Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1189 K.2025/604

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilleri aleyhine davalı tarafından Ankara 13.İcra Müdürlüğü’nün 2021/12158 Esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, takibe dayanak bononun ... Grup Oto. Turizm İnş. Ltd.

Şti.’ne araç kiralaması sırasında, araçta doğması olası hasar ve trafik cezası borçlarının güvence altına alınması amacıyla alacaklı şirketin isteği üzerine boş olarak verildiğini, davacıların, davalı şirkete ait 2013 model ... plakalı ... aracı 18/01/2021 tarihinde ... firması olarak kiraladıklarının, 22/04/2021 tarihinde araçta hasar, zarar, ziyan olmaksızın geri teslim ettiklerini, Ocak ayı kiralama faturasının ...

A.Ş. firmasına, Şubat ve Mart ayları kiralama faturasının ise ...

A.Ş. firmasına kesildiğini, aracın teslim edilmesine rağmen davalı firma yetkilisinin güvence senedini iade etmediğini, senedin boş yerlerini doldurarak icra takibine koyduğunu belirterek Ankara 13. İcra Müdürlüğü’nün 2021/12158 E. sayılı dosyası ile yapılan takibe konu 18/01/2021 düzenlenme 22/04/2021 ödeme tarihli, 29.000,00 TL bedelli senedin bedelsiz olduğunun tespitini, icra takibinin iptalini, davalının köyü niyetli olduğunu, icra takibi ile müvekkilleri lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacı yanın iddialarının usulüne uygun delillerle ispat edilmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, aracın kiralama sözleşmesi uyarınca davacı kiracıya teslimi ve kira sözleşmesi sona erdiğinde davalı şirketçe davacı kiracıdan teslim alınması sırasında araçta hasar mevcut olduğuna dair taraflar arasında düzenlenmiş bir hasar tespit tutanağının görülmediği, davalı tarafça davacı taraflara kiraya verilen ... plakalı konu aracın hasarlandığı yönünde bir kanaate varılamadığı,

ancak araçta belirgin bir hasar oluşmadıkça (aracı etkileyen herhangi bir kaza, darbe vb.) araçla ilgili periyodik bakım ve kontrollerde değişim gerektirecek yakıt harici sarf malzemelerin sorumluluğunun kiraya veren davalı tarafın sorumluluğunda olduğu, ... 'un, şirket yetkilisi sıfatıyla verdiği ifadede, “araç kiralama sözleşmesi ile davacılara araç kiralama işlemi yapıldığı, oluşacak hasara karşılık olarak bono alındığı, hor kullanım nedeni ile araçta meydana gelen hasarlar nedeni ile ödeme yapılmayınca bonoyu takibe konulduğu” şeklinde beyanda bulunduğu,

dava konusu bononun araç kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece hatalı değerlendirme ile karar verildiği, davacı iddialarının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiği, müvekkili şirketin yetkilisinin eşi tarafından kollukta verilen ifade de tarafların karşılıklı anlaşması sonucu iş bu evrakın tazminat ödeme aracı olarak teslim edildiği hususunun ifade edildiği, bir başka ifade ile ifa için verilen senet olduğunun söylendiği, ayrıca şirket yetkilisinin eşinin beyanlarının hukuk mahkemesinde dikkate alınamayacağı, müvekkili aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesinin de doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bononun bedelsiz olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bedelsizlik iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 13. İcra Müdürlüğü’nün 2021/12158 E. sayılı takip dosyasında davalı tarafça takibe konulduğu belirtilen 18.01.2021 düzenleme, 22/04.2021 ödeme tarihli, 29.000,00 TL tutarlı bono olduğu, unsurlarının tam ve eksiksiz olduğu anlaşılmıştır.

Davacı yanın şikayet üzerine Ankara CBS’nin 2021/231911 soruşturma numarası ile soruşturma başlatıldığı KYOK kararı verildiği, kararın Ankara 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 2023/125 D.İş sayılı 03/03/2023 tarihli kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır,

Soruşturma dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı şirket yetkilisinin eşi olan ...'un araç kiralama sözleşmesi ile araç kiralama işlemi yapıldığını, davacıların aracı teslim ettiklerinde hor kullanım nedeni ile araçta meydana gelen hasarlar olduğunun tespit edildiğini, mağduriyetin giderilmesi için dava konusu bononun verildiğini, ödeme yapılmayınca da bonoyu takibe koyduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.

Davacı yanca dava konusu bonun araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak verildiği, araç kira sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir borç kalmamasına karşın senedin sonradan boş kısımlarının doldurularak bedelsiz olduğu halde davalı yanca icra takibine konu edildiği belirtilerek iş bu menfi tespit davası açılmış olup, davalı yanca davacı yan iddialarının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiği bildirilerek davanın reddi istenmiştir.

Somut olayda ispat yükü davacı yanda olup, davacı tarafından dava konusu bononun boş olduğu, sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurularak bedelsiz olduğu halde icra takibine konu edildiğine dair iddiaların yazılı delil ile ispat edilemediği gözetilmeksizin mahkemece ispat yükünün tayinin de yanılgıya düşülerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne dair karar verilmesi yerinde değildir.

Somut olayda kötüniyet tazminatı şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davalı yan lehine kötüniyet tazminatına karar verilmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."