Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/342 K.2024/525

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, lehdar olduğu ... Şubesine ait 29/02/2024 ileri keşide tarihli, keşidecisi ... Haf. İnş. Nak. Ve Oto San. Tic. Ltd. Şti olan 9139664 seri nolu 48.000,00 TL bedelli çekin cirolanarak kargoya verildiği halde kargoda kaybolduğunu ve son hamile ulaşmadan zayi olduğunu belirterek zayi nedeniyle iptaline ve ödeme yasağı karar verilmesini talep etmiş, mahkemece 22/01/2024 tarihli ara karar ile ödeme yasağı kararı verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 22/01/2024 tarihli ara kararın davacının çekin kargoda cirantaya ulaşmadan kaybolduğuna dair beyanları gözetilerek çeki ciro ettikten sonra kargoda kaybolduğu iddiası ile çek iptali davası açmaya hakkı olmadığı belirtilerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davacı vekili tarafından; Mahkemenin ödeme yasağına dair ara kararın kaldırılmasına dair kararın yerinde olmadığı, mahkemenin gerekçesinde yer alan içtihatların somut olaya uygun düşmediği, müvekkilinin zayi nedeniyle iptal davası açmaya hakkı olduğu bildirilerek kararın kaldırılması istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için şartların oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, çek lehdarı tarafından çekin kargoda kaybolduğu gerekçesiyle iptali istemi ile açılan davada mahkemece ödemeden men yasağına dair verilen kararın kaldırılmasına dair kararın yerinde olup olmadığına ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK.'nın 790. maddesi, “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” hükmünü,

Yine TTK'nın 792. maddesi ise, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesini içermektedir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup hamil olan davacının cirosuyla kargoya verilen çekin kargo aşamasında iken zayi olması nedeniyle iptal davası açılmıştır.

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin davada ödeme yasağına ilişkindir.

Mahkemece davacının zayi nedeniyle iptali istenen çekin lehdarı olduğu ve çekin cirolanarak kargoda kaybolduğu gerekçesiyle davacının yasal hamil olmadığı ve ödeme yasağına dair kararın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de dava dilekçesinde çekin keşidecisi dava dışı şirket olup davacının lehdar hamil ara ciranta olduğu açıklanmış bulunduğu gibi çek kargo aşamasındayken kaybolmuştur.

Emre yazılı senetlerin ciro ve teslim ile tedavül ettiği, sözkonusu olayda teslim unsurunun gerçekleşemediği, hamil cirantanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü ile ödeme yasağı kararının kaldırılmasına dair kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır (Dairemizin 07/07/2022 tarih 2022/342 E. 2022/1040 K. sayılı kararı da aynı yöndedir).

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."