Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1244 K.2025/1369

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin kuruyemiş işletmesi olduğunu, davalı ile ay çekirdeği alım satım konusunda anlaştığını, müvekkilinin davalıya bağlanma parası gönderdiğini, çekirdeklerin iyi kalitede olmadığının tespit edilmesi üzerine davalıya çekirdek alımı yapmayacağını iletmesine rağmen ödemiş olduğu bedelin iade edilmediğini, alacağının tahsili amacıyla Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2024/60620 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, davalının borca ve yetkiye haksız itirazı ile takibin durduğunu, müvekkilinin yerleşim yeri olan Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, icra dosyasında bulunan itiraz dilekçelerinde müvekkili tarafından takibe, yetkiye itiraz edildiğini, yetkisiz dairede duran takip sonucu dava açıldığında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar dava dilekçesinde para alacağından ve yetkili icra dairesinin Ankara olduğundan bahsedilmiş ise de takibe konu cayma parası talep edildiğinden genel yetkili yerin davalı müvekkilin ikametgahı olan Konya İcra Müdürlüklerinin olduğunu, temerrüt şartı olan ihtar yerine getirilmeden faiz işlettirildiğini bildirerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacının davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibine borçlu tarafından İcra Müdürlüğünün yetkisine ve borca itiraz içerir dilekçe ibraz edildiği, HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili icra müdürlüğünün davalı gerçek veya tüzel kişinin dava tarihindeki yerleşim yeri yetkili icra dairesi veya HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer İcra Müdürlüğü olduğu, bu kapsamda davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri adresi olan Konya İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu, yetkisiz Ankara icra müdürlüğünde takip başlatıldığı, icra takibinin yetkili İcra Müdürlüğünde yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; tarafların arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, sözleşmenin, sözleşme konusu ay çekirdeğinin kalitesinin test edilip kaliteli olduğunun tespiti halinde kurulacak şekilde şarta bağlandığını, taraflar arasında sözleşme kurulmadığını, para alacaklısı olan müvekkilinin bu alacağı tahsil amacıyla kendi yerleşim yerinde takip başlatabileceğini, yetkili İcra Müdürlüğünde takip başlatıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

II-)Davalı vekili tarafından; mahkemece Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hatalı olarak 15.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığı, kararın bu yönü ile kaldırılması gerektiği bildirilerek yeniden hüküm kurulmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Takibe dayanak icra dairesinin yetkisi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ilişki kapsamında ödenen bağlanma parasının sözleşmenin uygulanmaması nedeniyle tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2024/60620 Esas sayılı dosyasında; davacı tarafından davalı aleyhine 19/09/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, 50.000,00 TL bağlanma parası bedeli, 3.684,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 53.684,59 TL üzerinden takibe devam edildiği, takibin dayanağının 19/07/2024 tarihli, 50.000,00 TL tutarlı dekonta dayandığı, ödeme emrinin davalıya 01/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 04/10/2024 tarihinde süresinde icra dosyasındaki yetkili icra dairesinin Konya icra daireleri olduğunu bildirerek yetkiye, borca ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.

Bilindiği üzere itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde takip yapılmış bulunması ön şarttır.

HMK’daki yetki kuralları ilâmsız icra takiplerinde de kıyasen uygulanır. İtirazın iptali davalarında icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlar da öncelikle incelenmelidir.

HMK' nın 6. maddesine göre ilâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesi iken, sözleşmeden doğan para borçlarının takibi için başlatılan takipte sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır(HMK m 10). Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, sözleşmede aksine bir şart konulmamış ise para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden, ifa yeri de alacaklının yerleşim yeri olacaktır. Böyle bir durumda alacaklı kendi yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde de takip yapabilecektir.Dolayısıyla dava veya icra takibi, davacının/alacaklının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili icra dairesinde veya mahkemede açılabilir.

Ayrıca 6098 sayılı BK'nun 89. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yerin taraflarca açık veya zımni olarak belirlenmediği durumlarda, para alacağına ilişkin davalarda para borcu, alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Somut olayda taraflar arasında ayçekirdeği satışına dair ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafın davaya konu ödemenin bağlanma parası değil, cayma parası olduğunu ileri sürmekle ticari ilişkiyi kabul ettiği, öyle ise taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi bulunduğu anlaşıldığına ve TBK'nun 89. maddesi uyarınca bir para borcunun alacaklısının, kendi ikamet adresinde takip yapabileceğine göre ve davacının yerleşim yeri adresinin Keçiören/Ankara olduğu gözetildiğinde, Ankara İcra Dairesi ve Mahkemeleri yetkili olduğundan, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı ve ilk derece mahkemesinin de yetkili olduğu anlaşılmakla,

mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-4. maddesi uyarınca, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre davalı tarafın istinaf sebeplerinin bu aşmada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."