Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/85 K.2024/746

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı ile raasındaki aracılık sözleşmesine dayalı hak edilen aracılık hizmet bedelinin ödenmesi için Katar Devleti Yüksek Yargı Konseyi Asliye Hukuk Mahkemeleri, Medeni Mahkeme, Genel Medeni Altıncı Dairesi tarafından verilmiş olan 30/11/2020 tarih, 2020/962 sayılı kararın tanınması ve tenfizinin talep edildiğini, yabancı mahkeme kararında "birinci davalının davacı lehine 9.889.014 Riyal ödemesine," karar verildiğini, belirterek yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; dava değerinin 9.889.014 Katar Riyali x 5,1676 TL = 51.102.468,75 TL olduğu, bu miktar üzerinden hesaplanan 872.702,41 TL peşin harcın ikmali için 2 haftalık kesin süre verildiğine ilişkin muhtıra ekli tebligatın davacı vekiline 19/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve kesin süre içerisinde eksik harcın ikmal edilmediği anlaşılmakla, dosyanın HMK m150/(1) uyarınca 26/02/2023 tarihi itibariyle dosyanın işlemden kaldırılmasına 04/05/2023 tarihinde karar verildiği, HMK m.150/5 gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç aylık yasal sürede gerekli harç yatırılarak dava yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; tenfiz davalarında maktu harç alınması gerekirken mahkemece usulsüz olarak harcın tamamlanması için süre verildiğini müvekkili tarafından maktu harç yatırıldığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak işin esasına girişilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizine ilişkin davada alınacak harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 4. maddesine göre nisbi harca tabi olup olmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; aracılık sözleşmesinden kaynaklanan yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 4. maddesinde yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilâmların tenfizi için açılacak davalardan bu ilâmlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınacağı, 16. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tâbi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 28. maddenin (a) bendinde karar ve ilâm harçlarının dörtte birinin peşin geri kalanın kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı konularında emredici hükümler bulunmaktadır.

Tanınması ve tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararında 9.889.014 Riyal alacağın ödenmesine karar verildiğinden, değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden Harçlar Kanunu'nun 4,16,28/a ve (1) sayılı tarife uyarınca hesaplanacak nispi ilâm harcının 1/4'ü ile maktu başvurma harcının dava açılırken peşin olarak yatırılması zorunludur. Harçlar Yasası'ndaki bu düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden göz önünde tutulması gerekir.

Bu durumda tanıma ve tenfizi istenen kararda, hükmolunan alacak miktarının TL karşılığının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan dövizin tenfiz dava tarihindeki efektif satış kuru, satışı bulunmayan dövizin ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Alım Satıma Konu Olmayan Dövizler Bilgi Amaçlı Kur Tablosunda belirtilen tenfiz dava tarihindeki kur üzerinden,

tarifeye göre hesaplanacak nispi ilâm harcının dörtte biri oranındaki peşin harcın hesaplanıp maktu başvurma harcı eklenerek yatırılan başvurma ve maktu ilâm harcı da mahsup edildikten sonra kalan harcı tamamlamak üzere tanıma ve tenfiz davası davacısına Harçlar Yasası'nın 30. maddesine göre süre verildiği verilen bu süre içinde harç ikmalinin yapılmadığı anlaşılmakla harcın tamamlanmaması nedeniyle Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi ve 6100 sayılı ...nun 150. maddesi gereğince işlem yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ve yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."