Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1648 K.2026/126

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin aydınlatma ürünleri için 2017 yılı içinde 389.500,00 TL' lik mal siparişi verdiğini, karşılığında muhtelif tarih ve bedelli aynı tutarda çekler verdiğini, çeklerin 259.500,00TL’lik kısmının ödendiğini, davalı tarafından 169.367,85TL tutarında mal gönderildiğini, bu haliyle müvekkili tarafından 90.132,15TL fazla ödeme yapıldığını, ayrıca davalının elinde bedeli ödenmeyen üç adet 130.000,00TL bedelli çekin ve ödenen bedelin iadesinin ihtaren istendiğini, ancak davalı tarafından çeklerin bankaya ibraz edilerek karşılıksız şerhi alındığını belirterek fazladan ödenen 90.132,15TL'nin davalıdan tahsiline,

31.10.2018 keşide tarihli 30.000,00TL bedelli, 31.11.2018 keşide tarihli 50.000,00TL bedelli ve 31.12.2018 keşide tarihli 50.000,00TL bedelli çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitiyle çeklerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; çeklerin mevcut borcun tasfiyesi için verildiğini, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece: Toplanan deliler ve tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucu, tarafların ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesi denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporuna göre; kural olarak çekin bir ödeme aracı olduğu ve mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verildiği,

çekin ödeme dışında başka bir amaçla teminat olarak verildiği iddiasının davacı tarafça (HMK’nın 200. maddesi gözetilerek) ispatlanması gerektiği, somut olayda, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında Menfi tespit talebine konu çeklerin ticari defterlere kaydedilmesi zorunluluğu bulunmadığı gibi, davacının defter ve kayıtları usulüne uygun tutulmadığı gerçek borç alacak ilişkisini ispata yeterli olmadığı,

davacı yanca çeklerin avans olarak düzenlendiği ve bedelsiz kaldığı iddiasını yargılama sırasında usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yargılama aşamasında çeklerin bedelsizliği ve fazladan yapılan ödemelerin ispat edildiğini, davalı şirkete "Lehtar hanesi boş olarak" teslim edilen çeklerin muhasebe hilesi yapmak suretiyle lehtar kısmına şirket ortağı olan ... adı yazılarak tahsil edildiğini, davalının bu hileli davranışı davalı lehine bir durum yaratmayacağını, davalı şirketin bahsi geçe 4 adet çek nedeniyle hiç bir açıklamada bulunmadığını; bu çeklerin şirket ortağı tarafından tahsil edilmesi olayını açıklamadığını, fazladan yapılan ödemelerin istirdadı gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya konu çeklerin satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği, sözleşme gereği davalının mal teslim etmediği bedelsiz kalan çeklerin iadesi ve fazladan ödenen bedelin tahsili istemiyle açılan davada bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında davalıya teslime edilen avans çeklerinin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve fazladan ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı yan; davaya konu çeklerin, avans olarak verildiği, avans olarak verilen çeklere karşılık eksik mal teslim edildiği, bir kısım çekin bedelsiz kaldığı, bedelsiz kalan çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ise çeklerin mevcut bir borcun tasfiyesi için verildiği ve bedelinin ödenmediği, davacının iddialarının ispat etmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin 2022/1844 Esas, 2024/1785 Karar ve 30/12/2024 Tarihli kararı doğrultusunda; yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle çeklerin avans olarak verildiği mal teslim edilmediği, bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."