlemenin sözleşmeye uygun olduğunu, 2023 yılında 2.000,00,

2022 yılında 1.200,00 TL olan hazır beton fiyatları gözardı edilerek hakkaniyete aykırı karar verildiğini, sözleşmenin doğru yorumlanmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/48313 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 06/09/2022 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesaba dayalı 131.590,06 TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 29/01/2021 tarihli Bağlantılı Beton Sözleşmesi'nin incelenmesinde; satıcının davacı, alıcının davalı olduğu, davalının C/25/30 beton sınıfı olan 170,00TL/m3'lük birim fiyatlı hazır betondan 900 m3 satın almayı, davacının da bu miktar hazır betonu teslim etmeyi üstlendiği, sözleşme bedelinin KDV dahil 180.540,00TL olduğu, sözleşmenin fiyat değişikliği başlıklı 4. maddesinde "... Belirtilen fiyatlar sözleşme tarihindeki cari fiyatlar olup, fiyatlar ödemesi yapılmamış betonlarda satıcının hazır beton maliyetine giren akaryakıt çimento, agrega ve diğer üretim giderlerinde meydana gelecek fiyat artışlarına paralel olarak değişecektir ve yeni tespit edilen hazır beton

cari fiyatları bu sözleşmenin tarafları açısından geçerlidir...” hükmü ile ödemeler başlıklı 5.maddesinde "..Ancak satıcı her defasında tahsil ettiği parasal miktarın tekabül ettiği beton için fiyat garantisi verir."

şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulan ... bankasına ait 29/01/2021 tarihli banka dekontunun incelenmesinde 180.540,00TL olan sözleşme bedelinin sözleşme tarihinde davacı firmaya davalı firma tarafından gönderildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafından davacı tarafından düzenlenen 21/06/2022 tarihli 80.063,00 TL bedelli ve 07/07/2022 tarihli 110.896,40 TL bedelli faturalara, faturaların taraflarına 07/07/2022 tarihinde ulaşması üzerine süresinde faturalardaki birim fiyatlar yönünden itiraz edildiği görülmüştür.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 131.590,06TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davalının davacıdan 75.617,94 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davacı tarafında düzenlenen 207.208,00 TL bedelli 3 adet faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı,

Gelir İdaresi Başkanlığı’nca sunulan davalı 2022 yılı Ba formu ile davacının 2022 yılı Bs

formlarının birbirini teyit eder nitelikte olduğu ve 9 faturadan kaynaklı KDV hariç

264.517,00TL’lik işlemin beyan edildiği, taraflar arasındaki sözleşmede davacının 900,00 m3 beton için fiyat garantisi verdiği,

düzenlenen faturalara göre davalıya toplam 849 m3 betonun teslim edildiği, bu nedenle

davacının söz konusu 849 m3 beton için sözleşmede yazılı olan 170,00TL/m3 üzerinden

faturalandırma yapması gerektiği kanaatine varıldığı, ancak bu hususun hukuki tespit

gerektirmesi nedeniyle takdirin mahkemeye ait olduğu, mahkemenin 21/06/2022 ve 07/07/2022 tarihli faturaların 170,00TL/m3 birim fiyat

ile hazırlanması gerektiği hususunda karar kurması durumunda, davalının davacıdan teslim edilmemiş 51 m3 betondan kaynaklanan

toplam KDV dahil 10.222,34TL alacağının olduğu, bu çerçevede davalının takibe yaptığı itirazın yerinde olduğu, mahkemenin 21.06.2022 ve 07.07.2022 tarihli faturaların sözleşmedeki 170,00

TL/m3’ten farklı bir birim fiyat ile hazırlanabileceği hususunda karar kurması durumunda ise davacının davalıdan 131.590,06TL alacağının olduğu yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece inşaat bilirkişiden alınan raporda özetle; taraflar arasında yapılmış bulunan 29/01/2021 tarihli sipariş sözleşmesi hükümlerine göre,

davacının fiyat farkı talebinin yerinde olmadığı, corona virüs salgınından sonra 2021-2022 döneminde özellikle akaryakıt ve çimento fiyatlarındaki

aşırı fiyat artışları ve Cumhurbaşkanlığı tarafından Kamu yüklenicilerine fiyat farkı verilmesini öngören

kararnamelerin yayınlandığı bir ortamda ayrıca davacı tarafından son iki faturada davalıya sunulmuş olan

575,00TL/m3 ve 740,00TL/m3'lük fiyatların piyasa fiyatlarına uygun, makul ve davalı alıcının lehine olduğu

hususları da dikkate alındığında davacıdan dava konusu C25/30 hazır betonu 29/01/2021 tarihinden

01/06/2022 tarihine kadar geçen yaklaşık 17 aylık süre de herhangi bir değişiklik yapmaksızın sözleşmedeki

(KDV hariç) 170,00TL/m3 bedelden teslim etmesini istemenin de hakkaniyetli bir durum olmadığı yönünde görüş belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle taraflar arasında imzalanan ve bağlayıcı olan sözleşmeye göre bedeli ödenen betonlar için fiyat farkı talep edilemeyecek olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."