Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/45 K.2026/626

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 24.06.2016 tarihinde 3.500.000,00 TL bedelli ve davalı şirkete ait ... parselde bulunan ... otelinin plan tadilatı yapılarak 1/5000 planların Ankara Büyükşehir Belediyesi imar komisyonuna gönderilmesi,

belediye meclisine gitmesi ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinden onanması işinin müvekkili şirket tarafından üstlenilmesi konusunda bir sözleşme kurulmuş olduğunu, bu sözleşmede yüklenilen iş karşılığında anlaşılan 3.500.000 TL” nin bir kısmı nakit bir kısmı da çek olarak bir hafta içinde ödendiğini, müvekkilinin de sözleşmenin teminatı olarak davalıya 3.500.000,00 TL teminat çeki vermiş olduğunu, sözleşme konusu işlemlerin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onamasını müteakip çekin iade edileceğinin kararlaştırılmış olduğunu,

sözleşme uyarınca işlerin tamamı yerine getirildiği halde çek iade edilmeyerek takibe konu edildiğini belirterek takibin durdurulmasına ve iptaline, Ankara 3. İcra Dairesinin 2018/7641 E Sayılı İcra Dosyasına Konu 3.500.000,00 TL bedelli çekin teminat senedi olduğunun tespitine, takibin iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacının üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, iskan başvurusu neticesinde iskan ruhsatı verilmediğini, çekin teminat çeki olmadığını, sözleşmede belirtilen 45 gün içerisinde, davacı şirket uhdesinde bulunan iş ve işlemlerin ifa edilmemiş olduğunu, sözleşme ile yükümlü olduğu edimini süresi içinde ifa etmeyen davacı tarafın yetkilisi tarafından açık borç ikrarı olan ve icra takibine konu çek keşide edilerek müvekkili firmaya teslim edilmiş olduğunu, bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda : Toplanan delillere göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının %30 oranında işi yaptığı, iş bedelinin tamamının davacıya ödendiği, iş bedelinden yapılan iş bedeli düşümünden kalan miktarla ilgili davacının davalıya borçlu olduğu kanaatine varılarak yapılan icra takibinden dolayı iş bedeli kısmı haricindeki bedel yönünden,

davacının davalıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davacının Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4641 sayılı dosyasında takibe konulan 3.500.000,00 TL'lik çekin 1.050.000,00 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin kısımların reddine, tarafların tazminat isteminin reddine, karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; müvekkilimin edimi sözleşme ile belirlenen 1/5000' lik plan tadilatı olduğunu, sözleşmeye konu edimi tamamen yerine getirdiğini düzenlenen çekin teminat çeki olup bedelsiz kaldığını, davanın tamamen kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulün hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı vekili; uyuşmazlık konusu çekin teminat çeki olmadığı gibi sözleşmeye konu işin davacı tarafça ifa edilmediğini, bu hususta müvekkil firmaya fatura kesilmediğini, davacı tarafça sözleşmede tahrifat yapılmak suretiyle yargılamada lehine delil elde etmeye çalışıldığını, bu kapsamda ceza davası açıldığı ve konu ile ilgili kesin hüküm bulunduğu gözetilerek davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulünün hatalı olduğunu bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya konu çekin sözleşme kapsamında teminat olarak verildiği, davalının teminat fonksiyonu kalmayan çek nedeniyle bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı şirkete teslim edilen çekin teminat fonksiyonunun kalmadığı bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava; Ankara 3.İcra Müdürlüğünün 2018/7641 esas sayılı dosyada başlatılan takibin dayanağı olan ... Bankası Mithatpaşa şubesine ait davacı tarafından keşide edilen 25.06.2018 tarihli 25.06.2018 tarihinde ibraz edilen 3.500.000,00 TL bedelli çekle ilgili menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin tarihi 24.06.2016 olup, davacının sözleşme ile yükümlenmiş olduğu edimini 45 gün içerisinde ifa edeceğinin düzenlendiği, sözleşmeye konu işin konusu; ... Parselde bulunan taşınmazın plan tadilatının yapılarak 1/5000 planlanın Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Komisyonuna gönderilmesi İmar Komisyonundan Belediye Meclisine gitmesi ve Ankara Büyükşehir Belediyesi meclisinden onanmasıdır.

Sözleşme bedeli ; 3.500.000.00 TL olarak belirlenmiş ve bedeli davacıya ödenmiştir. Davacının ve davalı şirketin yetkili temsilcisinin ceza yargılaması sırasında katılan sıfatıyla verdiği 21/06/2022 tarihli beyanından çekin keşide tarihi sözleşme tarihinden tam iki yıl sonra olsa bile davalı şirket tarafından davacıya işin karşılığı olarak yapılan ödeme karşılığında aldığı şeklindeki beyanından yola çıkıldığında çekin teminat çeki olarak sözleşme karşılığında davacı tarafından davalı şirkete verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece; davaya konu çekin teminat çeki olduğu ve davalının sözleşmeye konu edimini kısmen ifa ettiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda: Davaya konu işin bölünüp bölünemeyeceği, davalı şirketin kısmen ifayı kabul etmeye zorlanıp zorlanamayacağı, davacının kısmi ifasının ekonomik değerinin bulunup bulunmadığı, davalının bir fayda elde edip etmediği, belediyeye sözleşmede ön görülen süreden yaklaşık bir yıl sonra plan taslağının sunulmasının tek başına nihai sonuca bir katkısı olup olamdığı,

davacının işi yapmakta gecikmesinden sonra çıkan imar affı ile işin konusuz kalması üzerinde de durularak, davacının makul bir alacak talep edip edemeyeceği hak edilen bedelin tayini ile işin gerçekleştiği seviyenin belirlenmesi sözleşmenin bir bütün olarak değerlendirilmesi için denetime elverişli bilirkişi incelemesi yaptırılması ve buna göre hazırlanan rapor doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, bu konuda eksik ve yetersiz hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, tarafların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."